Doanh Nhân Trẻ xin giới thiệu bài viết của chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú về CPI 4 tháng đầu năm 2022 và những giải pháp cơ bản trong thời gian tới.

Yếu tố làm tăng giá dịch vụ trong 4 tháng đầu năm 2022, khách quan mà phân tích, thì không phải riêng có yếu tố xăng dầu tăng khá mạnh, tăng nhiều lần, tăng nhiều hơn giảm mà còn một số yếu tố khác cũng góp phần như: việc đứt gãy các chuỗi cung ứng, tình hình địa chính trị biến động phức tạp trên thế giới, nhất là cuộc chiến giữa Nga và Ukraina... Nhưng chúng ta cũng phải nhấn mạnh yếu tố xăng dầu là chi phí đẩy mạnh nhất cho việc giá hàng hóa tăng lên trong thời gian vừa qua.

Mọi người đều biết, năng lượng, nhất là xăng dầu là đầu vào quan trọng nhất của sản xuất kinh doanh dịch vụ và tiêu dùng. Nó chiếm tỷ trọng cao trong giá thành vận chuyển chi phí sản xuất hàng hóa và chi phí dịch vụ. Chính vì vậy, những tác động của việc tăng giá xăng dầu làm cho giá hàng hóa, dịch vụ, ăn uống tăng lên là tất yếu, không thể tránh khỏi (tuy những vấn đề “té nước theo xăng” là có song không phải là yếu tố quan trọng nhất). Xăng dầu tăng giá trong lúc doanh nghiệp và người tiêu dùng đã bị suy giảm cả vật chất sinh lực qua 2 năm đại dịch, chính vì vậy, một số doanh nghiệp sản xuất bán lẻ cố kìm giá bán để thu hút sức mua tiêu dùng, song cũng chỉ là tạm thời bởi tăng giá là xu thế tất yếu trong mấy tháng qua.

Ở đây chúng ta đề cập rõ hơn của việc tăng giá xăng dầu, hàng hóa đối với người tiêu dùng xã hội: Người nông dân, sản phẩm nông sản làm ra thu nhập vẫn rất thấp bởi những sản vật được bán ra với giá thấp có khi không đủ bù đắp chi phí sản xuất và hầu hết phải thua lỗ, giải cứu. Người công nhân lương bình quân từ 5-6 triệu đồng/tháng thì mức lương đó chắc chắn là không đủ sống như Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã khẳng định. Người hưởng lương hưu ngoài mức lương đa số là thấp từ 3-5 triệu đồng, hai năm 2020 và 2021 không được tăng lương, chính vì vậy mà đời sống của các đối tượng kể trên chi tiêu cho bản thân và gia đình gặp rất nhiều khó khăn.

Cần phải nói sâu thêm là do tiết kiệm chi tiêu, nên dinh dưỡng để tái sản xuất sức lao động, tái sản xuất sức sống bình thường là không đủ. Di chứng về sức khỏe, bệnh tật, nòi giống con cháu sẽ còn kéo dài một thời gian nhiều năm nữa nếu mức sống của họ không được cải thiện nhanh.

Về chỉ số CPI của 4 tháng đầu năm 2022, mặc dù chỉ ở mức tăng 2,1% so với cùng kì năm trước song với tác động của việc tăng giá hàng hóa xăng dầu vận chuyển như hiện nay và chưa có khả năng dừng lại trong 8 tháng cuối năm thì việc phấn đấu chỉ tiêu 4% cả năm quả là một điều khó khăn.

Một số chuyên gia đã dự báo lạm phát 2022 có thể trên mức 4%. Chúng ta ghi nhận những cố gắng của Chính phủ về việc giảm phí môi trường 2000 đ/lít từ nay đến cuối năm 2022 nhưng điều đó là chưa đủ. Theo ý kiến của các chuyên gia, chúng ta còn nhiều dư địa để giảm thuế phí xăng dầu, như thuế VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt, và 2000 đ/lít còn lại của thuế môi trường. Ban đầu chúng ta có thể hiểu đơn giản là nếu giảm nhiều loại thuế phí kể trên sẽ ảnh hưởng tới nguồn thu của ngân sách, song thực tế không phải vậy. Nhiều chuyên gia nhận định, một khi giảm được thuế phí, cân đối được dự trữ xăng dầu một cách hợp lý, trong thời gian tới thì sản xuất kinh doanh dịch vụ sẽ phát triển trở lại và một số người còn khẳng định “khi doanh thu tăng, nộp ngân sách tăng lên sẽ có thể bù đắp cho nguồn thu của ngân sách đã bỏ ra giảm thuế phí, thậm chí còn thu nhiều hơn so với số tiền mà nhà nước đã chi ra.” Điều quan trọng là khi giá xăng dầu về mức hợp lý, khoảnh 20.000 đ – 22.000 đồng/lít như các năm trước đây thì sức sống của sản xuất kinh doanh sẽ phát triển mạnh, đời sống tiêu dùng của người dân được cải thiện hơn, đỡ khó khăn hơn so với giai đoạn hiện nay.

Làm được những điều trên, chắc chắn chúng ta sẽ giải phóng được sức sản xuất, tăng sức mua xã hội, thu ngân sách nhiều hơn. Góp phần phấn đấu để CPI đạt mức kế hoạch 4% như đầu năm đã đề ra. Chúng ta tin tưởng rằng khi Chính phủ và các Bộ ngành lắng nghe những ý kiến chân thành, trách nhiệm và thẳng thắn của dư luận xã hội và các chuyên gia , việc kiềm chế lạm phát sẽ thành công, góp phần phát triển kinh tế xã hội 2022 và làm tiền đề cho những năm tiếp theo.