Mùa thi để lại trong lòng mỗi chúng ta những cảm xúc thật đặc biệt không chỉ với riêng sĩ tử, mà nó còn lan cho tất cả mọi thành viên trong gia đình có con em đi thi, lan tỏa cả ra ngoài xã hội, tạo nên một khí thế nhộn nhịp, khẩn trương.  

Có lẽ cảm xúc bao trùm nhất mang tên “nỗi lo mùa thi”. Cùng nỗi lo “đậu - rớt” của thí sinh là nỗi lo “tổng hợp, đa sắc màu, phong phú, phức hợp” của các bậc cha mẹ. Nhất là các ông bố bà mẹ “nhà quê”. Cũng dễ hiểu, người nông dân cả đời chỉ biết “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, giao phận mình cho thương lái, nghèo khó quanh năm, cho nên khát vọng đổi đời bằng con chữ với họ rất quyết liệt và dữ dội. Họ đặt tất cả niềm tin, hy vọng, thậm chí là trọng trách lên đôi vai của con cái.

Tình yêu của cha mẹ dành cho con cái là bao la vô bờ bến, vô điều kiện, là thứ tình yêu bất cầu báo. Nhưng nhờ có những mùa thi mà nó càng cụ thể hơn, rõ nét hơn. Chỉ cần lang thang qua những điểm trường thi, chúng ta sẽ sờ thấy, sẽ cầm nắm, sẽ ngửi, nếm được mùi vị của thứ tình yêu ấy. Nó cụ thể đến từng hơi thở. Đó là thứ dinh dưỡng tuyệt vời nuôi lớn niềm tin, ý chí trong mỗi người con, nó nâng đỡ cho bước chân đầu tiên của con đặt vào đời được nhẹ nhàng, êm ái.

Ngày thi, nếu như những gì diễn ra ở phòng thi với thí sinh là sự căng thẳng, hồi hộp, lo lắng, áp lực… thì ở bên ngoài, các ông bố bà mẹ cũng không khác gì nếu không muốn kể thêm sự mệt mỏi sau cuộc hành trình hằng trăm cây số, mệt mỏi vì tuổi tác, sức khỏe, cả… đói khát. Họ ngồi thu mình ở một góc nào đó, lặng lẽ đếm thời gian trôi.

Trong đôi mắt dõi về phía xa xăm kia là ngổn ngang những mùa gặt, mùa ra khơi đánh bắt, mùa trái chín trĩu cành đang hấp hối cầu xin “giải cứu”. Trong đôi bàn tay nắm chặt kia là hành trang, là số tiền ít ỏi, chắt chiu làm lộ phí. Trong nụ cười hiếm hoi thi thoảng là cả một bầu trời hy vọng về một tương lai xán lạn cho đứa con đang ngồi trong kia, mặc dù khoản tiền cho con vào đại học còn chưa biết ở đâu ra.

Nỗi lo mùa thi mỗi thời, mỗi khác nhưng chưa bao giờ áp lực thi cử có một sức nặng “ngàn cân” như hiện nay. Công bằng mà nói, sức ép này xuất phát từ nhiều phía.

Khi mà mọi người còn thừa nhận tấm bằng đại học như là một tấm vé mở ra cơ hội nghề nghiệp, cơ hội tiến thân. Khi việc khẳng định năng lực, bản lĩnh, cuộc sống ấm no, vinh hiển còn trông cậy vào bằng cấp thì “nỗi lo mùa thi” vẫn còn đó, vẫn mãi mãi là một gánh nặng trên đôi vai gầy của mẹ, trên tấm lưng còng của cha và mãi mãi khép lại mọi cơ hội thành công cho con trẻ ở những cung đường khác con đường đại học.

Khi mà xã hội vẫn còn xem trọng bằng cấp hơn là thực lực như xã hội ta thì vẫn còn cách nghĩ “đại học mới là con đường duy nhất để vào đời thành công”. Và khi đó, với phụ huynh, việc con thi rớt đại học đồng nghĩa với việc cánh cửa tương lai của con cũng đóng sập lại. Còn với con cái, đó là một áp lực nặng nề khó vùng vẫy bởi vì trong khi cha mẹ kỳ vọng vào con thì chỉ có con mới là người hiểu rõ nhất lực học và khả năng của mình.

Để những mùa thi không còn là “mùa lo” mà chỉ còn là “mùa kỷ niệm”, các bậc cha mẹ nên thả lỏng tâm lý, nên thoải mái chấp nhận ý nghĩ: ngoài cánh cổng đại học, con cái chúng ta còn rất nhiều con đường để lựa chọn đi đến thành công trong cuộc sống. Rớt đại học không phải là nỗi ám ảnh, không phải là một thất bại thảm hại của đời người.

Bây giờ là mùa thi, một mùa thi vô cùng đặc biệt với các sĩ tử. Nỗi lo mang tên mùa thi năm nay cũng thật khác biệt. Nó xen lẫn cả sự bối rối, hoang mang và mất phương hướng. Nhưng chắc chắn rồi đây con người sẽ chiến thắng, cơn đại dịch sẽ qua đi. Rồi chúng ta sẽ lại có những mùa thi đầy thấp thỏm lo âu nhưng cũng tràn trề hy vọng. Những mùa thi đong đầy kỷ niệm thời cắp sách.