Chính quyền Bắc Kinh và Washington chỉ mới bắt đầu hàn gắn mối quan hệ vốn căng thẳng trước đó, nhưng một loạt các nhà tài phiệt Mỹ đã nhanh chóng quay lại với tiềm năng của Trung Quốc, với tầm nhìn tập trung vào thị trường khổng lồ và hệ thống dây chuyền sản xuất nơi đây.

Trong số các V.I.P. đó là Bill Gates, đã đến thăm Trung Quốc vào ngày 16/6 vừa qua, lần đầu tiên trong vòng 4 năm và gặp gỡ Chủ tịch Tập Cận Bình.

“Chúng tôi đã bàn luận về tầm quan trọng của việc cải thiện tình trạng sức khỏe, thay đổi khí hậu toàn cầu và các thử thách trong phát triển” - nhà đồng sáng lập Microsoft viết trên blog của ông sau chuyến viếng thăm.

Chuyến thăm của Bill Gates diễn ra vài ngày trước khi Ngoại trưởng Hoa Kỳ, Antony Blinken, thực hiện chuyến công du ngoại giao đến Trung Quốc, một sự kiện rất được mong đợi để hàn gắn mối quan hệ song phương Mỹ-Trung.

2022, Microsoft đã đánh dấu kỷ niệm 30 năm công ty này hoạt động tại thị trường Trung Quốc. Tuy Bill Gates không còn điều hành hãng công nghệ khổng lồ này, ông vẫn nắm vai trò giảm sức ép của căng thẳng chính trị Mỹ-Trung lên hoạt động kinh doanh của hãng.

Một nhà tài phiệt công nghệ khác là Elon Musk, CEO của hãng xe điện Tesla, cũng đã đặt chân đến Trung Quốc vào hồi cuối tháng 5 trước đó. Khoảng 40% sản lượng sản xuất của Tesla nằm tại nhà máy Thượng Hải.

Nói chuyện với Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc, Tần Cương, Musk nói Tesla "phản đối việc cắt đứt chuỗi cung ứng, đồng thời sẵn sàng tiếp tục mở rộng kinh doanh tại Trung Quốc" - theo thông cáo báo chí của Bộ Ngoại giao trung quốc.

Chuyến đi của Bill Gates và Elon Musk diễn ra sau khi chính quyền Bắc Kinh gỡ bỏ chính sách Zero-Covid trong tháng 1 đầu năm, dẫn đến một đợt tăng các chuyến công tác từ nước ngoài.

Thương mại Mỹ-Trung đã tăng 5% trong 2022, đạt khoảng 690 tỷ đô la giá trị hàng hóa - theo dữ liệu của Bộ Thương mại Hoa kỳ. Con số này vượt qua kỷ lục từng đạt được vào 4 năm trước, với đợt sụt giảm nối đuôi do đại dịch Covid.

Tuy chính quyền Biden đã đặt nhiều lệnh cấm thương mại lên ngành công nghệ bán dẫn và các ngành công nghệ tối tân của Trung Quốc, các công ty ở những ngành khác vẫn tiếp tục tìm kiếm cơ hội làm ăn tại thị trường này.

Trong một chuyến thăm Thượng Hải vào hồi tháng 5, CEO JPMorgan Chase, Jamie Dimon, đã cho thấy ngân hàng này không có ý định rời bỏ thị trường Trung Quốc. Ông nói: “Khi chúng tôi quyết định kinh doanh ở một quốc gia nào đó, chúng tôi mong muốn trụ vững qua các thời kỳ tốt hay xấu”.

Vào 2021, JPMorgan đã nhận được giấy phép trở thành công ty tài chính nước ngoài đầu tiên sở hữu liên doanh chứng khoán tại Trung Quốc. Bất chấp những bất ổn ngày càng tăng ở thị trường Trung Quốc, hoa hồng môi giới vẫn là một điểm thu hút lớn đối với công ty này.

CEO Apple, Tim Cook, và CEO Qualcomm, Cristiano Amon, cũng như Pat Gelsinger, CEO Intel cũng đã đến thăm Trung Quốc trong những tháng gần đây.

Chính quyền Tập Cận Bình sẵn sàng “trải thảm đỏ” cho các lãnh đạo tập đoàn kinh doanh, sắp xếp các cuộc gặp gỡ với nhiều quan chức cấp cao của chính phủ Trung Quốc. Trong khi ngành kinh tế Trung Quốc đang gặp nhiều rối rắm trong thời kỳ hồi phục sau Covid-19, Tập Cận Bình xem các nguồn đầu tư nước ngoài cùng công nghệ họ mang lại là yếu tố then chốt để đảm bảo tăng trưởng kinh tế ổn định, cũng như đối phó với các nỗ lực tách rời chuỗi cung ứng của chính quyền Mỹ.

Từ phía châu Âu, Peter Wennink, CEO của hãng sản xuất thiết bị chip Hà Lan ASML và Jean-Marc Chery, CEO của công ty công nghệ bán dẫn Thụy Sĩ, STMicroelectronics, đã đến thăm Trung Quốc trong những tháng gần đây. STMicroelectronics vào ngày 7/6 đã công bố kế hoạch hợp tác xây dựng một nhà máy với một đối tác địa phương ở Trùng Khánh, phía Tây Nam Trung Quốc.

Tổng thống Pháp, Emmanuel Macron, đã đến thăm Trung Quốc vào hồi tháng 4, cùng với đoàn lãnh đạo các hãng, trong đó có Airbus, vốn đồng ý xây dựng một chuỗi sản xuất mới ở Thiên Tân. 

Thủ tướng Đức, Olaf Scholz, đến thăm Trung Quốc cùng với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp vào mùa thu năm ngoái. Trung Quốc đã đáp lại bằng cách cử một phái đoàn do Thủ tướng Li Qiang dẫn đầu, đến Đức vào ngày 20/6.

Tuy vậy, các doanh nghiệp vẫn rất e ngại căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ kéo dài, và đang tìm kiếm các giải pháp thay thế tại các quốc gia khác.

Sequoia Capital đã quyết định cắt chi nhánh ở Trung Quốc. Công ty đầu tư mạo hiểm Mỹ này sở hữu cổ phần của Bytedance, công ty mẹ của nền tảng video TikTok ở Trung Quốc.

AstraZeneca đang xem xét ngừng hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc và niêm yết tại Hồng Kông hoặc Thượng Hải, theo báo cáo của Financial Times.

Nhiều hãng công nghệ, trong đó có Apple, đang mở rộng chuỗi sản xuất tại Đông Nam Á, ở các quốc gia như Việt Nam và Ấn Độ, để giảm thiểu sự dựa dẫm vào Trung Hoa Đại lục.