Chia sẻ tại Hội nghị toàn thể hội viên năm 2023 và kỷ niệm 25 năm ngày thành lập Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), ngày 12/6, bà Nguyễn Thị Thu Sắc, Chủ tịch VASEP, cho biết sau khi lập đỉnh xuất khẩu 11 tỷ USD trong năm 2022, nhờ tăng trưởng cao nửa đầu năm, xuất khẩu thủy sản từ cuối năm 2022 đến nay liên tục giảm và dự báo khó khăn sẽ tiếp diễn sang cả quý 3 và không chắc chắn về mục tiêu xuất khẩu cả năm đạt 10 tỷ USD như đã dự báo.

"Dự báo, các thị trường thuỷ sản vẫn tiếp tục giảm trong quý 3/2023, cuối năm xuất khẩu chỉ đạt 8,6 tỷ USD", Chủ tịch VASEP nói.

Theo bà Sắc, những kết quả cụ thể đã cho thấy sự sụt giảm liên tục của xuất khẩu thủy sản. Cụ thể, trong 5 tháng đầu năm, xuất khẩu thủy sản Việt Nam chỉ đạt hơn 3,2 tỷ USD, giảm gần 30% so với cùng kỳ 2022 và giảm sâu từ 10-50% tại tất cả các thị trường xuất khẩu chính. Trong đó, giảm mạnh nhất là thị trường Mỹ khi giảm hơn 50% so với cùng kỳ; thị trường EU giảm gần 32% và Trung Quốc giảm hơn 25%.

Tôm là mặt hàng bị sụt giảm mạnh nhất, giảm 34% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 1,2 tỷ USD; trong đó tôm chân trắng chiếm 74% đạt khoảng 900 triệu USD, giảm 36%, tôm sú chiếm 15% đạt 180 triệu USD, giảm 29%. Xuất khẩu tôm hùm và các loài tôm biển khác chiếm 11% đạt 134 triệu USD, giảm 41%.

Xuất khẩu tôm sang các thị trường chính đều giảm từ 28-50%; trong đó Mỹ và EU là 2 thị trường giảm sâu nhất, lần lượt 44% và 49%, xuất khẩu sang Trung Quốc giảm 25%. Xuất khẩu cá tra trong 5 tháng đầu năm nay cũng giảm 30% so với cùng kỳ, đạt 841 triệu USD. Các thị trường lớn nhất là Trung Quốc và Hong Kong (Trung Quốc) và Mỹ đều giảm mạnh nhập khẩu cá tra Việt Nam.

Xuất khẩu cá ngừ 5 tháng đầu năm nay cũng giảm 31% chỉ đạt 317 triệu USD; xuất khẩu mực, bạch tuộc có mức giảm nhẹ nhất cũng giảm 13% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 239 triệu USD...

Theo Chủ tịch VASEP, bên cạnh những khó khăn từ thị trường, gần đây trong cộng đồng doanh nghiệp có lo lắng về khả năng cạnh tranh với giá thành tôm của Ecuador và Ấn Độ. Bên cạnh đó là những thách thức về hiệu quả nuôi cá tra khi đối mặt với chi phí thức ăn tăng cao trong khi nguồn giống chất lượng thiếu ổn định. Hay “thẻ vàng” IUU trong hải sản khai thác cũng đang là một hạn chế lớn cho sự tăng trưởng xuất khẩu thủy sản.   

“Các doanh nghiệp vẫn hy vọng những tháng cuối năm tình hình xuất khẩu sẽ khả quan hơn, đơn hàng nhiều hơn phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng các dịp lễ, tết. Tuy nhiên, ngay lúc này, ngành thủy sản và các doanh nghiệp cần được sự hỗ trợ nguồn vốn và các nguồn lực khôi phục sản xuất, xuất khẩu khi thị trường có tín hiệu tốt hơn”, bà Nguyễn Thị Thu Sắc đề xuất.