Phát biểu tại Hội nghị điều quốc tế Việt Nam lần thứ 12, ngày 27/2, ông Phạm Văn Công, Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS) cho biết, bước vào năm 2023, hoạt động sản xuất cũng như chuỗi cung ứng ngành điều toàn cầu và ở Việt Nam tiếp tục còn gặp rất nhiều khó khăn.

Ông Công dự báo tăng trưởng của ngành điều sẽ bị tác động đáng kể do nhu cầu tiêu thụ điều nhân toàn cầu tiếp tục ảm đạm, thị trường nguyên liệu điều thế giới sẽ gặp nhiều thách thức. Do đó, Ban chấp hành VINACAS đã thống nhất đề nghị điều chỉnh mức chỉ tiêu doanh số xuất khẩu điều nhân năm 2023 ở mức "khiêm tốn" với 3,1 tỷ USD, tăng nhẹ 30 triệu USD so với năm 2022. Hiệp hội duy trì chủ trương “giảm lượng, tăng chất”...

Theo VINACAS, trong nhiều năm qua, các doanh nghiệp điều Việt Nam đều có thói quen thu mua ồ ạt điều thô vào đầu vụ. Điều này gây ra tình trạng tăng mua, khiến giá điều nhân luôn ở mức cao.

Ngoài ra, do áp lực tài chính, điều thô mua về phải đưa vào sản xuất ngay và bán điều nhân ra để thu hồi vốn. Từ đó dẫn tới tình trạng tranh bán, khiến giá điều nhân không thể tăng lên. Không chỉ vậy, việc chỉ tập trung vào một số thị trường truyền thống cũng khiến các doanh nghiệp điều Việt Nam luôn ở thế bị động và bị ép giá...

"Cách đầu cơ điều thô như những năm trước đã không còn phù hợp trong thời điểm hiện tại. Thời gian tới, doanh nghiệp và ngành điều cần có chiến lược bài bản cho việc xây dựng và quản trị thương hiệu để phát huy tối đa giá trị thương hiệu của một ngành đứng đầu thế giới", VINACAS đánh giá.

Cùng chung nhận định này ông Tạ Quang Huyên, Tổng giám đốc Công ty Hoàng Sơn 1 đặt vấn đề, Việt Nam đang sở hữu công nghệ chế biến điều hàng đầu thế giới. Đây chính là thế mạnh về khả năng sản xuất nhanh, công suất lớn. Trong tình hình hiện nay, ông Huyên cho rằng cần thực hiện “vườn không nhà trống”, tức là không duy trì tồn kho nữa. Khi nào ký được hợp đồng thì mới mua điều thô về sản xuất, thay vì ôm một đống điều nhân rồi ôm mối lo khi mà lãi suất đang tăng cao.

Lưu ý về xu thế sản xuất và thương mại xanh, tăng trưởng xanh trên toàn cầu, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương cho rằng, ngành điều cần tiên phong trong việc xanh hoá và thực hành sản xuất xanh. Hiện EU đang đi đầu về xu hướng này từ năm 2017. Từ đó đến nay, nhiều đạo luật đã được ban hành để hiện thực mục tiêu Net-Zero, cùng với đó là các tiêu chuẩn được đưa ra đối với các ngành hàng.

Theo đó, các doanh nghiệp cần tập trung thực hiện truy xuất nguồn gốc, xây dựng chuỗi giá trị cho toàn ngành để đảm báo tấm vé “xanh” vào các thị trường cao cấp như EU, Nhật Bản. Hiện trong ngành điều Việt Nam đã có một số doanh nghiệp thực hiện truy xuất nguồn gốc, nhưng để đảm bảo đáp ứng được các tiêu chuẩn mới thì toàn ngành cần thực hành mô hình quản trị theo chuỗi giá trị.

Về phía Hiệp hội, để hỗ trợ cho sự phát triển bền vững của ngành điều, ông Bạch Khánh Nhựt, Phó Chủ tịch thường trực kiêm Trưởng ban Kiểm tra VINACAS đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tiếp tục hỗ trợ nghiên cứu và xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật chuyên ngành cho hạt điều và các sản phẩm phụ của cây điều. Cùng với đó, Văn phòng SPS Việt Nam cần tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng, Hiệp hội để hỗ trợ các doanh nghiệp ngành điều trong việc triển khai thực hiện các quy định mới về kiểm soát an toàn thực phẩm của thị trường nước ngoài, đặc biệt là thị trường Trung Quốc, EU, Mỹ.