Trước Quốc Hội Hoa Kỳ, ngay giữa mùa dịch, Tổng thống Joe Biden đưa ra một nhận xét phơi bày hai mặt trái ngược của tình hình sở hữu kinh tài xã hội. Theo ông, 20 triệu người Mỹ đã mất việc làm trong đại dịch, nhưng khoảng 650 tỷ phú nước này lại chứng kiến giá trị tài sản ròng của mình tăng hơn 1 nghìn tỷ USD, và hiện chúng trị giá hơn 4 nghìn tỷ USD.

Tính đến thời điểm thị trường chứng khoán đóng cửa vào ngày 28/4, tổng tài sản của các tỷ phú Mỹ là 4,6 nghìn tỷ USD. Con số này đã tăng 35% so với 3,4 nghìn tỷ USD khi thị trường mở cửa vào ngày 1/1/2020, thời điểm Covid-19 bắt đầu gây bão thế giới. Nói cách khác, các tỷ phú Hoa Kỳ chính xác đã giàu thêm khoảng 1,2 nghìn tỷ USD trong thời kỳ đại dịch.

Giới cự phú Mỹ thường là những người có phần lớn tài sản gắn liền với các công ty riêng lẻ, hoặc sở hữu danh mục đầu tư là cổ phần tư nhân và quỹ đầu cơ, những khoản vốn không dành cho những người Mỹ bình thường. Tất cả các thứ ấy đều đang hoạt động tốt hơn trước. Ba phần tư trong số 722 tỷ phú của Hoa Kỳ giàu bằng hoặc giàu hơn so với trước đại dịch, một số lên đến hàng tỷ, hàng chục tỷ hoặc thậm chí hàng trăm tỷ USD.

20 cổ phiếu tăng giá lớn đã chiếm hơn một nửa mức tăng tài sản của tất cả các tỷ phú Hoa Kỳ. Người sở hữu lượng cổ phiếu tăng giá nhiều nhất là Elon Musk. Giá trị tài sản ròng của giám đốc Tesla và SpaceX đã tăng vọt một cách đáng kinh ngạc, lên đến 540%, tức từ khoảng 27 tỷ USD vào đầu tháng 1/2020, bứt lên hơn 170 tỷ USD hiện nay. Riêng cổ phiếu xe điện Tesla tăng hơn 700%, giúp Musk trở thành người giàu nhất thế giới vào thời điểm tháng 1/2021, dù sau đó ông đã lùi xuống vị trí thứ 3, nhường thứ hạng đầu cho Jeff Bezos.

Cổ phiếu Amazon của vị thương gia này đã tăng 87% chỉ trong vòng 15 tháng, thời gian khách hàng mua sắm ở cửa hàng truyền thống bị cách ly nên phải đổ xô đến gã khổng lồ thương mại điện tử, khiến tài sản của Bezos tăng 86 tỷ USD kể từ tháng 1/2020. Forbes ước tính vị tỷ phú này có thể là người đầu tiên trong lịch sử sở hữu đống của cải trị giá hơn 200 tỷ USD.

Những nhân vật giàu thêm trong thời dịch, trong số 25 tỷ phú còn có các CEO đồng sáng lập Google là Larry Page và Sergey Brin, với lần lượt làm chủ 102 tỷ USD và 99 tỷ USD, tức mỗi người có thêm khoảng trên dưới 40 tỷ USD so với trước đại dịch.

Từ tháng 3/2020 đến tháng 3/2021, cứ sau 17 giờ lại có một tân tỷ phú, tạo nên con số kỷ lục 493 gương mặt mới gia nhập danh sách "Tỷ phú thế giới của Forbes". List này bao gồm thêm 98 cái tên từ Mỹ, như: Kim Kardashian West, nhà làm phim Tyler Perry và Giám đốc điều hành Apple Tim Cook. Lọt vào “bảng phong thần” mới giàu nhờ làn sóng SPAC còn có các ông trùm Austin Russell, Chamath Palihapitiya và Bill Foley. Với giá trị tiền điện tử tăng vọt, 9 tỷ phú nữa xuất hiện, bao gồm cặp song sinh Winklevoss, người sáng lập sàn giao dịch FTX Sam Bankman - Fried, và nhà đầu tư Thung lũng Silicon Tim Draper.

Kế tiếp danh sách là những gương mặt thành công nhờ cuộc chiến với virus Covid-19. Đó là August Troendle, ông chủ Medpace phất lên nhờ giúp các công ty dược phẩm chạy thử nghiệm lâm sàng cho thuốc Covid-19. Đó còn là ba cổ đông người Mỹ của nhà phát triển vaccine Covid Moderna gồm Timothy Springer, Noubar Afeyan và Robert Langer.

Thế nhưng, nhóm trùm dầu mỏ như Harold Hamm và George Kaiser lại bị sụt giảm giá trị tài sản do ngành năng lượng phục hồi chậm. Nhiều tay bất động sản cũng phải đối mặt sóng gió khi sức cạnh tranh cơ ngơi bán lẻ truyền thống và nhu cầu về không gian văn phòng hụt hơi. Điều đó đã làm suy yếu vận may của các tỷ phú nhà đất như Jeff Sutton, Jerry Speyer, và đặc biệt, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump với khối tài sản 3,1 tỷ USD trước dịch, nay chỉ còn  2,4 tỷ USD.

Giờ đây, “gió tài chính” đổi chiều ở Washington sẽ có thể gây ra nhiều rắc rối hơn cho tài khoản ngân hàng của các tỷ phú. Tổng thống Biden vừa đề xuất chi tiết về việc tăng thuế đối với giới siêu giàu, bao gồm thuế suất thu nhập cao nhất lẫn thuế thu nhập vốn dài hạn nhiều nhất. Tuy nhiên nỗ lực tìm công bằng trong cách biệt giàu nghèo cho nước Mỹ của Đảng Dân chủ e rằng không dễ. Bởi tính ra, chỉ trong một ngày tài sản của tập thể tỷ phú ở quốc gia này đã tăng thêm 200 tỷ USD, dù tỷ lệ tăng nghe khá khiêm tốn, chỉ 5%.