Pfizer, một trong những tên tuổi lớn nhất trên thị trường vaccine chống Covid -19 đã sẵn sàng để rời bỏ “chiến trường” để tìm kiếm các cơ hội mới.

Nay, hãng dược phẩm Mỹ đang đặt cược lớn lên nhiều loại thuốc chống ung thư để hồi phục chỗ đứng của họ, sau một năm vất vả đánh dấu bởi sự suy giảm nhanh chóng của hoạt động kinh doanh thuốc chống Covid -19. Tuy vậy, có thể sẽ mất một thời gian đáng kể để canh bạc này trả lãi.

Pfizer đã nỗ lực quảng bá lĩnh vực dược phẩm cho ung thư trong một sự kiện dành cho các nhà đầu tư vào tuần trước. Họ cũng đã tung một quảng cáo trong giải bóng bầu dục danh tiếng Super Bowl giới thiệu phát kiến để “vượt qua căn bệnh ung thư”. 

Sự thay đổi định hướng này diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với công ty Pfizer. Gã khổng lồ dược phẩm Mỹ này đang cố gắng củng cố tự tin của giới đầu tư sau khi cổ phiếu của họ giảm hơn 40% vào năm 2023, xóa đi hơn 100 tỷ USD giá trị thị trường của Pfizer.

Cùng với nhu cầu cho các sản phẩm phòng chống bệnh Covid giảm mạnh, Pfizer lại đã khiến Phố Wall thất vọng khi thuốc RSV của họ, một loại thuốc tiêm giảm cân, không đạt được kết quả tốt trong các thử nghiệm lâm sàng, cùng dự báo tài chính 2024 sẽ không đạt được kỳ vọng. Công ty này đã phải triển khai một chương trình cắt giảm chi phí trị giá 4 tỷ USD, sa thải hàng trăm nhân viên và cắt giảm chi tiêu nghiên cứu và phát triển.

Với thương vụ mua lại hãng sản xuất thuốc chống ung thư Seagen trị giá 43 tỷ USD, Pfizer cho biết đến 2030 chu trình phát triển của họ có thể cho ra 8 loại thuốc đột phát. Một số nhà phân tích đã lưu ý rằng sẽ mất nhiều năm để Pfizer đưa ra được dữ liệu thử nghiệm lâm sàng và trở nên ít rủi ro hơn.

Hiện tại, portfolio sản phẩm chống ung thư của Pfizer đang chịu áp lực cạnh tranh. Doanh thu từ thuốc trị ung thư vú Ibrance và thuốc trị ung thư tuyến tiền liệt Xtandi đã đi xuống trong các năm qua. Dự đoán cả hai loại thuốc này sẽ mất vị thế độc quyền trong 2027.

Dù thế, nhiều nhà phân tích và đầu tư cảm thấy an tâm với triển vọng tương lai của Pfizer. Hãng này giới thiệu một bộ phận kinh doanh mới chuyên nghiên cứu về bệnh ung thư, sở hữu hàng loạt các sản phẩm thí nghiệm mà Pfizer và Seagen phát minh cũng như mua lại từ các nơi khác, cùng với các sản phẩm cả hai công ty đã bán ra thị trường.

Pfizer cũng nhấn mạnh một sự thay đổi lớn trong chiến lược sản xuất và phát triển dược phẩm của mình. Được biết bộ phận kinh doanh mới có kế hoạch sử dụng các loại thuốc sinh học (biologic) làm nguồn thu chính.

Thuốc sinh học hay còn gọi là sinh phẩm là phương pháp điều trị có nguồn gốc từ các nguồn sống như động vật hoặc con người, bao gồm vaccine, phương pháp điều trị tế bào gốc và liệu pháp gen. Chúng là một trong những loại thuốc theo toa đắt đỏ nhất trên thị trường.

Quyết định chuyển sang thuốc sinh phẩm của Pfizer cũng là để bảo vệ chống cạnh tranh tốt hơn. Trong lịch sử ngành dược phẩm, những loại thuốc copy trên thị trường thường gặp khó khăn tìm kiếm thị phần trong phân khúc sinh phẩm.

Pfizer có kế hoạch tập trung vào bốn loại ung thư chính: ung thư vú, ung thư đường sinh sản, ung thư vùng ngực - như ung thư phổi, đầu và cổ, và ung thư máu, chẳng hạn như đa u tủy và u lympho.

Giám đốc thương mại của Pfizer, Suneet Varma, cho biết trong tổng doanh số bán thuốc điều trị ung thư vú sẽ giảm xuống khoảng 10% vào năm 2030, nhưng mong đợi thuốc trị ung thư đường sinh sản sẽ đạt 35% doanh số trong cùng thời điểm.

Đáng chú ý, Padcev, một loại thuốc ADC mà Pfizer chia sẻ với hãng Astellas Pharma, kết hợp với liệu pháp miễn dịch Keytruda của Merck, sẽ trở thành tiêu chuẩn chăm sóc hàng đầu cho bệnh ung thư bàng quang. Các giám đốc điều hành của Pfizer cho biết Padcev có tiềm năng “siêu bom tấn”, mà công ty xác định là sẽ thu về doanh thu hàng năm hơn 3 tỷ USD.

Pfizer cũng kỳ vọng phân khúc dược phẩm ung thư vùng ngực sẽ đóng góp doanh thu gấp đôi vào năm 2030. Phân khúc chống ung thư máu dự kiến sẽ chiếm 25% doanh thu trong cùng thời điểm.

Các nhà phân tích dự đoán hai loại thuốc sigvotatug vedotin của Seagen, trị một loại ung thư phổi, và Elrexfio từ Pfizer sẽ trở thành các loại thuốc chống ung thư bán chạy nhất trong tương lai.

Ở mặt khác, tuy Pfizer đã đưa ra kế hoạch cho một loại vaccine chống chủng Covid mới, nhưng họ vẫn chưa quyết định liệu có thực hiện hay không. Tiến sĩ Mikael Dolsten, giám đốc khoa học của công ty, cho biết điều đó còn dựa vào “sự đón nhận các biện pháp can thiệp phụ trội chống  Covid”.

Ngoài vắc xin, công ty này đang phát triển một phương pháp điều trị bệnh hồng cầu hình liềm bằng đường thuốc uống có tên GBT601. Pfizer coi thuốc GBT601 như một giải pháp thay thế có khả năng hiệu quả hơn cho loại thuốc Oxbryta, một loại thuốc đã được phê duyệt cho loại bệnh này.

Một lĩnh vực khác mà các nhà đầu tư quan tâm hàng đầu là thuốc chống bệnh béo phì, một thị trường đang có nhu cầu ngày càng tăng. Pfizer dự kiến sẽ công bố dữ liệu thử nghiệm giai đoạn đầu của thuốc giảm cân danugliron trong nửa đầu năm nay. Công ty cũng đang nghiên cứu loại thuốc thứ hai dành cho bệnh béo phì nhưng chưa tiết lộ nó sẽ hoạt động như thế nào.