Tính từ đầu năm tới nay, thị trường trong nước chủ yếu theo xu hướng đi ngang, chỉ số VN-Index giằng co lên - xuống và không có nhiều thành quả nổi bật. Kết phiên hôm nay, ngày 10/5, chỉ số này cũng chỉ giữ mức 1.058 điểm dù đã có tới ba phiên tăng điểm liên tiếp.

Đã hơn nửa thời gian của chặng đường đầu năm 2023, thị trường chứng khoán vẫn đang cho thấy một bức tranh không mấy khởi sắc dù có thể nhận thấy rõ những nỗ lực của cơ quan chức năng với nhiều chính sách mới tích cực liên quan đến lãi suất, trái phiếu, bất động sản... 

Thống kê từ Trung tâm lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD), tháng 4, số tài khoản chứng khoán của nhà đầu tư trong nước mở mới đạt hơn 22 ngàn tài khoản, giảm mạnh so với tháng trước và là mức thấp nhất hơn 3 năm qua. Thanh khoản tháng 4 cải thiện nhẹ so với tháng 3, trung bình hơn 11 ngàn tỷ mỗi phiên trên HoSE, tuy nhiên vẫn giảm đáng kể so với giai đoạn năm 2021.

Trong giai đoạn một vài tháng tới, có khá nhiều điểm lưu ý với thị trường chứng khoán trong nước mà theo Công ty Cổ phần Quản lý quỹ đầu tư SGI (SGI Capital) trong báo cáo vừa công bố sẽ là "những thử thách đặc biệt khó khăn" ngay cả với chính doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Trước hết, theo SGI, từ đầu năm đến nay, dù mặt bằng lãi suất đã giảm, cùng đó là nhiều chính sách tháo gỡ thị trường trái phiếu doanh nghiệp và bất động sản, tuy nhiên điều này vẫn không đủ để kéo cầu tín dụng trong nước. Tính đến 20/4, tín dụng toàn nền kinh tế mới đạt trên 12,23 triệu tỷ đồng, tăng 2,5% so với cuối năm 2022 tuy nhiên lại đang thấp hơn khá nhiều so với cùng kỳ năm ngoái với mức tăng 6,46%.

Trong khi đó, khu vực sản xuất và tiêu dùng đều tăng trưởng chậm với chỉ số PMI 5/6 tháng gần nhất suy giảm dưới mốc 50. "Hệ quả là tín dụng đang chỉ tăng mạnh trở lại ở chính các lĩnh vực nhạy cảm với rủi ro là đầu tư bất động sản và chứng khoán", SGI Capital cho biết.

Mặt khác, tỷ lệ nợ xấu và đặc biệt là nợ nghi ngờ (nhóm 2) của ngành ngân hàng đang có dấu hiệu tăng. Đồng thời tỷ lệ LDR của các ngân hàng hầu hết vẫn ở tỷ lệ cao và điều này cho thấy dư địa thanh khoản không dồi dào. Theo SGI, "chất lượng thanh khoản và chất lượng tài sản sẽ tiếp tục là rào cản tăng trưởng của ngành ngân hàng nói riêng và ảnh hưởng tới toàn bộ nền kinh tế nói chung trong những quý tới". Do đó, lợi nhuận nhóm ngân hàng sẽ khó được như kỳ vọng.

Đặc biệt, theo các chuyên gia, việc Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hạ lãi suất điều hành có thể đang là nguyên nhân dòng vốn ngoài trở nên thận trọng hơn khi áp lực về tỷ giá tăng lên. Cụ thể, nhà đầu tư nước ngoài có xu thế bán ròng trên thị trường chứng khoán và cả trên thị trường trái phiếu. Tháng 4, nhà đầu tư nước ngoài đã bán 2.800 tỷ giá trị cổ phiếu và hơn 1.700 tỷ giá trị trái phiếu tại Việt Nam.

"Điều này là khá ngạc nhiên trong bối cảnh định giá Việt Nam không đắt, USD Index giảm, và thị trường tài chính thế giới ổn định sau nỗ lực của các ngân hàng trung ương. Một số thị trường được cho là hưởng lợi từ đà phục hồi của Trung Quốc như Hồng Kông, Thái Lan, Đài Loan, cũng bị chốt lời và giảm trong tháng tư có thể là một lý do", SGI nhận định.

Sang quý 2, áp lực của đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp lên mức cao nhất, riêng nhóm bất động sản đã có tới gần 28 ngàn tỷ đồng đáo hạn. Dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ, tuy nhiên vấn đề quan trọng vẫn nằm ở thực lực của doanh nghiệp khi sức ép vẫn khó dịu bớt và hậu quả có thể khó tránh "nếu không phải bán bớt các tài sản thanh khoản thì cũng không có nguồn tiền để đầu tư".

Ngoài ra, các chuyên gia còn lưu ý về việc giải chấp nếu có sẽ xảy ra ở cổ phiếu bị đầu cơ quá mức hoặc nhóm cổ phiếu có cổ đông đang chịu áp lực giải chấp tài sản để trả nợ quá hạn.

"Trước mắt, những tháng tới sẽ là thử thách đặc biệt khó khăn với doanh nghiệp, thị trường chứng khoán và nhà đầu tư khi áp lực trái phiếu đáo hạn đến cao trào, thời gian ân hạn gốc và lãi của nhiều dự án bất động sản kết thúc", các chuyên gia của SGI nhận định. Mặt khác, rủi ro suy thoái kinh tế Mỹ và toàn cầu trong nửa cuối năm cũng có thể khiến vốn ngoại có thể tiếp tục rút ròng.

Điều tích cực hiện nay là các chính sách tiền tệ, các chính sách tháo gỡ pháp lý được Chính phủ chú trọng đang là bệ đỡ tâm lý cho thị trường, tuy nhiên cần thêm nhiều thời gian để thẩm thấu vào doanh nghiệp và thị trường. Dù vậy, nhà đầu tư nếu kiên nhẫn chờ đợi, cẩn trọng đầu tư thì khi những khó khăn đỉnh điểm bộc lộ, những cơ hội lớn sẽ đến với họ.