Theo Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH), chỉ riêng tháng 2/2022, toàn quốc xảy ra 159 vụ cháy làm chết 5 người, bị thương 2 người; thiệt hại tài sản ước tính thành tiền sơ bộ khoảng 22,12 tỷ đồng.

Cháy có thể xảy ra mọi lúc mọi nơi. Bất kể nhà dân; kho bãi, cơ sở sản xuất, kinh doanh; phương tiện giao thông; chợ; trụ sở làm việc; chung cư; siêu thị; cơ sở giáo dục; công trình công cộng và các loại hình khác.

Trong đó, cần chú ý đến một địa điểm mà nguy cơ cháy xảy ra rất cao là nhà ở kết hợp với kinh doanh, sản xuất. Cao điểm, trong 6 tháng đầu năm 2021, có nơi như Nghệ An, riêng hỏa hoạn xảy ra ở loại hình nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh chiếm 72,2% các vụ cháy. Điển hình là vụ cháy tại phòng trà Fill trên đường Đinh Công Tráng, TP. Vinh  đã cướp đi sinh mạng của 6 thành viên trong hai gia đình ở đây.

Cũng trong thời gian này, tại một căn nhà 3 tầng vừa là nhà ở, vừa là cơ sở kinh doanh tư vấn, thiết kế và mua bán đồ điện ở phường Chánh Lộ, TP. Quảng Ngãi, đã xảy ra vụ cháy khiến 4 người trong gia đình tử vong.

Tại TP. HCM, căn nhà 3 tầng trong hẻm 47 đường Lạc Long Quân, Quận 11, sử dụng làm nơi sản xuất nến, đám cháy bùng phát thiêu rụi toàn bộ căn nhà làm cho 8 người thiệt mạng.

Mới đây, ngày 29/1 (tức 27 Tết) đám cháy bùng phát tại căn nhà là điểm kinh doanh vừa là nơi ở trên đường Lý Thái Tổ, phường 1, quận 10, TP.HCM. Thời điểm này trong căn nhà có nhiều người đang ngủ say, may mắn tất cả tháo chạy ra ngoài trước khi đám cháy bùng phát mạnh…   

Cũng theo Cục Cảnh sát PCCC&CNCH, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hỏa hoạn. 70% vụ cháy thường gặp ở các đơn vị sản xuất kinh doanh có liên quan đến các sự cố về điện: tự ý câu, móc thêm các thiết bị tiêu thụ điện ngoài thiết kế ban đầu, đường dây điện không được kiểm tra, bảo trì thường xuyên, quá tải gây chập nổ mạch điện…

Tiếp theo là để tia lửa bắn vào các đồ vật dễ cháy như các loại gỗ thông, giấy, vải sợi hoá học… trong quá trình hàn xì; cháy do hoá chất, do tia bức xạ, do sét đánh…

Nếu cơ sở sản xuất, kinh doanh kết hợp luôn nhà ở còn có thêm nguy cơ cháy xuất phát từ sinh hoạt gia đình: Cháy liên quan đến nấu nướng: dầu mỡ bốc cháy, nồi cơm điện, lò nướng, chảo điện… bị bỏ quên; không khóa van bình gas hoặc tắt bếp gas không đúng quy trình…  

Cháy do hút thuốc, đánh rơi tàn thuốc; cháy do đốt nến để thắp sáng trong các buổi tiệc tùng. Cháy do hóa chất; do trẻ em nghịch lửa…  

Đặc biệt thói quen thắp nhang thờ cúng, đốt vàng mã cũng là nguyên nhân gây ra cháy thường gặp.

Do vậy, những địa điểm vừa là nhà ở vừa là nơi sản xuất kinh doanh nguy cơ cháy nổ là rất cao. Tuy nhiên, với diện tích hạn hẹp ở thành phố, hiện nay, xu hướng thiết kế nhà cao tầng, nhà ống mặt phố vừa để ở vừa để tận dụng mặt tiền làm nơi mở dịch vụ, kinh doanh buôn bán kết hợp mở cửa hàng, văn phòng ngày càng phát triển, đáp ứng nhu cầu chung của nhiều cá nhân và doanh nghiệp. Việc thiết kế nhà vừa ở vừa kinh doanh xem ra đang là một xu thế. Điều này giải thích tại sao hỏa hoạn xảy ra ở loại hình nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh luôn chiếm một tỷ lệ đáng kể trong các vụ cháy. Và đây cũng là hồi chuông cảnh báo an toàn cháy nổ đối với mô hình này.  

Để hạn chế hỏa hoạn xảy ra đối với những hộ gia đình vừa làm nhà ở vừa sản xuất kinh doanh, trước tiên, ngoài việc bố trí không gian kinh doanh sản xuất đúng quy cách, tuân thủ triệt để việc phòng cháy chửa cháy thì phải chú ý đến không gian sinh hoạt ăn ở của các thành viên trong gia đình. Hai không gian này càng tách biệt càng tốt, thậm chí có lối đi riêng là một ưu thế.

Đặc biệt với những gia đình có người già và trẻ em, nên chủ động nắm vững một số kỹ năng thoát hiểm để tập huấn cho mọi người.

Dân gian có câu: Thứ nhất chìm ghe thứ hai nhà cháy. Hai loại hình tai nạn này không những có nguy cơ cướp đi sinh mạng cùng lúc nhiều người trong gia đình mà còn mất sạch tài sản đến cả đôi đủa cái bát.

Khi một căn nhà cùng lúc để ở và sản xuất kinh doanh tức là mạng người và của cải gom chung một nơi. Vì thế để bảo vệ sinh mạng và tài sản trước “bà hỏa” trong mùa nắng nóng, mọi người nhớ nâng cao ý thức về sự nguy hiểm của lửa, tuân thủ quy định phòng cháy chữa cháy, rèn luyện kỹ năng thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn. Và luôn luôn nhớ gọi 114 là đầu số gọi cơ quan phòng cháy chữa cháy, cứu hộ cứu nạn ngay khi phát hiện dấu hiệu cháy.