Giá tăng gấp 3 sau hơn 5 năm

Căn hộ chung cư thuộc dự án nhà ở xã hội (NƠXH) vốn dĩ được đánh giá là chiếc “phao cứu sinh” cho các hộ gia đình tài chính hạn hẹp, thu nhập thấp. Tuy nhiên, ghi nhận nhiều dự án chung cư NƠXH mở bán trên 5 năm, nay được chủ nhà rao bán lại với giá cao chót vót, gấp hơn từ 3 lần so với giá khởi điểm.

Ông Nguyễn Hoàng Nam, Tổng giám đốc Công ty cổ phần G-Home, cho hay trong khi mặt bằng giá chung cư thương mại dao động từ 60-70 triệu đồng/m2 thì phân khúc chung cư thuộc dự án NƠXH đã thổi giá lên khá cao, từ 45-50 triệu đồng/m2. Đáng chú ý, nhiều căn đã “dùng lướt” nhiều năm vẫn được chào bán ngang giá chung cư trung - cao cấp. 

Đơn cử, các căn hộ NƠXH tại dự án Rice City Linh Đàm (Hoàng Mai, Hà Nội), dù đã được đưa vào sử dụng hơn 7 năm nhưng giá vẫn lên tới 50 triệu đồng/m2. Với giá bán này, các căn hộ tăng gấp hơn 3 lần giá mua vào tại thời điểm giao nhà năm 2016. Khi mở bán, giá các căn hộ tại đây chỉ 15 triệu đồng/m2, nay đã vọt lên hơn 50 triệu đồng/m2.

Khu chung cư nhà ở xã hội Ecohome ở quận Bắc Từ Liêm đang được chào ở mức 47 - 52 triệu đồng/m2. Một căn hộ 70 m2 của dự án này trước mua khoảng hơn 1,1 tỷ đồng thì nay đã lên tới 3,5 tỷ đồng... Tương tự, giá chung cư nhà ở xã hội Rice City Sông Hồng ở phường Thượng Thanh, quận Long Biên đang được chào bán phố biến ở mức trên dưới 40 triệu đồng/m2...

Tương tự, không ít căn hộ tại dự án nhà ở xã hội Ecohome 3 Cổ Nhuế (Bắc Từ Liêm) cũng được rao bán hơn 53 triệu đồng/m2. Một căn hộ rộng 63m2, chủ nhà rao bán giá 3,2 tỷ đồng. So với giá khởi điểm mở bán là 16,5 triệu đồng (năm 2019), giá đã tăng thêm khoảng 30-35 triệu đồng/m2. 

"Bèo" nhất là tại dự án nhà ở xã hội NHS Phương Canh, giá rao bán trong khoảng từ 32-38 triệu đồng/m2. Đơn cử, một căn 65m2 tại đây đang có giá 2,5 tỷ đồng, tương đương 38 triệu đồng/m2. 

Anh Nguyễn Trung Hiếu, nhân viên môi giới tại một website bất động sản tại quận Hoàng Mai cho rằng, trước đây, giá bán khởi điểm NƠXH rất phù hợp với nhiều gia đình trẻ, tài chính eo hẹp. Tuy nhiên, sau 5 năm, nhiều chủ nhà bán lại với giá khá cao, gần như chạy theo giá chung cư thương mại. "Cũng có những người mua đầu tư, chỉ cần bỏ ra một số tiền nhỏ “trang điểm” lại căn hộ rồi rao bán lại ngay khi thấy có lời cũng góp phần đẩy mặt bằng giá lên mức cao hơn".

Làm sao tăng nguồn cung, giảm giá NƠXH?

Nhìn lại 1 thập kỷ qua, nhiều nhà đầu tư, chuyên gia, người dân không khỏi ngỡ ngàng vì chỉ mới 10 năm trước, với tầm tiền 40 - 60 triệu đồng/m2, có thể sở hữu chung cư phân khúc trung cấp - cao cấp. Vì sao nhà ở xã hội - vốn bị định kiến là dành cho tầng lớp thu nhập thấp, chất lượng cũng "bình dân", chưa kể đến yếu tố nhà đã cũ lại có giá bán tăng đến phí lý như vậy?

Báo cáo thị trường mới đây của Savills cho biết, Hà Nội không có nguồn cung căn hộ mới giá dưới 45 triệu đồng/m2 vào quý II. Kể từ năm 2020, phân khúc căn hộ bình dân (hạng C) đã giảm 45% mỗi năm. Trong tương lai, phân khúc này dự kiến chỉ đóng góp 25% nguồn cung mới. Đây chính là lý do khiến giá NƠXH tại nhiều khu vực Hà Nội đã tăng "chóng mặt". Chưa kể đến các chiêu trò thao túng, đẩy giá bất động sản ngày càng tinh vi hơn. 

Ngoài ra, giới phân tích cho rằng, với quy định pháp luật mới, giá đất ở nước ta có thể bị đẩy lên cao hơn. Khi giá đất tăng mạnh sẽ tác động khiến giá căn hộ chung cư dù cũ hay mới đều tăng. Hiện, giá đất đã tăng nhiều so với cách đây 5 năm, giá xây dựng cũng tăng mạnh nên giá thành căn hộ chắc chắn phải cao hơn trước.

Nêu giải pháp, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đề xuất, cần cho phép dự án NƠXH được điều chỉnh tăng hệ số sử dụng đất hoặc mật độ xây dựng lên tối đa 1,5 lần, nhằm tận dụng hiệu quả diện tích đất và tạo ra nhiều căn hộ hơn. 

HoREA nhấn mạnh: Việc tăng hệ số sử dụng đất hoặc mật độ xây dựng lên tối đa 1,5 lần sẽ giúp dự án NƠXH tạo ra nguồn cung căn hộ cao hơn khoảng 1,5 lần so với các dự án nhà ở thương mại cùng diện tích. Điều này không chỉ giúp tăng hiệu quả sử dụng đất mà còn tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các chủ đầu tư trong việc phát triển dự án NƠXH.

Theo đó, chi phí bồi thường và giải phóng mặt bằng sẽ được phân bổ ít hơn cho từng căn hộ, từ đó kéo giảm giá thành NƠXH. "Giải pháp này tác động làm tăng nguồn cung và giúp kéo giảm giá thành NƠXH do chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng để tạo lập quỹ đất thực hiện dự án được phân bổ ít hơn cho từng căn hộ", HoREA lý giải.

Đồng thời, HoREA kiến nghị bổ sung vào Nghị định 100 quy định công nhận nhà ở riêng lẻ là nhà trọ cho thuê dài hạn cũng là một hình thức NƠXH do cá nhân, hộ gia đình đầu tư, kinh doanh để các chủ nhà trọ cũng được đối xử tương tự như chủ đầu tư dự án NƠXH. Từ đó, các chủ nhà trọ cũng được hưởng chính sách ưu đãi về tín dụng và mức thuế giảm về 3,5%/doanh thu (bao gồm 2,5% thuế giá trị gia tăng và 1% thuế thu nhập cá nhân).

Ngoài ra, Hiệp hội đề nghị Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp quy định chính sách ưu đãi về thuế đối với chủ đầu tư dự án NƠXH chỉ để cho thuê theo hướng được giảm 70% thuế suất thuế giá trị gia tăng về mức 3% và được giảm 70% thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp về mức 6% để khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư phát triển NƠXH để cho thuê. 

Phát biểu tại Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XV, chiều 28/10, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà lưu ý về những tồn tại trong quản lý thị trường bất động sản, NƠXH, có tình trạng mất cân đối cung cầu. Số lượng NƠXH còn thấp, có nơi đã xây dựng nhưng chưa đưa vào sử dụng, nhiều nhà ở tái định cư đang để lãng phí, nhà ở thương mại đang được tập trung đầu tư nhiều hơn. 

Phó Thủ tướng cho hay, Chính phủ sẽ mở rộng, tạo quỹ đất xây dựng NƠXH, rà soát toàn bộ quỹ nhà tái định cư để chuyển sang NƠXH. Đẩy mạnh cải cách, rút gọn, tinh giản quy trình thủ tục hành chính, mở rộng các đối tượng thụ hưởng, tăng khả năng tiếp cận NƠXH. Đồng thời, sử dụng phối hợp nhiều biện pháp để giữ giá NƠXH ở mức hợp lý để đảm bảo nâng cao hiệu quả phát triển NƠXH trong thời gian tới.

"Đặc biệt, chúng ta sẽ quản lý NƠXH thông qua việc quản lý lợi nhuận tối đa và nhiều giải pháp đồng bộ. Tôi nghĩ NƠXH nhất định không được tăng giá sẽ là tin mừng với người lao động", Phó thủ tướng nhấn mạnh.