Ngày 4/9, một không khí sôi sục phẫn nộ đã bao trùm trên không gian mạng lẫn ngoài xã hội khi bài viết mở đầu cho loạt bài điều tra về vụ bạo hành trẻ em tại cơ sở Mái ấm Hoa Hồng (số L52 Tô Ký, phường Trung Mỹ Tây, quận 12, TP.HCM) được đăng tải trên báo Thanh Niên.     

Những đứa trẻ "lạnh lẽo" trong "mái ấm"

Bạo hành trẻ em có thể xảy ra ở khắp mọi nơi. Trong gia đình, nơi học đường, ngoài xã hội… Nhưng nhẫn tâm, ác độc và hèn hạ nhất là nó diễn ra trong các mái ấm tình thương. Bởi vì đối tượng bị bạo hành ở những nơi này là trẻ em - những nạn nhân thụ động. Đặc biệt là trẻ sơ sinh.

Điển hình là Mái ấm Hoa Hồng do Giáp Thị Sông Hương làm chủ - nơi được cho là có chức năng, nhiệm vụ trợ giúp, nuôi dưỡng trẻ em cơ nhỡ, trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em mồ côi, sống lang thang bằng sự kêu gọi lòng từ tâm của các mạnh thường quân.

Nếu sự việc không đổ bể, các nhà hảo tâm cũng không biết họ đã bị lừa dối: Không chỉ đánh đập, hành hạ trẻ em mà Mái ấm Hoa Hồng còn có hành vi trục lợi bằng những chuyến xe âm thầm chở sữa ra khỏi mái ấm đến bán lại cho các cửa hàng.

Sau khi vụ việc bảo mẫu bạo hành trẻ em ở cơ sở này được lan truyền, các cơ quan chức năng lập tức vào cuộc. Trước mắt, 85 trẻ tại Mái ấm Hoa Hồng sẽ được chuyển về Trung tâm Bảo trợ trẻ em Tam Bình, Làng Thiếu niên Thủ Đức, Trung tâm Nuôi dưỡng bảo trợ trẻ em Gò Vấp.

Những gì xảy ra ở mái ấm Hoa Hồng được phóng viên tường thuật qua các bài viết, ghi nhận bằng những hình ảnh, băng ghi âm khiến cho những ai “yếu tim” không thể xem trọn vẹn từ đầu đến cuối, bởi những hành vi bạo hành của các bảo mẫu ở đây dành cho các trẻ sơ sinh là không tưởng tượng nổi.

Làm sao để bạo hành trẻ em không còn tiếp diễn?

Mỗi lần có vụ việc bạo hành trẻ em xảy ra, dư luận lại bức xúc, biểu lộ sự đau đớn, xót xa với nạn nhân, biểu lộ sự phẫn nộ, nguyền rủa, lên án, đòi luật pháp trừng trị thích đáng thủ phạm. Và trong thực tế, rất nhiều trường hợp kẻ thủ ác đã bị trừng trị “kịp thời, thích đáng có tính chất răn đe…”. Nhưng vì sao vấn nạn này vẫn tiếp diễn?

Trước hết, việc số lượng các cơ sở tư nhân ra đời tràn lan khiến chính quyền địa phương không quản lý nổi cũng là một nguyên nhân đáng lưu ý. “Trẻ ở Mái ấm Hoa Hồng bị bạo hành một phần do sự buông lỏng quản lý từ địa phương”, Phó giám đốc Sở Lao động Thương binh và Xã hội TP.HCM, ông Nguyễn Tăng Minh, cho biết tại cuộc họp cung cấp thông tin chiều 4/9.

Khi các vụ việc xảy ra, kết luận điều tra thường cho thấy: Đa số ở các nơi này, bảo mẫu hầu như không có bằng cấp, trình độ chuyên môn, một số không được đào tạo bài bản.

Bên cạnh đó, vai trò của cộng đồng chưa được phát huy đúng mức. Trong vụ Mái ấm Hoa Hồng, bà T. (ở gần mái ấm) chia sẻ trên báo Thanh Niên, người dân cũng thường nghe tiếng các cháu khóc, tiếng la lớn của bảo mẫu bên trong mái ấm nhưng khi muốn sang tìm hiểu thì đều bị ngăn không cho vào.

Trong trường hợp này, bà con nên thông báo cho chính quyền, các tổ chức xã hội, đoàn thể ngăn chặn kịp thời. Hoặc khi phát hiện trong cộng đồng dân cư xảy ra bạo hành trẻ em, đừng xem đó là chuyện riêng của nhà người ta, hãy can thiệp và thông báo cho cơ quan hữu quan. Đừng để hậu quả đau lòng xảy ra rồi lên án, nguyền rủa hay xót thương, đau đớn thì đã muộn.

Với các bạn khi chọn nghề bảo mẫu, hãy chắc chắn mình có đủ lòng nhân từ, có một tình yêu không vụ lợi với trẻ em, có hứng thú với việc chăm trẻ và hội đủ các đức tính cần có của một người nuôi dạy trẻ như sự dịu dàng, khoan dung, kiên trì, chịu khó, chịu cực… Và trên hết là một tinh thần thượng tôn pháp luật. Đừng chỉ vì mục đích kiếm tiền trang trải cuộc sống là chính. Nếu thấy mình không hội đủ các đức tính cần có thì nên tìm một nghề khác phù hợp để mưu sinh.

Về phía người làm từ thiện, nên loại bỏ suy nghĩ: “Mình làm từ thiện xuất phát từ tâm, còn ai dùng đồng tiền sai mục đích họ sẽ nhận quả báo”. Làm từ thiện không chỉ cần cái tâm, cần có sự thông tuệ. Cần tìm hiểu kỹ nơi mình trao gửi lòng từ tâm, không nên hời hợt, trao cho lấy có, nên phân biệt giả chân, cần giám sát đồng tiền thiện tâm của mình có gửi đúng nơi, đúng chỗ, đúng mục đích hay không.

Cũng có nhiều ý kiến, nên chăng xóa bỏ hình thức xã hội hóa việc chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ em bằng các cơ cở chăm sóc nuôi dưỡng, trông trẻ tư nhân. Trả trách nhiệm này về cho các cơ sở công lập hoặc các tổ chức thiện nguyện phi chính phủ. Để trẻ em, nhất là trẻ có hoàn cảnh bất hạnh, không phải sống trong đe dọa bạo hành chưa có tín hiệu dừng lại như hiện nay, chúng ta đừng từ bỏ bất cứ hành động nào có thể.