Tranh luận đến những bất cập trong phát triển nhà ở, trong đó có việc quản lý chung cư mini, ngày 1/11, đại biểu Hoàng Đức Thắng (đoàn Quảng Trị), dẫn chứng câu chuyện từ vụ cháy chung cư mini tại quận Thanh Xuân, Hà Nội, và ví vụ việc này như “giọt nước tràn ly của những tồn tại tích tụ lâu nay”. 

Nhìn xa hơn, theo ông Thắng, cần bịt ngay kẽ hở quản lý nhưng không phải siết chặt quá mức cần thiết, bởi chung cư mini là cứu cánh chỗ ở cho người thu nhập thấp, sinh viên hiện nay.

“Nếu siết chặt quá mức cần thiết sẽ đẩy người lao động, sinh viên nghèo ra đường, khi họ không có điều kiện để ở tại những căn hộ đáp ứng yêu cầu cao”, ông Thắng nói.

Ông Thắng cho hay, thực tế thời gian qua đã có nhiều chính sách hấp dẫn được thiết kế nhằm hỗ trợ nhà đầu tư, doanh nghiệp đầu tư vào nhà ở xã hội, nhưng vẫn ít doanh nghiệp mặn mà. “Gói tín dụng 120.000 tỷ đồng dành cho vay nhà ở xã hội mới giải ngân được 83 tỷ đồng, lại ế ẩm hàng nghìn căn hộ không ai thuê, mua. Phải chăng nó quá xa vời so với khả năng tài chính, thu nhập của người dân thu nhập thấp?”, ông Thắng đặt vấn đề. 

Theo ông, thực trạng người đủ điều kiện mua chưa xuống tiền vì giá chưa phù hợp, vướng mắc nhiều thủ tục hành chính, lựa chọn vị trí không phù hợp khi “nơi cần không có, nơi có lại không cần”, là kết quả buồn. Do vậy, cần tháo gỡ ngay nút thắt điểm nhấn này thì nguồn lực xã hội mới được giải phóng, xem doanh nghiệp đầu tư nhà ở xã hội là đối tượng ưu tiên đặc biệt thì mục tiêu cao cả này mới có trở thành hiện thực. 

Tranh luận lại, đại biểu Leo Thị Lịch (Bắc Giang) cho rằng nhà ở, nhà trọ với người lao động, người thu nhập thấp là cần thiết, nhưng không vì thế mà buông lỏng công tác quản lý. "Việc cấp phép sai, không đúng quy định cần phải xử lý nghiêm minh". 

Nêu kết quả giám sát 65 cơ sở cho thuê chung cư vừa qua cho thấy hầu hết không bảo đảm, bà Lịch băn khoăn khi báo cáo của cơ quan có thẩm quyền lại cho biết không có quy định về PCCC đối với nhà riêng lẻ. "Luật còn chỗ trống, kẽ hở và cần siết chặt quản lý, làm rõ trách nhiệm của ngành chức năng", bà Lịch đề nghị sửa luật trong thời gian tới.

Đồng quan điểm, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Thị Thủy cho biết, quy định của pháp luật hiện hành về loại hình nhà ở chung cư mini rất lỏng lẻo. Cụ thể, tại Khoản 2, Điều 46 của Luật Nhà ở hiện hành không quy định rõ về tiêu chuẩn, quy chuẩn cũng như yêu cầu quản lý, thậm chí là định danh cũng không thật sự rõ ràng. Điều này dẫn đến thiếu một hành lang pháp lý phù hợp, gây lúng túng trong quản lý, gây áp lực cho hạ tầng đô thị và đặc biệt là tiềm ẩn nguy cơ cao đối với sự an toàn của người dân. 

"Với quy định hiện hành, một cá nhân, một gia đình có thể đứng ra xây dựng chung cư mini để bán mà không bị khống chế số lượng căn hộ, chiều cao, thủ tục rất đơn giản, chỉ cần xin cấp giấy phép xây dựng riêng lẻ với nhà ở xây dựng", Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp chỉ ra thực tế.  

Dẫn chứng cụ thể, bà Thủy cho hay, riêng TPHCM có hơn 42.200 nhà cho thuê kiểu chung cư mini và hầu hết xây trên diện tích đất nhỏ, trong ngõ hẹp, tiềm ẩn nguy cơ cao về an toàn cháy nổ, khi xảy ra cháy rất khó chữa cháy.  

Nhấn mạnh "nhu cầu nhà ở của người dân phải được bảo đảm", song Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp khẳng định "dứt khoát không hợp thức hóa sai phạm". Từ đó, bà Thủy kiến nghị Chính phủ tiếp tục có giải pháp ưu đãi để khơi thông nguồn cung nhà ở xã hội và nhà ở thương mại giá bình dân. Bởi theo bà, đây là giải pháp mấu chốt để giải quyết gốc rễ vấn đề nhà ở an toàn cho người có thu nhập thấp.

Bà cũng kiến nghị bên cạnh kiểm tra phát hiện vi phạm, cần phải hướng dẫn kịp thời cho người dân để có giải pháp phòng, ngừa an toàn cháy nổ. "Trong Nghị quyết kỳ họp Quốc hội lần này có nội dung yêu cầu về bảo đảm an toàn cháy nổ nói chung trong đó có an toàn cháy nổ đối với chung cư mini. Đây là điều Quốc hội cần phải thận trọng, cân nhắc trong dự án luật sửa đổi nhà ở lần này”, bà thủy nói.