Hôm 7-5, Bamboo Airways công bố vừa được cấp slot (lượt cất, hạ cánh theo giờ) bay đến sân bay Los Angeles và San Francisco bắt đầu từ 1-9. Hãng này đặt mục tiêu triển khai các chuyến bay quốc tế không thường lệ (charter) tới Mỹ từ tháng 7 và các chuyến bay thẳng thương mại giữa TP HCM và San Francisco từ tháng 9-2021

Tuy nhiên, để bay thẳng đến Mỹ, hãng hàng không còn cần đáp ứng nhiều điều kiện. Một chuyên gia hàng không cho biết giấy phép đã được Bộ GTVT Mỹ cấp và slot bay ở các sân bay Mỹ mới chỉ là bước đầu. Các hãng vẫn còn phải theo đuổi việc cấp phép tại nhiều cơ quan có thẩm quyền của Mỹ gồm Cục Hàng không liên bang Mỹ (FAA) cấp phép khai thác; Cơ quan an ninh Vận tải hàng không Mỹ cấp phép (TSA); các thủ tục khác với Cơ quan quản lý thu nhập nội địa Mỹ, Cơ quan hải quan và bảo vệ biên giới Mỹ; Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia Mỹ (NTBS); thông báo lịch bay, kế hoạch ứng phó khẩn nguy, hồ sơ xin giấy phép khai thác đến các cơ quan hữu quan… trước khi chính thức khai thác các chuyến bay thương mại thường lệ đến Mỹ.

Một trong những thử thách lớn nhất phía trước là được Cơ quan an ninh Vận tải hàng không Mỹ (TSA) cấp phép, do thủ tục ở khâu này đặc biệt khắt khe. Cụ thể, TSA phải sang khảo sát sân bay ở nước ta, đảm bảo phía Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn an ninh của họ thì mới xem xét các bước tiếp theo. Trong khi đó, giấy phép của TSA lại là cơ sở để Cục hàng không liên bang Mỹ (FAA) cấp phép. Hiện chưa có hãng hàng không Việt nào có giấy phép của TSA và FAA.

Trước đó, Vietnam Airlines đã có slot bay ở các sân bay Mỹ từ năm 2019. Vào đầu tháng 9-2020, Vietnam Airlines đã là hãng hàng không Việt đầu tiên được Bộ GTVT Mỹ cấp phép bay thương mại đến Mỹ. Hiện hãng đã đi tiếp đến các bước tiếp theo gồm gửi hồ sơ xin phép tới Cơ quan an ninh Vận tải hàng không Mỹ (TSA) và Cục hàng không Liên bang Mỹ (FAA).

Mới đây nhất, vào tháng 4-2021, Vietnam Airlines đã được Cục hàng không Việt Nam phê duyệt cấp chứng chỉ khai thác Airbus A350 trên đường bay tới Mỹ (trước đó, mới chỉ có thể khai thác Boeing 787).Vietnam Airlines hiện là hãng đã có những bước tiến xa nhất trong việc đáp ứng điều kiện bay thẳng đến Mỹ.

Một chuyên gia về hàng không nhìn nhận, khai thác đường bay thẳng Việt-Mỹ không hề dễ bởi theo một tính toán trước đây, cần phải 5-10 năm, các hãng mới có thể khai thác hòa vốn đường bay này. Ước tính, mức lỗ trong những năm đầu khai thác ít nhất cũng lên tới 30-50 triệu USD mỗi năm. Trong khi đó, Chủ tịch Bamboo Airways Trịnh Văn Quyết từng khẳng định với tính toán của ông thì bay thẳng đến Mỹ là có thể lãi ngay, điều này hoàn toàn phụ thuộc vào giá vé.

Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, kinh doanh hàng không giai đoạn hiện nay còn phụ thuộc rất lớn vào tình hình dịch bệnh Covid-19 trên thế giới, nhu cầu đi lại bị hạn chế, hãng hàng không đang đối mặt với khó khăn và thiệt hại tài chính, do đó các chuyên gia cho rằng, rất khó có khả năng hàng không Việt cất cánh bay thẳng thương mại tới Mỹ trong năm 2021.

Hiện nay, hành khách từ Việt Nam đến Mỹ thường phải bay chuyển tiếp tại Hồng Kông, Đài Loan (Trung Quốc) hoặc Hàn Quốc..., với thời gian bay khoảng 20 giờ, gồm cả quá cảnh. Nếu có đường bay thẳng, thời gian bay sẽ rút ngắn xuống còn khoảng 15-16 giờ.

Tuy nhiên, nếu bay thẳng Mỹ bắt buộc phải giảm tải (chở ít khách và hàng hoá hơn so với cấu hình thiết kế) sẽ không đảm bảo về mặt doanh thu, còn chọn phương án có 1 điểm dừng lại làm phát sinh thêm chi phí cất/hạ cánh và làm tăng thời gian bay, vì thế giảm tính cạnh tranh của dịch vụ.

Theo đại diện Vietnam Airlines, hiện nay đường bay khai thác đi đến Mỹ gặp cạnh tranh rất lớn với các hãng hàng không bay vòng (có khoảng 20 hãng hàng không khai thác các đường bay giữa Việt Nam và Mỹ nên gây sức ép cạnh tranh về giá bán).

Vì thế, ngay từ những năm 2010, Vietnam Airlines đã hợp tác với hãng hàng không Delta Airlines bay đến Mỹ để nối chuyến (codeshare), có các sản phẩm phục vụ đường bay… nhằm thăm dò thị trường Việt-Mỹ, đồng thời tạo thói quen cho hành khách bay đến Mỹ trên các chuyến bay mang số hiệu của Vietnam Airlines và tiến tới mục tiêu năm 2022 hãng sẽ bay khai thác thương mại tới Mỹ.