Thứ tư, 02/04/2025
Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Chuyên gia: Nếu tăng giá điện hợp lý thì phải coi là mức ‘sẵn lòng trả’ để có điện sạch

Huyền Trang
- 21:11, 20/09/2023

(DNTO) - Theo các chuyên gia, khi chuyển sang điện xanh, việc tăng giá điện sẽ không tránh khỏi. Người dân, doanh nghiệp phải sớm có phương án sử dụng hợp lý và sẵn sàng chấp nhận. Cơ quan quản lý phải phải xem xét lộ trình để tránh gây xáo trộn trong đời sống kinh tế - xã hội.

Giá năng lượng tái tạo cao do chi phí đầu tư ban đầu cao. Ảnh: T.L.

Giá năng lượng tái tạo cao do chi phí đầu tư ban đầu cao. Ảnh: T.L.

Phải tính có công thức cụ thể tính giá điện

Chia sẻ trong diễn đàn đảm bảo an ninh năng lượng để phát triển kinh tế bền vững ở Việt Nam hôm 20/9, GS.TS Hoàng Xuân Cơ, Tổng Thư ký Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam hiện giá thành phát điện từ năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió) còn cao nên Chính phủ đã có những chính sách rất cụ thể và hiệu quả. Ngoài ra, Chính phủ đã có hỗ trợ kinh phí khá cao cho giá bán điện gió, điện mặt trời để các doanh nghiệp có thể hoạt động lâu dài.

Nhưng điều mà các chuyên gia quan tâm, theo ông Cơ, đó là cơ sở khoa học nào đưa ra mức giá mua điện gió, điện mặt trời như trong các văn bản đã quyết định. Bởi thực tế, nếu có nghiên cứu bài bản có thể tính được giá thành phát triển điện gió, điện mặt trời cho một dự án ở một khu vực cụ thể.

Ví dụ, các chi phí mua turbin hay pin mặt trời có thể tham khảo từ nhiều nguồn Các chi phí vận chuyển, lắp đặt, vận hành cũng có thể ước tính và đặc biệt mức điện năng sản xuất có thể ước tính qua mô hình.

Khi áp dụng phương pháp chi phí-lợi ích có thể tính được hiệu quả kinh tế của dự án qua các giá trị NPV (giá trị ròng hiện tai), IRR (tỷ số hoàn vốn nội tại) hay tỷ số chi phí-lợi ích B/C, ước tính được giá thành. Từ đó xác định mức trợ giá phù hợp đảm bảo dự án có lợi nhuận nhưng giá mua ở mức hợp lý để người tiêu thụ điện cuối cùng không phải mua với giá quá cao, bất hợp lý.

“Có lẽ nhận ra điều này nên Thủ tướng đã có phát biểu: 'Các nhà đầu tư điện tái tạo đang có lãi lớn, trong khi Nhà nước, người dân Việt Nam phải chịu giá điện cao', và yêu cầu phải xem xét lại về giá điện, đàm phán lại về các dự án điện gió đã triển khai, tìm giải pháp phù hợp, đảm bảo lợi ích hài hòa giữa nhà đầu tư, nhà nước, người dân để hợp tác bền vững, hiệu quả...

Theo chúng tôi, EVN, Bộ Công thương nên có dự án tính toán cả giá thành điện gió và giá thành điện mặt trời ở những khu vực có tiềm năng, tìm ra khoảng giá trị từ đó ước tính và đề xuất Chính phủ định mức hỗ trợ (qua giá mua điện) hợp lý hơn”, ông Cơ khuyến nghị.

Sẵn sàng chi tiền để dùng ‘điện sạch’

Mức tăng giá điện giai đoạn tới phải tính toán đảm bảo lợi ích của người mua, người bán , người tiêu dùng điện và cả Nhà nước. Ảnh: T.L.

Mức tăng giá điện giai đoạn tới phải tính toán đảm bảo lợi ích của người mua, người bán , người tiêu dùng điện và cả Nhà nước. Ảnh: T.L.

Lấy ví dụ trong phát triển điện khí LNG, nguồn điện chiếm hơn 14,9% tổng công suất toàn hệ thống phát điện quốc gia vào năm 2030 theo quy hoạch điện VIII, GS.TS Ngô Trí Long cho biết nếu không giải quyết tốt bài toán chi phí – lợi nhuận – giá thành thì EVN khó đàm phán mua điện vì sẽ ngày càng lỗ.

Bởi hiện nguồn cung và giá khí LNG nước ta hoàn toàn phụ thuộc nhập khẩu. Tuy nhiên, hiện chưa có khung giá phát điện của các dự án điện khí LNG, nên cũng chưa biết đàm phán mức bao nhiêu là hợp lý. Trong khi giá LNG thế giới có lúc tới 30 USD/triệu BTU. Như vậy giá mua điện từ nguồn điện khí LNG sẽ cao hơn rất nhiều so với giá bán lẻ điện mà EVN bán ra cho nền kinh tế.

"Các cơ quan giám sát tài chính của EVN khó lòng chấp nhận nên EVN cũng không thể quyết được việc mua bán này.Với bối cảnh khó khăn về tài chính hiện tại, EVN gặp khó trong việc mua điện giá cao để bán với giá thấp, có thể gây ra lỗ càng thêm lỗ", ông Long nói.

Bộ Công Thương hiện tại vẫn chưa ban hành khung giá phát điện cho các nhà máy điện khí LNG. Điều này khiến nhà đầu tư lo hiệu quả của dự án về việc cam kết tổng sản lượng điện mua hàng năm từ phía EVN và bao tiêu sản lượng khí hàng năm.

"Như vậy, nếu không tháo gỡ được nút thắt lớn nhất là giá điện LNG thì các dự án điện khí được dự báo sẽ còn ì ạch. Điều này có thể ảnh hưởng đến việc cung ứng điện trong tương lai”, ông Long nói.

Theo Quy hoạch điện 8, Tổng công suất các nhà máy điện phục vụ nhu cầu trong nước 150.489 MW (không bao gồm xuất khẩu, điện mặt trời mái nhà hiện hữu, năng lượng tái tạo để sản xuất năng lượng mới).

Trong đó điện gió trên bờ 21.880 MW (14,5%), điện gió ngoài khơi 6.000 MW (4,0%), điện mặt trời 12.836 MW (8,5%); điện sinh khối, điện sản xuất từ rác 2.270 MW (1,5%) và nhiệt điện than 30.127 MW (20,0%).

Một điểm mà người dân, doanh nghiệp rất chú ý, quan tâm là liệu giá điện cho tiêu dùng cuối cùng có tăng lên không và mức tăng như thế nào. Theo GS.TS Hoàng Xuân Cơ, Bộ Công Thương nên sớm đưa ra lộ trình tăng giá bán điện cho người tiêu dùng trên cơ sở tăng mua điện gió, điện mặt trời giá cao trong giai đoạn tới, trước mắt là đến năm 2030 và xa hơn.

Vị chuyên gia cho biết khi chuyển sang điện xanh, việc tăng giá điện sẽ không tránh khỏi. Tuy nhiêncơ quan quản lý cũng phải xem xét lộ trình để tránh gây xáo trộn lớn trong hoạt động kinh tế và đời sống nhân dân.

Về phía người dân và doanh nghiệp cũng phải sớm có phương án điều chỉnh mức sử dụng điện hợp lý và hiệu quả (theo hướng tiết kiệm) và nếu mức tăng giá điện hợp lý thì phải coi đây là mức “sẵn lòng trả” để có điện sạch cho tiêu dùng. Bởi theo vị này, mặc dù đã có Quy hoạch điện 8, có lộ trình thực hiện nhưng vẫn phải sẵn sàng giải quyết các vấn đề phát sinh, đặc biệt là thiếu điện do nhiều nguyên nhân, cả nguyên nhân khách quan, chủ quan.

Tin khác

Thời sự - Chính trị
Chính quyền Mỹ vừa công bố báo cáo thương mại thường niên, làm dấy lên những tranh luận về tác động của các rào cản thương mại đối với nền kinh tế toàn cầu.
12 giờ
Công nghệ Số hóa
Bộ Tài chính vừa đưa ra cảnh báo trang facebook có tên “Tiếp nhận Xử lý Thu hồi và Hoàn Trả Vốn Treo” sử dụng hình ảnh và thông tin của Bộ Tài chính, tự nhận là đại diện Bộ Tài chính là giả mạo.
18 giờ
Thời sự - Chính trị
Nhà máy Intel tại Việt Nam sẽ chạm mốc 4 tỷ sản phẩm xuất xưởng vào tháng tư, một dấu ấn khẳng định vai trò của nhà máy lắp ráp và kiểm định của Intel tại Việt Nam trong chuỗi vận hành toàn cầu.
18 giờ
Thời sự - Chính trị
Tuyên bố gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc áp dụng "thuế nhập khẩu đối ứng" đối với tất cả các quốc gia đã gây ra làn sóng tranh luận mạnh mẽ trên toàn cầu.
1 ngày
Thời sự - Chính trị
Ba quốc gia Đông Bắc Á - Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc - đã tổ chức cuộc đối thoại kinh tế và thương mại đầu tiên sau 5 năm tại Seoul, Hàn Quốc, vào ngày 30/3 vừa qua. Cuộc họp này diễn ra trong bối cảnh khu vực đang đối mặt với hàng loạt thách thức lớn, từ chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump đến những biến động kinh tế toàn cầu.
1 ngày
Thời sự - Chính trị
Tối 29/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt, chủ trì phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo.
2 ngày
Thời sự - Chính trị
Thị trường bất động sản xa xỉ đang trở nên nóng bỏng khắp Đông Nam Á, thu hút các thương hiệu khách sạn, nhà ở và cả những thương hiệu ngoài ngành tham gia.
4 ngày
Thời sự - Chính trị
Việc Bộ Thương mại Mỹ (U.S. Department of Commerce) thông báo bổ sung hơn 80 thực thể, trong đó có hơn 50 công ty Trung Quốc và các doanh nghiệp còn lại đến từ Pakistan, Nam Phi, Iran và UAE, vào danh sách hạn chế xuất khẩu (Entity List), đã làm dấy lên những tranh luận về chiến lược kiềm chế công nghệ của Mỹ.
6 ngày
Thời sự - Chính trị
Khuyến khích đặt tên của xã, phường theo số thứ tự hoặc theo tên của đơn vị hành chính cấp huyện (trước sắp xếp) có gắn với số thứ tự để thuận lợi cho việc số hóa, cập nhật dữ liệu thông tin.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực chủ trì cuộc họp của Thường trực Ban Chỉ đạo.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Chính phủ Mỹ sẽ đứng trước nguy cơ vỡ nợ bởi một phần của khoản nợ 36.600 tỷ USD trong giai đoạn từ giữa tháng 7 đến đầu tháng 10/2025 nếu Quốc hội nước này không hành động để nâng trần vay nợ của Washington - Tổ chức tư vấn Trung tâm Chính sách Lưỡng đảng (BPC) Mỹ cảnh báo vào ngày 24/3.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Dự kiến có khoảng 100.000 công chức, viên chức nghỉ việc do sáp nhập, tinh gọn bộ máy. Song hành với những áp lực lên thị trường lao động là những thuận lợi mang lại cho thị trường này trong thời gian tới.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Bối cảnh tài chính của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đang thay đổi nhờ sự phát triển nhanh chóng của công nghệ tài chính (fintech).
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Một trong những điểm nổi bật của chiến lược này là việc chuyển hướng dòng tiền tiết kiệm từ ngân hàng sang các công cụ thị trường vốn có lợi suất cao hơn.
1 tuần
Doanh nhân - Doanh nghiệp
Các doanh nghiệp tư nhân phải nhanh chóng nắm bắt cơ hội, nâng cao lượng và chất tạo thành một lực lượng vững mạnh đóng góp cho sự tăng trưởng của nền kinh tế.
1 tuần
Xem thêm