'Chuyển mình' hút vốn

Việt Nam đang là điểm sáng trên bản đồ thế giới trong việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vì nhiều lợi thế. Số liệu từ Tổng cục Thống kê ghi nhận, 7 tháng đầu năm 2024, vốn FDI đăng ký mới đạt trên 18 tỷ USD vốn đăng ký, tăng 10,9% so với cùng kỳ. Các dự án lớn ở các lĩnh vực bán dẫn, năng lượng, sản xuất linh kiện, sản phẩm điện tử, sản phẩm giá trị gia tăng cao có xu hướng tăng.

Gần đây, Việt Nam đang trở thành tâm điểm chú ý của chuỗi cung ứng ngành bán dẫn. Nhiều tập đoàn lớn trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) như Amkor, NVIDIA, HanaMicron… đang quan tâm, mở rộng tại Việt Nam. Cả nước hiện đã có 425 KCN, khu chế xuất được thành lập với quỹ đất công nghiệp khoảng 89.200 ha. Lũy kế đến hết năm 2023, các KCN, khu kinh tế trên cả nước thu hút được trên 11.200 dự án đầu tư nước ngoài và 10.600 dự án đầu tư trong nước, với tổng vốn đầu tư đạt lần lượt 251,6 tỷ USD và 2,67 triệu tỷ đồng; vốn đầu tư thực hiện tương ứng đạt tỷ lệ khoảng 68,2% và 45,3%.

Tại Diễn đàn Bất động sản công nghiệp Việt Nam (VIPF) 2024: "Xanh hóa đón sóng đầu tư mới", chiều 30/7, ông Edwin Chee, Giám đốc điều hành SLP Việt Nam nhận định, thị trường bất động sản công nghiệp của Việt Nam đang đầy tiềm năng vì nhiều công ty đang nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Việt Nam với vị trí chiến lược, nhiều hiệp định thương mại quốc tế và chi phí lao động hấp dẫn, khiến nơi đây trở thành điểm đến hấp dẫn để đầu tư trong trung và dài hạn. 

"Đây cũng là nhân tố khiến các nhà phát triển bất động sản công nghiệp cạnh tranh dữ dội trên thị trường. Do các công ty FDI chọn nhiều địa phương thay vì một nơi, SLP đã phát triển các dự án bất động sản công nghiệp và logistics ở nhiều tỉnh như Bắc Ninh, Hải Phòng, Long An, Vĩnh Long… sắp tới sẽ là Hưng Yên và Đồng Nai", Giám đốc điều hành SLP Việt Nam, cho hay. 

Ông Đinh Hoài Nam, Giám đốc Phát triển kinh doanh toàn quốc, Công ty SLP Việt Nam, cho biết, sau thời gian chú trọng phát triển theo bề rộng, các KCN ở Việt Nam đang dần chuyển mình phát triển theo chiều sâu, cung cấp nhiều hơn các sản phẩm cho khách thuê thay vì đơn thuần là đất sạch và hạ tầng như giai đoạn trước. Hiện đang có một vài khu được xây dựng theo mô hình khu công nghiệp chuyên sâu như khu công nghiệp của Sumitomo (ưu tiên các nhà đầu tư Nhật Bản) và hay các khu công nghệ cao tại Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM… 

"Nói đến công nghiệp ô tô, nhiều nhà đầu tư nghĩ ngay đến Thái Lan. Đây là thành công của họ vì đã tạo ra môi trường vĩ mô phù hợp, định danh được Thái Lan trong bản đồ, lĩnh vực thu hút đầu tư chuyên sâu. Việt Nam cũng phải làm được điều tương tự để giới đầu tư nghĩ rằng Việt Nam là điểm phải chọn cho một vài lĩnh vực chuyên sâu", ông Nam nói.

Đồng thời cho rằng, Việt Nam đang đón làn sóng doanh nghiệp FDI thực thi chính sách "Trung Quốc + 1" (mở rộng đầu tư ra ngoài Trung Quốc) và thực hiện dịch chuyển khá hiệu quả. Đặc điểm của các công ty này là họ không có nhiều thời gian để đi khảo sát, tìm địa điểm, xây dựng kho xưởng, và Việt Nam cần có ngay hệ thống nhà kho, nhà xưởng tiêu chuẩn được xây dựng sẵn để rước họ ngay. 

'May sẵn' hay 'may đo' cho FDI? 

Từ góc nhìn của đơn vị nghiên cứu, tư vấn - kết nối đầu tư, bà Vân Nguyễn, Giám đốc cấp cao khối thị trường giao dịch phía Bắc (JLL Việt Nam) cho hay, khó khăn trong việc định vị Việt Nam là thị trường thu hút các nhà đầu tư trình độ cao là chưa có những khu vực riêng để phát triển các KCN mũi nhọn. Để phát triển và thành công với KCN chuyên sâu này, điều quan trọng là thị trường phải hình thành được hệ sinh thái mà trong đó vai trò kiến tạo từ chính sách là vô cùng quan trọng.

“Chúng ta chưa thực sự vẽ ra được bức tranh đầu tư, định vị được mình trên bản đồ sản xuất thế giới, ngành nghề sản xuất nào sẽ là thế mạnh, chuyên sâu cũng chưa có định hướng rõ... Dù các quy định, cơ chế, chính sách vĩ mô của Việt Nam đã thông thoáng hơn nhiều, nhưng tốc độ cải thiện còn chậm so với các nước trong khu vực”, bà Vân nhận xét. 

Bình luận về xu hướng thị trường, ông Trương An Dương, Giám đốc điều hành khu vực phía Bắc và Khối bất động sản nhà ở, Frasers Property Vietnam cho rằng, phát triển KCN chuyên sâu sẽ là xu hướng nếu Việt Nam muốn tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Hiện tại, ông Dương cho rằng, các KCN tại Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển từ bước 1 sang bước 2.

“Với việc đưa ra các sản phẩm "may đo" theo nhu cầu của khách thuê thay vì "may sẵn" như trước, Việt Nam mới đang ở giai đoạn chuyển mình, trong khi với các dự án mà Frasers Property thực hiện trên toàn cầu, thì điều này đã khá phổ biến. Chẳng hạn như ở Thái Lan, các dự án của Frasers Property tại nước này cũng đã thực hiện theo hình thức "may đo" khá tốt", ông Dương cho hay.

Đồng thời lưu ý, trong giai đoạn hiện tại, Việt Nam đang được hưởng lợi lớn từ làn sóng dịch chuyển ra khỏi Trung Quốc và sản phẩm “may sẵn” là nhà kho, nhà xưởng xây sẵn đáp ứng khá tốt nhu cầu của các nhà sản xuất. Trong giai đoạn tiếp theo, sản phẩm “may đo” theo yêu cầu của nhà đầu tư sẽ dần phổ biến và ngày càng chiếm sóng nhiều hơn. 

"Các nhà cung cấp sản phẩm cần nắm bắt xu hướng này để có sự chuẩn bị tốt. Chính phủ cần có thêm các định hướng cụ thể, phát triển sản xuất các ngành mũi nhọn để cộng đồng doanh nghiệp dựa trên cơ sở đó và hành động, từ đó hình thành các khu công nghiệp chuyên sâu, sinh thái trong tương lai", ông Dương đề xuất.