Tại hội nghị thượng đỉnh ở Delhi ngày 27/01/2026, Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen đã gọi đây là "Mẹ đẻ của mọi thỏa thuận", trong khi Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi mô tả sự kiện này mang tính "lịch sử". Hiệp định thương mại tự do (FTA) được ký kết tại đây sẽ thiết lập một khu vực thương mại bao phủ thị trường 2 tỷ dân, chiếm gần 25% GDP toàn cầu.

Nội dung cốt lõi của thỏa thuận tập trung vào việc xóa bỏ hàng rào thuế quan đối với hầu hết các mặt hàng xuất khẩu chủ lực. EU sẽ loại bỏ thuế đối với các sản phẩm hóa chất, máy móc, thiết bị điện và linh kiện hàng không vũ trụ từ Ấn Độ. Ngược lại, Ấn Độ đồng ý cắt giảm mạnh thuế nhập khẩu ô tô từ mức 110% xuống còn 10% trong phạm vi hạn ngạch 250.000 xe mỗi năm. Con số này cao gấp sáu lần so với hạn ngạch 37.000 xe mà Ấn Độ đã dành cho Anh trong thỏa thuận ký kết vào tháng 07/25. Ngoài ra, các mặt hàng như rượu vang, bia và dầu ô liu từ châu Âu cũng sẽ được hưởng mức thuế ưu đãi mới.

Bối cảnh địa chính trị đóng vai trò quan trọng thúc đẩy tiến trình ký kết. Ấn Độ hiện đang phải đối mặt với mức thuế 50% do Tổng thống Donald Trump áp đặt vào năm 2025, trong khi các cuộc đàm phán thương mại giữa Delhi và Washington vẫn đang bế tắc. Phía EU cũng vừa chứng kiến nhiều đe dọa về một cuộc chiến tranh thương mại mới, khi ông Trump cảnh báo leo thang căng thẳng liên quan đến các đồng minh châu Âu.

Việc tiến lại gần nhau giúp Ấn Độ giảm bớt thiệt hại cho các ngành thâm dụng lao động như dệt may, da giày, đá quý và nuôi tôm vốn đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi thuế quan của Mỹ. Đối với EU, đây là bước đi nhằm tìm kiếm sự ổn định và an ninh kinh tế trong thời kỳ biến động toàn cầu. Một nhà ngoại giao EU chia sẻ rằng các chính sách thuế quan của ông Trump chính là "luồng gió thuận" thúc đẩy hai bên đi đến hồi kết của cuộc đàm phán kéo dài từ năm 2007.

Dù mở ra cơ hội lớn, các chuyên gia kinh tế vẫn cảnh báo về những rào cản kỹ thuật. Nhà kinh tế Mitali Nikore nhận định rằng khu vực sản xuất của Ấn Độ có thể chưa chuẩn bị đầy đủ để đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường khắt khe và cơ chế bù đắp carbon của EU. Đây là bài toán mà Delhi cần sớm tìm lời giải để tận dụng tối đa lợi thế từ hiệp định.

Tuy nhiên, hiệp định lần này được đánh giá là ít gây tranh cãi hơn so với thỏa thuận giữa EU và khối Mercosur (Khối thương mại Nam Mỹ) vốn vừa bị đình trệ tại Nghị viện châu Âu. Lý do là Delhi và Brussels đã chủ động loại trừ các lĩnh vực nhạy cảm để bảo vệ sản xuất nội địa. Cụ thể, Ấn Độ vẫn duy trì hàng rào bảo vệ cho ngành sữa, ngũ cốc, gia cầm và một số loại nông sản thiết yếu.

Song song với thương mại, hai bên cũng đang thúc đẩy đối tác an ninh và quốc phòng. Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh xác nhận đang thảo luận về việc tích hợp chuỗi cung ứng quốc phòng và đối phó với các mối đe dọa mạng. Với việc EU là đối tác thương mại hàng hóa lớn nhất của Ấn Độ đạt kim ngạch 136 tỷ USD trong giai đoạn 2024-2025, hiệp định này được kỳ vọng sẽ tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự thịnh vượng chung trong tương lai.