Sau khi nhà lãnh đạo Venezuela, Nicolás Maduro bị bắt giữ, Tổng thống Trump đã không ngần ngại bày tỏ ý định đưa các tập đoàn năng lượng khổng lồ của Mỹ vào Venezuela để tiếp quản và hồi sinh ngành dầu mỏ Hoa Kỳ. 

Ông mô tả ngành kinh doanh dầu mỏ của Venezuela dưới thời chính quyền cũ là một sự thất bại thảm hại, nơi các giếng dầu gần như ngừng hoạt động, thua xa so với tiềm năng thực sự. Trump khẳng định rằng các công ty Hoa Kỳ sẽ chi hàng tỷ USD để sửa chữa cơ sở hạ tầng đã xuống cấp nghiêm trọng, từ đó tạo ra lợi nhuận cho cả hai quốc gia. Người phát ngôn Nhà Trắng, Taylor Rogers, cũng củng cố thông điệp này khi tuyên bố các công ty dầu mỏ Mỹ đã sẵn sàng đầu tư mạnh mẽ để tái thiết Venezuela, thay thế di sản tiêu điều của chế độ cũ.

Sự quan tâm đặc biệt của Mỹ đối với Venezuela bắt nguồn từ một con số ấn tượng khi quốc gia này sở hữu trữ lượng dầu mỏ được chứng minh lớn nhất thế giới, ước tính khoảng 303 tỷ thùng. Hơn thế nữa, loại dầu chủ yếu trong trữ lượng này là dầu thô nặng, loại dầu mà Mỹ nhập nhiều nhất để phục vụ cho các nhà máy lọc dầu của họ.

Theo phân tích từ JP Morgan, việc Mỹ gia tăng ảnh hưởng đối với ngành năng lượng Venezuela, kết hợp với sản lượng dầu đá phiến khổng lồ trong nước và trữ lượng dầu mới được phát hiện tại Guyana, có thể tạo ra một bước ngoặt lịch sử. Hoa Kỳ có khả năng trực tiếp hoặc gián tiếp kiểm soát tới 30% tổng trữ lượng dầu toàn cầu, một vị thế cho phép họ điều tiết các xu hướng thị trường, ổn định giá dầu ở mức thấp và tăng cường an ninh năng lượng quốc gia một cách tuyệt đối.

Ngay sau những tuyên bố từ Nhà Trắng, thị trường chứng khoán Mỹ đã phản ứng đầy phấn khích với sự tăng trưởng mạnh mẽ của các cổ phiếu năng lượng. Các nhà lọc dầu lớn như Valero và Marathon Petroleum ghi nhận mức tăng đáng kể vì Venezuela sản xuất loại dầu thô nặng - nguyên liệu thiết yếu để sản xuất dầu diesel và nhựa đường vốn đang khan hiếm do các lệnh trừng phạt quốc tế. Các công ty dịch vụ dầu khí như Halliburton và SLB cũng chứng kiến giá cổ phiếu tăng vọt bởi họ chính là những đơn vị sẽ thực hiện các công việc khoan và bảo trì thực địa. Ngay cả các tập đoàn lớn như ExxonMobil và Chevron cũng hưởng lợi từ tâm lý lạc quan của các nhà đầu tư về một kỷ nguyên khai thác mới.

Trong một diễn biến bất ngờ vào ngày 06/01, Tổng thống Donald Trump thông báo Mỹ và chính quyền lâm thời Venezuela đã đạt thỏa thuận chuyển giao từ 30 đến 50 triệu thùng dầu đang bị phong tỏa sang các cảng Hoa Kỳ. Thương vụ trị giá khoảng 2 tỷ USD này trực tiếp làm chệch hướng nguồn cung vốn trước đây dành cho Trung Quốc, đồng thời giải phóng lượng lớn linh kiện bán dẫn và vật tư cần thiết cho hạ tầng năng lượng đang đình trệ. Toàn bộ doanh thu sẽ được bán theo giá thị trường nhưng đặt dưới quyền kiểm soát nghiêm ngặt của Washington nhằm đảm bảo nguồn tiền được sử dụng đúng mục đích tái thiết, đánh dấu bước đi đầu tiên trong việc hiện thực hóa tầm nhìn kiểm soát tài nguyên của Trump tại khu vực.

Dù triển vọng rất hấp dẫn, các chuyên gia năng lượng vẫn đưa ra những cảnh báo thận trọng về các giải pháp tức thời. Ngành dầu mỏ Venezuela đã bị bỏ bê trong nhiều thập kỷ, khiến việc phục hồi không thể diễn ra trong một sớm một chiều. Các công ty Mỹ sẽ phải đối mặt với hàng loạt rắc rối từ vấn đề an ninh trên thực địa, tình trạng thiếu hụt nhân lực có chuyên môn cho đến sự không chắc chắn về mặt pháp lý của các hợp đồng. Hơn nữa, những bài học trong quá khứ khi tài sản của ExxonMobil và ConocoPhillips bị quốc hữu hóa vào năm 2007 vẫn là một bóng ma ám ảnh, khiến các hội đồng quản trị phải cân nhắc kỹ lưỡng về sự đảm bảo từ chính phủ Mỹ trước khi rót vốn.

Trong khi khía cạnh kinh tế được nhấn mạnh, Ngoại trưởng Marco Rubio lại tập trung vào tầm nhìn địa chính trị khi khẳng định rằng mục tiêu tối thượng không chỉ là lấy dầu mà là ngăn chặn các đối thủ của Mỹ. Washington tuyên bố sẽ không cho phép ngành công nghiệp dầu mỏ Venezuela rơi vào tay Trung Quốc, Nga hay Iran. Điều này cho thấy Venezuela không chỉ là một mỏ dầu khổng lồ mà còn là một nước cờ chiến lược, với Mỹ muốn cắt đứt nguồn lực của các cường quốc đối địch đến từ khu vực Mỹ Latinh. Bên cạnh dầu mỏ, các lĩnh vực khoáng sản và thép cũng đang nằm trong tầm ngắm tái thiết của Mỹ, hứa hẹn một cuộc cải tổ toàn diện nền kinh tế quốc gia này.