Tăng trưởng sản lượng công nghiệp của Trung Quốc đã chạm đáy thấp nhất trong vòng 15 tháng qua, trong khi doanh số bán lẻ ghi nhận kết quả tồi tệ nhất kể từ khi nước này chấm dứt chính sách "Zero-COVID". Thực tế này nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về các động lực tăng trưởng mới.

Trong bối cảnh các gói trợ cấp tiêu dùng dần hết hiệu lực, cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài đè nặng lên chi tiêu hộ gia đình Trung Quốc và nguy cơ giảm phát gia tăng, các quan chức nước này đã phải dựa vào xuất khẩu để hỗ trợ tăng trưởng. Tuy nhiên, chiến lược này đang tỏ ra thiếu bền vững khi các đối tác thương mại phản ứng gay gắt trước thặng dư thương mại lên đến 1.000 tỷ USD của Trung Quốc và bắt đầu dựng lên các rào cản nhập khẩu.

Theo dữ liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố hôm thứ Hai, sản lượng công nghiệp tăng 4,8% so với cùng kỳ, mức thấp nhất kể từ tháng 8/2024 và thấp hơn dự báo 5,0%. Doanh số bán lẻ, thước đo nhu cầu tiêu dùng, chỉ tăng 1,3%, thấp hơn nhiều so với mức 2,9% của tháng 10 và dự báo 2,8%.

Xu Tianchen, chuyên gia kinh tế tại Economist Intelligence Unit nhận định, xuất khẩu mạnh mẽ đã hạn chế nhu cầu kích cầu nội địa năm nay, nhưng trợ cấp đổi mới sản phẩm đã bắt đầu cạn. Ông cho rằng các nhà hoạch định chính sách đã chuyển hướng sang năm 2026 vì mục tiêu tăng trưởng khoảng 5% cho năm nay đã nằm trong tầm tay.

Dữ liệu yếu kém này gây áp lực lên thị trường chứng khoán và dấy lên những lo ngại mới về bất động sản khi nhà phát triển China Vanke đang chật vật để tránh vỡ nợ.

Các nhà kinh tế cho rằng nền kinh tế đã vượt qua điểm mà các biện pháp kích thích bổ sung có thể mang lại hiệu quả sửa chữa rõ rệt. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tuần trước đã hối thúc Bắc Kinh đẩy nhanh cải cách cơ cấu đối với lĩnh vực bất động sản, nơi nắm giữ 70% tài sản hộ gia đình. IMF ước tính chi phí giải quyết khó khăn của thị trường này trong ba năm tới tương đương 5% GDP.

Fu Linghui, phát ngôn viên của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, thừa nhận chính quyền cần làm nhiều hơn để thúc đẩy niềm tin tiêu dùng. Đầu tư tài sản cố định giảm 2,6% trong 11 tháng đầu năm, chủ yếu do mức giảm 15,9% trong đầu tư bất động sản. Các nhà phát triển vẫn chật vật tìm người mua căn hộ dù giá đã giảm.

Vanke, một trong những doanh nghiệp bất động sản lớn nhất tại quốc gia này, dự kiến họp trái chủ tuần này để tìm cách tránh vỡ nợ sau khi kế hoạch hoãn trả nợ bị từ chối. Trong khi đó, doanh số bán xe hơi giảm 8,5%, mức giảm mạnh nhất trong 10 tháng, làm lu mờ hy vọng phục hồi cuối năm.

Zhang Zhiwei, chuyên gia kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management, đánh giá nền kinh tế Trung Quốc đã chậm lại trên diện rộng trong tháng 11, đặc biệt là mảng bán lẻ. Sự thu hẹp đầu tư và đà giảm của thị trường bất động sản đã làm “rầu” niềm tin người tiêu dùng. Ngay cả lễ hội mua sắm Ngày Độc thân kéo dài 5 tuần cũng không thể kích thích nhu cầu.

Giới phân tích dự báo Trung Quốc có khả năng vẫn theo đuổi mục tiêu tăng trưởng khoảng 5% vào năm tới để tạo đà cho kế hoạch 5 năm mới. Tuy nhiên, cả Ngân hàng Thế giới và IMF đều thận trọng về triển vọng này.

Tại cuộc họp kinh tế tuần trước, lãnh đạo Trung Quốc cam kết duy trì chính sách tài khóa chủ động để thúc đẩy tiêu dùng và đầu tư, đồng thời thừa nhận mâu thuẫn giữa nguồn cung nội địa mạnh và nhu cầu yếu. Việc tập trung kép vào cả tiêu dùng và đầu tư cho thấy Bắc Kinh chưa sẵn sàng từ bỏ mô hình kinh tế dựa vào sản xuất.

Trong khi đó, áp lực quốc tế đang gia tăng. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã cảnh báo sẽ đưa ra thuế quan để đối phó sự mất cân bằng thương mại. Mexico vừa thông qua việc tăng thuế tới 50% vào năm tới đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc nhằm bảo vệ ngành công nghiệp trong nước. Các nhà sản xuất Trung Quốc sẽ gặp khó khăn lớn nếu thị trường xuất khẩu bị thu hẹp.

Zichun Huang, chuyên gia kinh tế tại Capital Economics, kết luận dữ liệu tháng 11 chỉ ra sự suy yếu trên diện rộng do cắt giảm chi tiêu tài khóa. Bà cho rằng hỗ trợ chính sách có thể giúp phục hồi một phần trong những tháng tới, nhưng khó ngăn được đà tăng trưởng yếu ớt của Trung Quốc trong suốt năm 2026.