Tăng tốc giải ngân gần 148.000 tỷ đồng vốn đầu tư công

Theo kế hoạch năm 2026, thành phố được Thủ tướng Chính phủ giao tổng vốn đầu tư công 147.599 tỷ đồng, tăng khoảng 22,6% so với năm trước và chiếm hơn 15% tổng kế hoạch vốn đầu tư công cả nước.

Đây cũng là năm đầu tiên triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 nên áp lực giải ngân được đặt ra rất lớn. Lãnh đạo TP.HCM xác định nếu không đẩy nhanh tiến độ đầu tư công, nhiều dự án trọng điểm sẽ tiếp tục chậm tiến độ, ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế và khả năng thu hút đầu tư.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản, xuất khẩu và tiêu dùng chưa phục hồi hoàn toàn, đầu tư công được xem là “đầu kéo” quan trọng để kích thích nền kinh tế. Các dự án giao thông, chỉnh trang đô thị, chống ngập, môi trường hay metro không chỉ tạo việc làm mà còn mở rộng không gian phát triển cho thành phố.

Theo UBND TP.HCM, hiện thành phố có 46 công trình trọng điểm được bố trí vốn trên 500 tỷ đồng, chiếm khoảng 53% tổng cơ cấu vốn đầu tư công năm nay. Nhiều dự án lớn đang được tập trung triển khai như metro số 2, các tuyến giao thông kết nối vùng, dự án vệ sinh môi trường giai đoạn 2 hay các công trình giải quyết ngập nước.

Một áp lực khác là yêu cầu hoàn thiện hạ tầng để đáp ứng tốc độ đô thị hóa và gia tăng dân số. Trong nhiều năm qua, hạ tầng giao thông TP.HCM liên tục quá tải, tình trạng ùn tắc và ngập nước kéo dài gây ảnh hưởng lớn đến môi trường đầu tư. Vì vậy, việc thúc đẩy giải ngân đầu tư công không còn là nhiệm vụ riêng của ngành xây dựng hay giao thông mà trở thành nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính quyền.

Tháo gỡ mặt bằng, siết trách nhiệm để đạt mục tiêu 100%

Theo báo cáo của Sở Tài chính TP.HCM tại cuộc họp ngày 6/5 về tình hình thực hiện, giải ngân vốn đầu tư công 4 tháng đầu năm 2026 và công tác triển khai thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, đến nay thành phố đã phân bổ chi tiết khoảng 129.199 tỷ đồng, đạt 87,5% kế hoạch vốn được giao. Riêng nguồn vốn ngân sách Trung ương đã được phân bổ 100%.

Tuy nhiên, kết quả giải ngân trong 4 tháng đầu năm vẫn chưa đạt kỳ vọng. Tính đến cuối tháng 4/2026, TP.HCM giải ngân khoảng 22.000 tỷ đồng, tương đương gần 15% kế hoạch năm. 

Dù vậy, lãnh đạo thành phố cho rằng tiến độ năm nay vẫn có cải thiện hơn so với các năm trước. Một số đơn vị và chủ đầu tư đã đạt hoặc vượt tiến độ đề ra, góp phần kéo tỷ lệ giải ngân chung đi lên.

Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay vẫn là công tác giải phóng mặt bằng. Chủ tịch UBND TP. HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, nhiệm vụ trọng tâm là đẩy nhanh công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, “mặt bằng phải đi trước một bước” nếu muốn các dự án tăng tốc đúng kế hoạch.

TP.HCM đặt mục tiêu trong tháng 5 sẽ giải ngân thêm khoảng 10.000 tỷ đồng để nâng tỷ lệ giải ngân công tác giải phóng mặt bằng lên khoảng 50% và phấn đấu đến tháng 10 đạt khoảng 90% kế hoạch giải ngân trên tổng số 34.000 tỷ đồng.

Để đạt mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công trong năm 2026, UBND TP.HCM đã yêu cầu các sở, ngành và chủ đầu tư triển khai nhiều giải pháp đồng thời. Trong đó, đáng chú ý là tăng cường kiểm tra thực địa, tháo gỡ ngay các vướng mắc về quy hoạch, thủ tục đầu tư và đấu thầu.

Thành phố cũng yêu cầu kiện toàn các ban quản lý dự án trước giữa tháng 5/2026, đồng thời xây dựng hệ thống đánh giá KPI và công khai tiến độ giải ngân hằng tháng. Những dự án chậm triển khai sẽ bị xem xét điều chuyển vốn sang dự án có khả năng thực hiện tốt hơn.

Ngoài ra, trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu được nhấn mạnh mạnh mẽ hơn trước. Kết quả giải ngân sẽ gắn với đánh giá cán bộ, thi đua và phân bổ ngân sách. Thành phố cũng yêu cầu thay thế các đơn vị yếu kém, đăng ký vốn không sát thực tế hoặc để dự án kéo dài nhiều năm.

Song song với đó, TP.HCM đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý đầu tư công nhằm theo dõi tiến độ theo thời gian thực, giảm tình trạng chậm xử lý hồ sơ giữa các sở ngành.

Với quy mô vốn đầu tư công lớn nhất cả nước, việc TP.HCM tăng tốc giải ngân không chỉ tác động đến tăng trưởng của riêng thành phố mà còn ảnh hưởng lớn đến kinh tế vùng phía Nam và cả nước. Nếu tháo gỡ được các điểm nghẽn về thủ tục và mặt bằng, đầu tư công được kỳ vọng sẽ tiếp tục là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của TP.HCM trong giai đoạn tới.