Cùng với toàn cầu hóa, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ là những đặc trưng nổi bật, bao trùm của thế giới đương đại. Nhân loại đã chứng kiến những thay đổi to lớn, sâu sắc sự tác động của khoa học, công nghệ trong việc làm gia tăng mạnh mẽ tri thức, văn minh của nhân loại, sức mạnh của các quốc gia, dân tộc và của mỗi con người. Thế giới đã đi qua 3 cuộc cách mạng công nghiệp và giờ đây đã chuyển sang cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Cuộc cách mạng này xuất phát từ khái niệm “Industrie 4.0” và được đưa ra vào năm 2013 tại Hội chợ Hanover giới thiệu các công trình công nghiệp 4.0 của Đức. Klaus Schwab, người sáng lập và là Chủ tịch điều hành Diễn đàn kinh tế thế giới đã cho rằng, cuộc cách mạng “Làm mờ ranh giới giữa vật lý, kỹ thuật và sinh học”. Nhiều học giả nổi tiếng thế giới đều cho rằng, với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4, loài người sẽ đứng trước một sự thay đổi chưa từng có trong lịch sử nhân loại.

Cuộc cách mạng Công nghiệp 4.0 diễn ra trên ba lĩnh vực chính gồm: Kỹ thuật số, vật lý và công nghệ sinh học. Những yếu tố cốt lõi của nó là: trí tuệ nhân tạo, Internet kết nối vạn vật, máy tính lượng tử, công nghệ điện toán đám mây, dữ liệu lớn, dự liệu nhanh… Đó là sự biến đổi hết sức to lớn về quy mô, chất lượng và những biến đổi đột phá của không gian mạng, nâng cao vượt bậc trình độ phát triển của công nghệ thông tin, là cơ sở cho một nền sản xuất thông minh dựa trên các thành tựu quan trọng trong các lĩnh vực công nghệ kết nối vạn vật, công nghệ sinh học, công nghệ nano, vật liệu mới… mang lại lợi ích to lớn cho xã hội loài người. Cuộc cách mạng này tạo ra nhiều cơ hội và thách thức trong phát triển kinh tế - xã hội trên quy mô toàn cầu, đối với từng quốc gia cũng như tác động đến từng tổ chức, cá nhân, từng doanh nhân, doanh nghiệp.

Trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 là xung lực mạnh mẽ tác động tích cực đến toàn bộ đời sống kinh tế - xã hội của thế giới, tạo ra những đột phá về phương tiện, trang thiết bị sản xuất thông minh, sáng tạo, thúc đẩy tăng năng suất lao động, tối ưu hóa việc điều hành, quản trị doanh nghiệp theo hướng hiện đại, chất lượng, hiệu quả, góp phần cải cách hành chính, xây dựng các doanh nghiệp sáng tạo, thành phố thông minh, chính phủ điện tử. Cuộc cách mạng này tác động mạnh mẽ, toàn diện đối với nền kinh tế thế giới, thay sự tăng trưởng kinh tế dựa chủ yếu vào các yếu tố đầu vào và luôn có trần giới hạn sang giai đoạn tăng trưởng dựa vào công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và động lực mới không giới hạn. Bản đồ kinh tế thế giới đang được vẽ lại bởi các đường mạng kết nối nhanh chóng và thuận tiện, với sự suy giảm thế mạnh của các quốc gia dựa chủ yếu vào khai thác tài nguyên và sự gia tăng sức mạnh của các quốc gia dựa chủ yếu vào công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Tin nên đọc

Ngân hàng Citi: USD sẽ tiếp tục suy yếu dưới thời Biden

Tư duy cởi mở giúp dễ cân bằng cuộc sống

Goldman Sachs: Kinh tế toàn cầu sẽ phục hồi hình chữ V rõ nét

Các nhà khoa học vẫn thận trọng trước công bố của Pfizer, BioNTech về vaccine Covid-19

Bên cạnh những cơ hội nêu trên, cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 đang đặt ra những thách thức mới. Đó là việc phá vỡ cơ chế lao động truyền thống khi tự động hóa phát triển, rô bốt thay thế lao động chân tay trong nhiều ngành, nhiều lĩnh vực của nền kinh tế, làm cho hàng triệu lao động bị rơi vào hoàn cảnh thất nghiệp. Những thay đổi về cách thức giao tiếp trên Internet cũng đặt ra nhiều thách thức về an ninh mạng, về bảo hộ thông tin cá nhân. Cách mạng công nghiệp 4.0 cũng đưa tới sự xuất hiện những vũ khí, trang bị giết người hàng loạt, làm xuất hiện những dạng an ninh phi truyền thống chưa thể lường hết.

Trong lịch sử nhân loại, chưa bao giờ lại có một thời điểm con người đứng trước cùng lúc nhiều cơ hội lẫn thách thức như thế. Một nhân tố quan trọng tạo nên tình huống đó chính là cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0. Vấn đề đặt ra là muốn tận dụng được những thành quả của cuộc cách mạng này, cần hiểu biết sâu sắc về nó. Đối với mỗi đất nước, mỗi ngành nghề, với mỗi doanh nghiệp, mỗi người cũng như mỗi doanh nhân cần tự tin đón bắt những tác động tích cực của cuộc cách mạng này để có chủ trương, phương pháp tiếp cận và xác định hướng đi đúng. Với khát vọng lập thân, lập nghiệp, các doanh nhân trẻ Việt Nam không ngừng đổi mới, sáng tạo, thay đổi cách nghĩ, cách làm tận dụng thời cơ mới, vượt qua thách thức mới để vươn tầm làm giàu cho bản thân, doanh nghiệp và cho đất nước, xứng đáng là đội quân tiên phong trong phong trào “quốc gia khởi nghiệp” với xung lực mới của cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0.