Báo cáo chuyên đề “Thực trạng sức khỏe thị trường bất động sản Việt Nam”, do Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) công bố hôm nay (6/6), đã cho thấy bức tranh không mấy sáng sủa của thị trường địa ốc. 

Theo VARS, các doanh nghiệp bất động sản hiện nay đang như “người sắp chết đuối”, mặc dù đã cố gắng loại bỏ dần các yếu tố làm giảm sức nặng nhưng vẫn không đủ sức để “ngoi lên”. Trong suốt thời gian dài, kể từ đầu năm 2022, dù Chính phủ liên tục công bố các giải pháp "giải cứu" thị trường, nhưng các chính sách vẫn chưa thực sự đến được với doanh nghiệp.  

Số liệu khảo sát của VARS cho thấy, trong 5 tháng đầu năm, có 554 doanh nghiệp bất động sản giải thể, tăng 30,4% so với cùng kỳ năm trước. Số lượng doanh nghiệp bất động sản thành lập mới giảm 61,4% so với cùng kỳ năm trước khi chỉ có 1.744 doanh nghiệp thành lập mới.  

Về doanh thu, tính riêng trong quý I, doanh thu của các doanh nghiệp bất động sản giảm 6,46% so với cùng kỳ, còn lợi nhuận sau thuế giảm 38,6%. Lượng hàng tồn kho lớn, chủ yếu đến từ các dự án xây dựng dở dang, buộc phải tạm dừng do doanh nghiệp không còn đủ nguồn lực để tiếp tục triển khai dự án.  

Khó khăn trên cũng buộc nhiều doanh nghiệp phải điều chỉnh lại quy mô nhân sự. Dữ liệu từ 20 doanh nghiệp bất động sản có tổng tài sản lớn nhất (tính tại thời điểm ngày 31/12/2022) cho thấy, có tới 6 doanh nghiệp phải cắt giảm nhân sự đáng kể trong năm 2022. Tính chung, cả nước có trên 95% doanh nghiệp bất động sản phải thu hẹp quy mô lao động và có tới 50% số doanh nghiệp phải giảm quy mô lao động hơn 20% so với quý II/2022.    

Đơn cử, Tập đoàn Đất Xanh cắt giảm 41% nhân sự trong năm 2022, Novaland giảm 20% hay Sunshine Homes giảm 16%… Đến quý I/2023, ngay cả Vinhomes - doanh nghiệp bất động sản lớn nhất thị trường cũng phải cắt giảm 1.527 nhân sự. 

VARS dự báo, nếu tình hình thị trường bất động sản vẫn tiếp tục diễn biến khó khăn thì có tới 23% doanh nghiệp không thể duy trì hoạt động được tới hết quý III và chỉ khoảng 43% doanh nghiệp "trụ" được đến hết năm nay.     

Trong bối cảnh ngặt nghèo này, tại Hội nghị bất động sản mới đây, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia, cho hay, vấn đề hiện tại không chỉ là tìm cách phục hồi thị trường, mà còn là ngăn chặn rủi ro lớn với hệ thống ngân hàng, thị trường tài chính. Do đó, cần tranh thủ làm thật nhanh những quyết định, cơ chế đã được ban hành.

Theo ông Thành, hiện nay, do vấn đề về pháp lý cũng như nguồn vốn nên hàng nghìn dự án trên cả nước đang phải tạm dừng triển khai. Nếu tháo gỡ được những khó khăn để tiếp tục triển khai các dự án này thì dòng tiền sẽ quay trở lại. Đây cũng là điều quan trọng với tăng trưởng và tạo ra giá trị gia tăng cao. 

"Tất nhiên, 2023 là năm không thể có lãi suất thấp với bất động sản được. Như vậy, các giải pháp từ pháp lý đến hỗ trợ tài chính chung hay từng gói hỗ trợ riêng lẻ cũng như quyết tâm tái cấu trúc thị trường bất động sản được kỳ vọng sẽ dần dần được hiện thực hóa và đi vào cuộc sống. Cùng với đó, nếu đầu tư công, cơ chế đặc thù cho từng địa phương phát huy tốt thì nửa cuối năm, thị trường bất động sản sẽ “bớt khó” hơn", ông Thành nhận định.

Cùng với đó, bất động sản có sự liên quan chặt chẽ đến sự ổn định thị trường tài chính. Và nguyên nhân dẫn đến những bất ổn trên thị trường tài chính vừa qua là do sự ngưng trệ của thị trường trái phiếu như hiện tượng không thể huy động vốn, khan dòng tiền, thị trường không có thanh khoản… làm mất đi lòng tin, không chỉ của các bên tham gia trực tiếp vào thị trường bất động sản, trái phiếu mà cả các bên liên quan. Nếu không giải quyết được những vấn đề khó khăn trước mắt thì đầu tư không thể tăng trưởng được. 

"Vấn đề cần làm ngay lúc này là phải xử lý triệt để vấn đề của nhà đầu tư trái phiếu và các nhà đầu tư mua sản phẩm bất động sản nhưng chưa được tháo gỡ về pháp lý quyền sở hữu, nếu không sẽ không kích thích được đầu tư, khiến lòng tin trên thị trường đang bị sụt giảm nghiêm trọng", ông Thành nhìn nhận.