Thứ bảy, 11/04/2026
Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Tỷ lệ nội địa hóa còn rất thấp, công nghiệp điện tử cần bước đột phá

Huyền Trang
- 14:37, 15/04/2021

(DNTO) - Dù là quốc gia xuất khẩu điện tử lớn thứ 12 thế giới và thứ 3 trong khối ASEAN, nhưng có đến khoảng 95% giá trị thuộc khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Vì vậy, phát triển ngành công nghiệp điện tử rất cần bước đột phá.

Ngành linh kiện điện tử Việt Nam có tốc độ phát triển nhanh trong những năm trở lại đây. Ảnh: T.L.

Ngành linh kiện điện tử Việt Nam có tốc độ phát triển nhanh trong những năm trở lại đây. Ảnh: T.L.

Ngành công nghiệp điện tử ‘vươn mình’

Theo Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương), thời gian qua sản xuất kinh doanh các sản phẩm điện tử nhìn chung tăng trưởng khá cao. Trong quý I/2021, ngành sản xuất điện thoại di động, điện tử và linh kiện đã đạt nhiều kết quả khả quan.

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, trong quý I/2021, sản xuất điện thoại di động đạt 54,4 triệu chiếc, tăng 2,7% so với cùng kỳ năm trước, sản lượng sản xuất tivi cũng đạt hơn 4,45 triệu chiếc, tăng 30,9%. Điện thoại và linh kiện điện tử cũng là ngành có giá trị xuất khẩu lớn nhất trong các ngành xuất khẩu của Việt Nam trong quý I/2021, đạt 14,1 tỷ USD, chiếm 18,2% tổng kim ngạch xuất khẩu, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm trước.

Nhóm sản phẩm điện tử, máy tính và linh kiện cũng đạt 12 tỉ USD, tăng 31,3% so với cùng kỳ năm trước. Nhìn chung, tỷ trọng xuất khẩu của nhóm hàng này vẫn thuộc về khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và các khối ngành, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trong đó, điện thoại và linh kiện chiếm 99,1%; điện tử, máy tính và linh kiện chiếm 98%.

Năm 2020, sản phẩm điện thoại di động sản xuất đạt 253,2 triệu cái, gấp 1,3 lần năm 2016; tivi lắp ráp đạt hơn 18 triệu cái, gấp 1,7 lần năm 2016. Riêng nhóm hàng điện thoại di động và linh kiện xuất khẩu cả năm 2020 đạt 50,9 tỷ USD, giảm 1% so với năm 2019 do bị ảnh hưởng của dịch Covid-19. Hiện, ngành công nghiệp điện tử Việt Nam chiếm tỷ trọng 17,8% toàn ngành công nghiệp, chủ yếu sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học. Sản phẩm chính của ngành này là linh kiện điện tử, điện thoại nguyên chiếc, linh kiện điện thoại, tivi lắp ráp, máy tính bảng, iPad và máy vi tính.

Đặc biệt, giai đoạn 2016 - 2020, ngành điện tử Việt Nam đã có sự phát triển mạnh mẽ, với tốc độ tăng trưởng bình quân mỗi năm là 13,94%, trong đó năm 2017 đạt mức tăng cao nhất 35,2%. Số lượng các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực điện tử ngày càng tăng. Nhiều hãng điện tử lớn trên thế giới đã đầu tư xây dựng cơ sở sản xuất sản phẩm điện tử công nghệ cao ở Việt Nam như Samsung, LG, Foxconn…

Doanh nghiệp FDI vẫn ở ‘cửa trên’

Tỷ trọng xuất khẩu của nhóm hàng công nghiệp điện tử vẫn thuộc về khu vực FDI. Ảnh: T.L.

Tỷ trọng xuất khẩu của nhóm hàng công nghiệp điện tử vẫn thuộc về khu vực FDI. Ảnh: T.L.

Mặc dù vậy, Cục Công nghiệp nhìn nhận, năng lực các doanh nghiệp nội địa trong ngành còn nhiều hạn chế, chất lượng, mẫu mã sản phẩm chưa đáp ứng được yêu cầu cao của thị trường. Trong khi đó, các doanh nghiệp điện tử nội địa có tiếng trước đây đang phát triển chậm lại hoặc mất dần thương hiệu và chiếm thị phần nhỏ. Mặc dù có một số nhãn hiệu điện tử trong nước mới nổi như điện thoại BPhone, Vsmart, Viettel... tuy nhiên thị trường điện - điện tử dân dụng trong nước chủ yếu do các thương hiệu nước ngoài chiếm lĩnh.

Tỉ lệ nội địa hóa ngành điện tử hiện nay rất thấp, chỉ khoảng 5-10%. Các sản phẩm điện tử trên thị trường Việt Nam đa số là hàng nhập khẩu nguyên chiếc hoặc lắp ráp trong nước bằng phần lớn các linh kiện nhập khẩu. Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ ngành điện tử trong nước đã có tham gia vào chuỗi giá trị của ngành, tuy nhiên, đa số mới cung cấp các sản phẩm đơn giản có giá trị, hàm lượng công nghệ thấp.

“Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng trên chủ yếu là do năng lực các doanh nghiệp nội địa trong ngành còn nhiều hạn chế, chất lượng sản phẩm chưa đáp ứng được yêu cầu cao của thị trường cũng như của các doanh nghiệp FDI. Sự liên kết giữa các doanh nghiệp cung ứng trong nước với các doanh nghiệp FDI và các tập đoàn đa quốc gia còn mờ nhạt”- Cục Công nghiệp nhấn mạnh.

Doanh nghiệp Việt cần định hướng rõ sản phẩm chiến lược

Doanh nghiệp Việt cần tập trung vào những sản phẩm cốt lõi để phát triển. Ảnh: T.L.

Doanh nghiệp Việt cần tập trung vào những sản phẩm cốt lõi để phát triển. Ảnh: T.L.

Để hỗ trợ ngành công nghiệp điện tử phát triển, Bộ Công Thương đang triển khai nhiều chương trình, dự án hợp tác quốc tế, các doanh nghiệp FDI đã có những chính sách nhất định nhằm hỗ trợ các nhà cung ứng nội địa và bản thân các doanh nghiệp trong nước cũng rất nỗ lực nâng cao chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh để gia nhập vào chuỗi cung ứng của các FDI.

Đơn cử như Samsung Việt Nam, từ 4 nhà cung ứng cấp 1 thuần Việt năm 2014 đã tăng lên 35 nhà cung ứng năm 2018. Panasonic Việt Nam hiện cũng có 4 doanh nghiệp Việt Nam cung ứng sản phẩm và giá trị cung ứng mới chiếm khoảng 10% giá trị linh kiện đầu vào sản xuất của Panasonic. Canon Việt Nam cũng liên tục tìm kiếm nhà cung cấp Việt Nam để tăng tỷ lệ nội địa hóa.

Để có thể tận dụng cơ hội và thực thi hiệu quả Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA), theo Cục Công nghiệp, doanh nghiệp ngành điện tử cần nâng cao năng lực để có thể tham gia chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp đầu chuỗi đang hoạt động tại Việt Nam và tăng cường tham gia các hoạt động, sự kiện kết nối kinh doanh để có thể tận dụng được những cơ hội kết nối với doanh nghiệp điện tử EU.

Cục Công nghiệp cho rằng cần xây dựng các biện pháp bảo vệ thị trường điện – điện tử tiêu dùng (như thuế phòng vệ, hàng rào kỹ thuật, chống gian lận thương mại, hàng giả và hàng nhập lậu…). Đồng thời tập trung hỗ trợ một số doanh nghiệp triển vọng của Việt Nam trong lĩnh vực điện tử nhằm tạo cơ hội cho các doanh nghiệp này phát triển, đóng vai trò dẫn dắt thị trường điện tử trong nước, đặc biệt là các sản phẩm điện - điện tử gia dụng.

Bên cạnh đó, rà soát, hoàn thiện chính sách pháp luật, đặc biệt là quy định cụ thể về hàng hóa xuất xứ Việt Nam; thực hiện các giải pháp nhằm mở rộng thị trường trong nước và xuất khẩu.

Ngoài ra, Cục Công nghiệp cũng lưu ý doanh nghiệp điện tử cần chú trọng hơn tới việc xác định các sản phẩm cốt lõi, có sức đột phá để thúc đẩy ngành điện tử phát triển nhanh và hiệu quả hơn nữa.

“Mỗi doanh nghiệp tự xác định cho mình những phân khúc sản phẩm và khách hàng phù hợp đồng thời cần tính đến khả năng đón đầu xu hướng tiêu dùng và phát triển công nghệ chung của thế giới trong thời đại hiện nay. Trên cơ sở đó giúp cho doanh nghiệp nội tập trung các nguồn lực để phát triển sản phẩm có năng lực cạnh tranh tốt”- Cục Công nghiệp nhấn mạnh.

Tin khác

Sự Kiện
TP.HCM đang đẩy nhanh quá trình xây dựng Luật Đô thị đặc biệt – một khuôn khổ pháp lý mang tính đột phá, được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới của siêu đô thị lớn nhất cả nước. Dự luật dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét vào cuối năm 2026, sau khi hoàn tất các bước xây dựng, lấy ý kiến và hoàn thiện trong năm nay.
10 giờ
Sự Kiện
Sáng 9/4, thị trường năng lượng thế giới chứng kiến một đợt đảo chiều đầy kịch tính, xóa sạch đà giảm sâu nhất trong 6 năm qua chỉ trong vài giờ giao dịch sớm sau những biến động địa chính trị nghẹt thở.
1 ngày
Sự Kiện
Sáng ngày 8/4/2026, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã phê chuẩn bổ nhiệm ông Ngô Văn Tuấn giữ chức Bộ trưởng Bộ Tài chính, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
2 ngày
Sự Kiện
Trong bối cảnh Mỹ tái cấu trúc toàn diện chuỗi cung ứng bằng hàng rào thuế đối ứng, Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến thay thế hàng đầu, nhưng cũng đồng thời bước vào tầm ngắm phòng vệ thương mại khắt khe nhất từ trước đến nay.
2 ngày
Sự Kiện
Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn vào tối 7/4, chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Trump đe dọa sẽ “xóa sổ toàn bộ nền văn minh” của Iran nếu nước này không cho phép tàu thương mại đi lại an toàn qua eo biển Hormuz.
2 ngày
Sự Kiện
Việc dựng lên các rào cản thuế đối ứng đã buộc các tập đoàn đa quốc gia phải khai tử mô hình chuỗi cung ứng tối ưu chi phí để chuyển sang mô hình ưu tiên tính an toàn và nội địa hóa.
3 ngày
Sự Kiện
Sau một năm triển khai các dòng thuế đối ứng nhắm vào hàng hóa nhập khẩu, nền kinh tế Mỹ đang chứng kiến sự dịch chuyển phức tạp giữa nguồn thu ngân sách tăng vọt và áp lực chi phí đè nặng lên vai người tiêu dùng nội địa.
3 ngày
Sự Kiện
Chiều 7/4, tại Kỳ họp thứ Nhất, với 495/495 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết bầu Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2031 đối với ông Lê Minh Hưng.
3 ngày
Sự Kiện
Với 495 đại biểu Quốc hội có mặt tham gia biểu quyết tán thành, đạt 99%, sáng 7/4/2026 Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031.
3 ngày
Sự Kiện
Với 491/491 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã biểu quyết thông qua dự thảo Nghị quyết bầu Chủ tịch Quốc hội khóa XVI đối với đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội khóa XV.
4 ngày
Sự Kiện
Bất chấp các lệnh trừng phạt khắc nghiệt nhất từ phương Tây, xuất khẩu dầu mỏ của Iran đã chạm mức cao nhất trong 6 năm qua, mang về nguồn ngoại tệ khổng lồ để duy trì nền kinh tế. Sự trỗi dậy của dòng tiền này, thông qua một mạng lưới hậu cần và tài chính "bóng tối" tinh vi, đang tạo ra những biến số mới cho thị trường năng lượng toàn cầu và áp lực điều hành giá tại Việt Nam.
5 ngày
Sự Kiện
Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động dưới tác động của các yếu tố địa chính trị, nhiều quốc gia, đặc biệt tại Đông Nam Á, đang đẩy mạnh các giải pháp tiết kiệm nhiên liệu và giảm tải hệ thống năng lượng. Xu hướng làm việc linh hoạt, giảm di chuyển và tối ưu tiêu thụ điện đang được xem là một trong những giải pháp hiệu quả.
6 ngày
Sự Kiện
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu năm 2026 nhiều biến động địa chính trị phức tạp và sự đứt gãy khó lường của các chuỗi cung ứng, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam vẫn nổi lên như một điểm sáng.
6 ngày
Sự Kiện
Hiện nay, công tác giải phóng mặt bằng đối với dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 đã hoàn thành giai đoạn kiểm kê, xác minh nguồn gốc đất với 835/835 hộ, đạt 100%, tổ chức niêm yết phương án bồi thường đợt 4 với 5,3ha; dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2, cũng hoàn thành công tác kiểm kê và xác định nguồn gốc đất 534/534 hộ (đạt 100%) và hoàn thành việc áp giá bồi thường với 534 hộ dân...
1 tuần
Sự Kiện
Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông đẩy giá xăng dầu thế giới biến động phức tạp, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư miễn một số khoản phí, lệ phí trong lĩnh vực hàng không và hàng hải. Đây được xem là phản ứng chính sách kịp thời nhằm giảm áp lực chi phí, bảo vệ chuỗi cung ứng và ổn định kinh tế vĩ mô.
1 tuần
Xem thêm