Thứ ba, 24/02/2026
Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Tỷ lệ nội địa hóa còn rất thấp, công nghiệp điện tử cần bước đột phá

Huyền Trang
- 14:37, 15/04/2021

(DNTO) - Dù là quốc gia xuất khẩu điện tử lớn thứ 12 thế giới và thứ 3 trong khối ASEAN, nhưng có đến khoảng 95% giá trị thuộc khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Vì vậy, phát triển ngành công nghiệp điện tử rất cần bước đột phá.

Ngành linh kiện điện tử Việt Nam có tốc độ phát triển nhanh trong những năm trở lại đây. Ảnh: T.L.

Ngành linh kiện điện tử Việt Nam có tốc độ phát triển nhanh trong những năm trở lại đây. Ảnh: T.L.

Ngành công nghiệp điện tử ‘vươn mình’

Theo Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương), thời gian qua sản xuất kinh doanh các sản phẩm điện tử nhìn chung tăng trưởng khá cao. Trong quý I/2021, ngành sản xuất điện thoại di động, điện tử và linh kiện đã đạt nhiều kết quả khả quan.

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, trong quý I/2021, sản xuất điện thoại di động đạt 54,4 triệu chiếc, tăng 2,7% so với cùng kỳ năm trước, sản lượng sản xuất tivi cũng đạt hơn 4,45 triệu chiếc, tăng 30,9%. Điện thoại và linh kiện điện tử cũng là ngành có giá trị xuất khẩu lớn nhất trong các ngành xuất khẩu của Việt Nam trong quý I/2021, đạt 14,1 tỷ USD, chiếm 18,2% tổng kim ngạch xuất khẩu, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm trước.

Nhóm sản phẩm điện tử, máy tính và linh kiện cũng đạt 12 tỉ USD, tăng 31,3% so với cùng kỳ năm trước. Nhìn chung, tỷ trọng xuất khẩu của nhóm hàng này vẫn thuộc về khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và các khối ngành, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trong đó, điện thoại và linh kiện chiếm 99,1%; điện tử, máy tính và linh kiện chiếm 98%.

Năm 2020, sản phẩm điện thoại di động sản xuất đạt 253,2 triệu cái, gấp 1,3 lần năm 2016; tivi lắp ráp đạt hơn 18 triệu cái, gấp 1,7 lần năm 2016. Riêng nhóm hàng điện thoại di động và linh kiện xuất khẩu cả năm 2020 đạt 50,9 tỷ USD, giảm 1% so với năm 2019 do bị ảnh hưởng của dịch Covid-19. Hiện, ngành công nghiệp điện tử Việt Nam chiếm tỷ trọng 17,8% toàn ngành công nghiệp, chủ yếu sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học. Sản phẩm chính của ngành này là linh kiện điện tử, điện thoại nguyên chiếc, linh kiện điện thoại, tivi lắp ráp, máy tính bảng, iPad và máy vi tính.

Đặc biệt, giai đoạn 2016 - 2020, ngành điện tử Việt Nam đã có sự phát triển mạnh mẽ, với tốc độ tăng trưởng bình quân mỗi năm là 13,94%, trong đó năm 2017 đạt mức tăng cao nhất 35,2%. Số lượng các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực điện tử ngày càng tăng. Nhiều hãng điện tử lớn trên thế giới đã đầu tư xây dựng cơ sở sản xuất sản phẩm điện tử công nghệ cao ở Việt Nam như Samsung, LG, Foxconn…

Doanh nghiệp FDI vẫn ở ‘cửa trên’

Tỷ trọng xuất khẩu của nhóm hàng công nghiệp điện tử vẫn thuộc về khu vực FDI. Ảnh: T.L.

Tỷ trọng xuất khẩu của nhóm hàng công nghiệp điện tử vẫn thuộc về khu vực FDI. Ảnh: T.L.

Mặc dù vậy, Cục Công nghiệp nhìn nhận, năng lực các doanh nghiệp nội địa trong ngành còn nhiều hạn chế, chất lượng, mẫu mã sản phẩm chưa đáp ứng được yêu cầu cao của thị trường. Trong khi đó, các doanh nghiệp điện tử nội địa có tiếng trước đây đang phát triển chậm lại hoặc mất dần thương hiệu và chiếm thị phần nhỏ. Mặc dù có một số nhãn hiệu điện tử trong nước mới nổi như điện thoại BPhone, Vsmart, Viettel... tuy nhiên thị trường điện - điện tử dân dụng trong nước chủ yếu do các thương hiệu nước ngoài chiếm lĩnh.

Tỉ lệ nội địa hóa ngành điện tử hiện nay rất thấp, chỉ khoảng 5-10%. Các sản phẩm điện tử trên thị trường Việt Nam đa số là hàng nhập khẩu nguyên chiếc hoặc lắp ráp trong nước bằng phần lớn các linh kiện nhập khẩu. Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ ngành điện tử trong nước đã có tham gia vào chuỗi giá trị của ngành, tuy nhiên, đa số mới cung cấp các sản phẩm đơn giản có giá trị, hàm lượng công nghệ thấp.

“Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng trên chủ yếu là do năng lực các doanh nghiệp nội địa trong ngành còn nhiều hạn chế, chất lượng sản phẩm chưa đáp ứng được yêu cầu cao của thị trường cũng như của các doanh nghiệp FDI. Sự liên kết giữa các doanh nghiệp cung ứng trong nước với các doanh nghiệp FDI và các tập đoàn đa quốc gia còn mờ nhạt”- Cục Công nghiệp nhấn mạnh.

Doanh nghiệp Việt cần định hướng rõ sản phẩm chiến lược

Doanh nghiệp Việt cần tập trung vào những sản phẩm cốt lõi để phát triển. Ảnh: T.L.

Doanh nghiệp Việt cần tập trung vào những sản phẩm cốt lõi để phát triển. Ảnh: T.L.

Để hỗ trợ ngành công nghiệp điện tử phát triển, Bộ Công Thương đang triển khai nhiều chương trình, dự án hợp tác quốc tế, các doanh nghiệp FDI đã có những chính sách nhất định nhằm hỗ trợ các nhà cung ứng nội địa và bản thân các doanh nghiệp trong nước cũng rất nỗ lực nâng cao chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh để gia nhập vào chuỗi cung ứng của các FDI.

Đơn cử như Samsung Việt Nam, từ 4 nhà cung ứng cấp 1 thuần Việt năm 2014 đã tăng lên 35 nhà cung ứng năm 2018. Panasonic Việt Nam hiện cũng có 4 doanh nghiệp Việt Nam cung ứng sản phẩm và giá trị cung ứng mới chiếm khoảng 10% giá trị linh kiện đầu vào sản xuất của Panasonic. Canon Việt Nam cũng liên tục tìm kiếm nhà cung cấp Việt Nam để tăng tỷ lệ nội địa hóa.

Để có thể tận dụng cơ hội và thực thi hiệu quả Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA), theo Cục Công nghiệp, doanh nghiệp ngành điện tử cần nâng cao năng lực để có thể tham gia chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp đầu chuỗi đang hoạt động tại Việt Nam và tăng cường tham gia các hoạt động, sự kiện kết nối kinh doanh để có thể tận dụng được những cơ hội kết nối với doanh nghiệp điện tử EU.

Cục Công nghiệp cho rằng cần xây dựng các biện pháp bảo vệ thị trường điện – điện tử tiêu dùng (như thuế phòng vệ, hàng rào kỹ thuật, chống gian lận thương mại, hàng giả và hàng nhập lậu…). Đồng thời tập trung hỗ trợ một số doanh nghiệp triển vọng của Việt Nam trong lĩnh vực điện tử nhằm tạo cơ hội cho các doanh nghiệp này phát triển, đóng vai trò dẫn dắt thị trường điện tử trong nước, đặc biệt là các sản phẩm điện - điện tử gia dụng.

Bên cạnh đó, rà soát, hoàn thiện chính sách pháp luật, đặc biệt là quy định cụ thể về hàng hóa xuất xứ Việt Nam; thực hiện các giải pháp nhằm mở rộng thị trường trong nước và xuất khẩu.

Ngoài ra, Cục Công nghiệp cũng lưu ý doanh nghiệp điện tử cần chú trọng hơn tới việc xác định các sản phẩm cốt lõi, có sức đột phá để thúc đẩy ngành điện tử phát triển nhanh và hiệu quả hơn nữa.

“Mỗi doanh nghiệp tự xác định cho mình những phân khúc sản phẩm và khách hàng phù hợp đồng thời cần tính đến khả năng đón đầu xu hướng tiêu dùng và phát triển công nghệ chung của thế giới trong thời đại hiện nay. Trên cơ sở đó giúp cho doanh nghiệp nội tập trung các nguồn lực để phát triển sản phẩm có năng lực cạnh tranh tốt”- Cục Công nghiệp nhấn mạnh.

Tin khác

Thời sự - Chính trị
Nhiều thập kỷ qua, hạ tầng hàng không Việt Nam luôn trong tình trạng "đuổi theo" nhu cầu” vận chuyển, trong đó Hà Nội và TP.HCM là những điểm nghẽn kìm hãm đà tăng trưởng. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, Việt Nam đã thực hiện bước chuyển mình chiến lược: dùng sân bay để định vị mình như một mắt xích không thể thay thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
1 ngày
Thời sự - Chính trị
Phán quyết với tỷ lệ 6-3 của Tòa án Tối cao Mỹ (SCOTUS) vào ngày 20/02/2026 trong vụ kiện Learning Resources, Inc. v. Trump đã chính thức vô hiệu hóa các mức thuế "đối ứng" được áp đặt theo Đạo luật Quyền năng Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).
2 ngày
Thời sự - Chính trị
 Một bài viết đầu Xuân, cho chính mình và cho những ai còn muốn đi xa hơn một đời người
3 ngày
Thời sự - Chính trị
Liên kết vùng đang mở ra không gian rộng lớn để từng địa phương và doanh nghiệp vươn mình, lớn mạnh, tạo bước nhảy vọt phát triển kinh tế xã hội theo định hướng của Chính phủ.
6 ngày
Doanh nhân - Doanh nghiệp
Mùa xuân Bính Ngọ 2026 đang gõ cửa từng nhà máy, công trường và trong cả những bản kế hoạch kinh doanh đầy tham vọng. Đây không chỉ là mùa xuân của đất trời, mà là sự khởi đầu cho một “Kỷ nguyên vươn mình” của dân tộc.
6 ngày
Thời sự - Chính trị
Truyền thuyết Thánh Gióng vươn vai lớn nhanh như thổi là hình ảnh đẹp nhất cho sức mạnh tiềm tàng của dân tộc. Năm 2026, câu chuyện ấy đang được viết lại bởi khối Kinh tế tư nhân (KTTN). Dưới góc nhìn của ông Dương Long Thành, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ (DNT) Việt Nam, KTTN hôm nay đang mang trong mình “gen Phù Đổng”: ăn to, làm lớn và gánh vác sứ mệnh quốc gia trong một thế trận mới.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Trong bối cảnh các vụ án mua bán hóa đơn trái phép diễn biến phức tạp với quy mô hàng ngàn tỷ đồng, Cục Thuế vừa phát đi thông điệp cứng rắn về việc xử lý nghiêm cán bộ tiếp tay cho sai phạm.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Đại hội XIV của Đảng diễn ra trong những ngày đầu năm mới 2026, mừng Xuân Bính Ngọ, là sự kiện chính trị - văn hóa trọng đại của Đảng và cả dân tộc. Sự thành công rực rỡ của đại hội đã mở ra kỷ nguyên mới trong hành trình phát triển - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Tối 12/2, TP.HCM chính thức khánh thành Công viên số 1 Lý Thái Tổ với tổng mức đầu tư hơn 263 tỷ đồng. Công trình được triển khai theo chủ trương của Thành ủy và UBND TP.HCM về “chuyển đổi đất trống thành công viên công cộng”, hoàn thành trước thềm Xuân Bính Ngọ, không chỉ là không gian dành tưởng niệm các nạn nhân Covid-19, mà còn mở ra một khoảng xanh nhân văn giữa lòng đô thị.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Nhân Ngày lễ tình yêu (Valentine - 14/2/2026) đang cận kề, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (SACOMBANK) triển khai chương trình khuyến mãi hấp dẫn như hoàn tiền, ưu đãi mua sắm và quay số trúng thưởng với mong muốn tiếp thêm cảm hứng để khách hàng chủ động sẻ chia yêu thương theo cách thuận tiện, thông minh và nhiều tiện ích.
1 tuần
Công nghệ Số hóa
Bộ Khoa học và Công nghệ đang dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Sự kiện ra mắt Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) vào sáng ngày 11/02/2026 đánh dấu một bước ngoặt chiến lược trong việc định vị Việt Nam trên bản đồ tài chính thế giới. Đây không chỉ là một dự án hạ tầng kinh tế đơn thuần mà còn là biểu tượng cho nỗ lực cải cách thể chế và hội nhập sâu rộng của Chính phủ trong giai đoạn mới.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Với các cửa hàng WinMart, Masan đã chứng minh bán lẻ hiện đại không chỉ thành công ở đô thị mà còn có thể bứt phá mạnh mẽ tại nông thôn, mở ra động lực tăng trưởng mới cho năm 2026 và các năm tiếp theo.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Mùa Xuân đã về trên khắp non sông. Trong nắng ấm của mùa Xuân, chúng ta không chỉ thấy sắc thắm của đào mai, mà còn cảm nhận rõ nhịp đập hối hả của công trường, nhà máy và khí thế rạo rực trong lòng người. Đây là mùa Xuân của niềm tin được củng cố bằng hành động, là thời khắc dân tộc Việt Nam chính thức bước vào chặng đường bứt phá, kiến tạo nên dáng hình đất nước hùng cường.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Trong một động thái làm rung chuyển cấu trúc thương mại toàn cầu, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã chính thức áp đặt mức thuế 25% đối với hàng hóa từ các quốc gia tiếp tục duy trì giao dịch thương mại với Iran. Quyết định này đặt các đối tác kinh tế lớn vào một tình thế tiến thoái lưỡng nan: duy trì quan hệ năng lượng với Tehran hay bảo vệ quyền tiếp cận thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới.
2 tuần
Xem thêm