Việc nộp hồ sơ đất đai trực tuyến và nhận kết quả chỉ sau 2 - 4 giờ làm việc đối với một số thủ tục đang trở thành bước tiến mới trong cải cách hành chính tại TP. Hồ Chí Minh. Mô hình “nộp trực tuyến - đi một lần - nhận kết quả nhanh” không chỉ giúp người dân giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục mà còn tạo nền tảng để thành phố từng bước xây dựng nền hành chính số, hướng tới xử lý hồ sơ phi địa giới trong thời gian tới. 

Tại Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai số 2 (thuộc Văn phòng đăng ký đất đai TP. Hồ Chí Minh), người dân có thể thực hiện thủ tục hành chính về đất đai thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia. Đối với thủ tục đăng ký giao dịch bảo đảm, toàn bộ quá trình từ nộp hồ sơ đến nhận kết quả đều có thể thực hiện trực tuyến trên máy tính hoặc điện thoại thông minh mà không cần đến cơ quan đăng ký đất đai. 

Đáng chú ý, đối với toàn bộ 23 thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực đất đai do đơn vị phụ trách, người dân có thể lựa chọn hình thức nộp hồ sơ trực tuyến một phần. Theo đó, người dân chỉ cần đến cơ quan chức năng một lần để nộp bản chính hồ sơ. Kết quả được giải quyết sau 2 giờ làm việc đối với thủ tục đăng ký biến động cấp mới giấy chứng nhận và sau 4 giờ làm việc đối với thủ tục đăng ký biến động trên giấy chứng nhận cũ. 

Trao đổi với phóng viên TTXVN, ông Lê Xuân Tùng, Phó Giám đốc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai số 2 cho biết, để đạt được thời gian xử lý nhanh như trên, đơn vị đã rà soát, chuẩn hóa toàn bộ quy trình nghiệp vụ theo hướng số hóa, giảm tối đa các khâu trung gian không cần thiết. Một trong những yếu tố quan trọng là việc khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu đất đai, hồ sơ địa chính số và hệ thống phần mềm nghiệp vụ. Đối với các hồ sơ có dữ liệu đầy đủ, rõ ràng và đã được cập nhật trên hệ thống, cán bộ chuyên môn có thể tra cứu, kiểm tra và xử lý trực tiếp trên môi trường điện tử thay vì phải thực hiện nhiều bước xác minh như trước. 

Bên cạnh đó, chi nhánh tăng cường cơ chế phối hợp liên thông giữa Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả, các tổ chuyên môn và các đơn vị liên quan; đồng thời bố trí nhân sự theo dõi thường xuyên các hồ sơ trực tuyến để giải quyết ngay khi phát sinh. Nhờ vậy, nhiều hồ sơ đơn giản, không có vướng mắc được xử lý trong thời gian ngắn. 

Là người vừa thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai, bà Nguyễn Thị Hoa, phường Long Bình, Đồng Nai chia sẻ: “Nhà tôi ở xa nên tôi rất hài lòng khi không còn phải nhiều lần đi lại để bổ sung hồ sơ hay chờ đợi như trước. Tôi nộp hồ sơ trực tuyến, được hướng dẫn khá cụ thể. Khi cần đối chiếu giấy tờ chỉ đến cơ quan một lần, sau đó theo dõi tiến độ xử lý trên điện thoại. Thời gian giải quyết nhanh hơn tôi nghĩ rất nhiều”. 

Không chỉ rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, mô hình mới còn giúp tăng tính minh bạch trong quá trình xử lý hồ sơ. Khi nộp hồ sơ trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, người dân được cấp mã biên nhận điện tử để theo dõi tiến độ giải quyết. Sau khi cơ quan thuế xác định nghĩa vụ tài chính, hệ thống tự động gửi thông báo số tiền phải nộp hoặc trường hợp được miễn, giúp người dân chủ động thực hiện các bước tiếp theo. 

Ghi nhận của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai số 2, đa số người dân và doanh nghiệp đánh giá tích cực về mô hình này bởi giảm đáng kể số lần đi lại, tiết kiệm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính. Đặc biệt, đối với các tổ chức, doanh nghiệp hoặc cá nhân thường xuyên thực hiện giao dịch đất đai, việc nộp hồ sơ trực tuyến mang lại nhiều thuận lợi hơn so với phương thức truyền thống. 

Ông Nguyễn Thanh Bình, phường Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh cho biết: “Việc có thể theo dõi toàn bộ quá trình xử lý hồ sơ trên hệ thống giúp người dân yên tâm hơn. Trước đây tôi thường phải trực tiếp liên hệ để hỏi hồ sơ đang ở giai đoạn nào. Nay các bước xử lý đều được cập nhật trên hệ thống, khi có thông báo nghĩa vụ tài chính cũng nhận được ngay trên điện thoại. Cách làm này vừa minh bạch vừa tiết kiệm thời gian cho người dân”. 

Theo ông Lê Xuân Tùng, dù vẫn còn một bộ phận người dân gặp khó khăn trong việc sử dụng công nghệ số, nhất là người lớn tuổi, song đơn vị đã bố trí cán bộ hướng dẫn trực tiếp, xây dựng tài liệu và video hướng dẫn, đồng thời tăng cường tuyên truyền để hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến. Chuyển đổi số phải đi đôi với hỗ trợ người dân, không để ai bị bỏ lại phía sau. 

Từ kết quả bước đầu, mô hình “nộp trực tuyến - đi một lần - nhận kết quả nhanh” đang cho thấy hiệu quả trong việc chuyển đổi phương thức giải quyết thủ tục hành chính từ hồ sơ giấy sang môi trường số. Đây cũng được xem là tiền đề quan trọng để TP. Hồ Chí Minh hiện thực hóa mục tiêu xử lý hồ sơ đất đai phi địa giới. 

Ông Lê Xuân Tùng cho rằng, khi cơ sở dữ liệu đất đai được số hóa đầy đủ, đồng bộ và liên thông trên toàn địa bàn, cán bộ chuyên môn có thể khai thác thông tin trực tiếp trên hệ thống mà không còn phụ thuộc vào hồ sơ giấy hay phạm vi quản lý hành chính truyền thống. Khi đó, người dân có thể nộp hồ sơ và nhận kết quả tại bất kỳ địa điểm thuận tiện nào mà không nhất thiết phải đến nơi có thửa đất hoặc nơi cư trú. 

Trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh xây dựng chính quyền số và nền hành chính hiện đại, việc giải quyết thủ tục đất đai trực tuyến với thời gian xử lý chỉ từ 2 - 4 giờ không chỉ là sự cải tiến về quy trình nghiệp vụ mà còn thể hiện tư duy quản trị mới, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Đây cũng là một trong những bước đi cụ thể của thành phố trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, góp phần thúc đẩy cải cách hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công và tạo nền tảng cho việc xử lý hồ sơ phi địa giới trên toàn địa bàn trong thời gian tới.