Ông Lê Hùng Anh (sinh năm 1986) hiện là Giám đốc điều hành BIN Corporation Group với 10 công ty thành viên trong các lĩnh vực Thương mại điện tử, tài chính, bất động sản, du lịch... BIN Corporation Group hiện có văn phòng tại Singapore, Hong Kong, Lithuania, Canada và bang California (Hoa Kỳ).

Ông Lê Hùng Anh còn được biết đến với vai trò là nhà đầu tư (Shark Hùng Anh) trong chương trình Shark Tank Việt Nam mùa 5, 6.

Mối duyên với May Nhà Bè

100 người khởi nghiệp chỉ có 5 người may mắn thành công, 95 người thất bại. Nhưng may mắn cũng phải đến từ sự nỗ lực, vì có câu nói khi bạn nỗ lực, mọi điều tốt đẹp sẽ tới. Khởi nghiệp cũng phải có yếu tố thiên thời, địa lợi, nhân hòa. Trong 5% những người may mắn khởi nghiệp thành công, sau 5 năm nếu không bứt phá thì cũng như 95% còn lại.

Tôi cũng rơi vào tình huống đó. Khi tôi khởi nghiệp một thân một mình với đủ các ngành nghề, nhưng nhận lại là sự thất bại liên tục. Trong một buổi cà phê, có một số người bạn khuyên tôi: “Thôi Hùng Anh ơi, nên đi làm thuê cho người ta đi”. Lúc đó, sau khi thất bại 7-8 lần, tôi nghĩ giờ không còn con đường nào khác phải xin việc, mục đích là kiếm tiền, vì nếu không có tiền thì làm sao mà sống ở Sài Gòn.

May mắn, tôi nộp hồ sơ xin việc và được nhận luôn. Tôi bắt đầu lại với công việc quản lý trung tâm công nghệ thông tin của Tổng Công ty May Nhà Bè. Tôi xin sếp lập một đội khoảng 10 người, phát triển lĩnh vực công nghệ thông tin, gọi là BIN (Business Information Networks). Nhưng do thiếu kinh nghiệm, công việc không đi tới đâu, dự án thất bại.

Sau đó, sếp gọi tôi vào phòng, nói rằng dự án của tôi không phù hợp với Tổng Công ty, tôi nên ra ngoài làm sẽ phát triển tốt hơn. Sau đó, anh cho tôi toàn bộ máy móc khấu hao, nhân viên, cho mượn thêm 200 triệu để khởi nghiệp. Từ đó về sau, các anh cũng liên tục gọi điện hướng dẫn phải làm như thế này, thế kia. Một nhóm anh em rời Tổng Công ty May Nhà Bè lúc đó được duy trì đến ngày hôm nay và phát triển thành BIN của hiện tại.

Khi xã hội, thương trường đập cho mình vài trận, tự nhiên mình tỉnh ra. Tôi nhận ra rằng trước đây mình đi làm đã thiếu rất nhiều thứ, nhưng với tính cách mình như vậy, sự thật thà không có mà buôn bán là không ổn. Chính sếp tôi đã điều chỉnh hành vi cho tôi để tôi nhận ra rằng tại sao trước đây lại chộp giật như vậy, và thất bại cũng là điều mặc nhiên phải đến. Đó là lý do vì sao các anh chị Tổng Công ty May Nhà Bè giống như người thầy của tôi, dạy những điều hay lẽ phải, những điều nên và không nên làm.

Đặc biệt, vị sếp trực tiếp của tôi ở May Nhà Bè lúc đó đến hiện tại vẫn đồng hành cùng tôi sau mười mấy năm. Bất cứ khi nào có sự kiện gì của công ty, tôi cũng mời anh đến, nhưng mời 10 lần anh chỉ đến 1 lần. Anh ngại vì cho rằng tôi giờ đã “lớn” quá, trước anh là sếp tôi mà giờ lại thành đối tác. Nhưng mỗi khi tôi đăng một bài trên Facebook, nếu nó hơi nhạy cảm, anh đều nhắn tin cho tôi và nói không nên đề cập đến những vấn đề đó. Anh lúc nào cũng giống như người thầy đứng đằng sau để dạy cho đàn em phía sau lớn lên. Tính mình cũng thay đổi từ anh.

Khởi nghiệp nên chọn một người thầy, có thể là người anh, người sếp của mình, nếu họ thật sự thương mình, họ sẽ nâng đỡ, chỉ bảo cho mình. Không chỉ giúp mình đỡ mất tiền bạc mà còn giúp mình giải quyết nhiều vấn đề trong cuộc sống. Ngược lại, bản thân mình cũng phải làm sao cho người ta thương. Việc đầu tiên mình cũng phải đối xử chân thành với họ, mình không biết thì nói không biết, nếu giấu dốt là thua, người ta cảm thấy không muốn giúp mình nữa. Từ đó, anh chị thấy mình thiếu gì họ sẽ uốn nắn, dạy bảo và cho cơ hội để mình làm cái này cái kia.

Vẫn khởi nghiệp sau 15 năm

15 năm khởi nghiệp cho đến hiện tại tôi vẫn phải khởi nghiệp. Trong doanh nghiệp có 10 đơn vị thành viên thì chỉ có vài đơn vị sống khỏe, phải nuôi lại các đơn vị khác đang trên đà khởi nghiệp và đang thua lỗ chứ không phải tất cả đều có lãi. Vì vậy để khởi nghiệp thành công vô cùng khó khăn.

Để khởi nghiệp thành công phải có kinh nghiệm, không phải đến một diễn đàn, nghe một diễn giả giống như tôi ngồi nói rất hay và ngày mai bắt tay làm là thất bại liền. Chúng ta phải tỉnh táo, nghe được phần nào nên nghe và phần nào không nên nghe. Nghe các ông ấy nói tiền tỷ và chạy theo là rất dễ thất bại.

Khi Covid-19 qua đi, ngành khởi nghiệp đổi mới sáng tạo phụ thuộc vào các yếu tố. Thứ nhất, khách hàng mục tiêu của chúng ta là ai. Tôi hay nói nôm na trong công ty rằng nếu làm ra sản phẩm này thì bán cho ai, bán bao nhiêu, đối thủ của mình là ai... phải phân tích kĩ.

Qua những lần thất bại, tôi rút ra kinh nghiệm mình phải làm cho kĩ, phân tích cho kĩ và suy nghĩ cho kĩ. Nếu không phân tích được thì phải làm liều. Ví dụ một sản phẩm cung cấp dịch vụ toàn cầu trên Internet, buộc phải chi tiền quảng cáo vì không phân tích được hành vi khách hàng ở bên NewYork họ đang làm gì, hành vi mua hàng như thế nào.

Những báo cáo đọc từ Google, Facebook gửi về rất mơ hồ, chỉ giúp doanh nghiệp nắm được chung chung. Vì vậy, phải tốn từ 10.000 USD – 20.000 USD để nhận lại số liệu. Số liệu đó là tiền nên phải ngồi phân tích, đo lường, để xem cái game này hôm trước chi 5.000 USD, 10.000 USD có sửa lại được hay không. Đó là cách chúng tôi làm và gần như những comment, chiến dịch truyền thông, quảng cáo trước đó mang lại hiệu quả dần dần qua từng tháng, từng năm.

Đặc biệt, startup phải lường trước thật nhiều tình huống có thể rủi ro. Muốn có hòa bình lâu dài phải nghĩ đến chiến tranh và lường trước cho chiến tranh. Khi muốn làm ăn gì phải nghĩ đủ tình huống thì khi đó chúng ta cứ thế chiến đấu thôi, cơ hội thành công sẽ cao.

Có những ngành tôi mở ra từ con số 0, như tư vấn doanh nghiệp. Hiện nay gần như tư vấn cho 10.000 doanh nghiệp trên toàn cầu, đại đa số làm việc thường xuyên. Nhưng thời gian đầu mở ra, tôi đâu biết về luật, thuế, kế toán, kiểm toán, doanh nghiệp. Nhưng buộc lòng sau khi mở ra, tôi mày mò, tuyển dụng những người có chuyên môn trong ngành, giao cho họ các vị trí quản lý, sau đó tôi đi học.

Đến hiện tại là năm thứ 10 hoạt động nhưng 5 năm trời thua lỗ. Để có được một thành công nhỏ là phải mất 5 năm trời liên tục đổ tiền để tìm kiếm khách hàng. Muốn khởi nghiệp mà nghĩ rằng nay làm ra mai có lời là vô cùng khó, ít nhất phải vượt qua giai đoạn 3-5 năm đầu. Hiện nay, với lượng khách hàng như vậy, chúng tôi chủ yếu tập trung vào chiều sâu thay vì chiều ngang. Bởi nếu làm nữa sẽ phân tán nguồn lực, thua lỗ kéo dài và không đạt được mục tiêu trong dài hạn.

Việc khởi nghiệp khi còn quá sớm chưa chắc mang lại nhiều lợi ích nhưng chắc chắn để lại nhiều hệ lụy nếu thất bại. nên biết thời điểm nào việc gì là quan trọng, với các bạn sinh viên, việc học tập, trau dồi vẫn là quan trọng nhất.

Bởi không nói đến việc chưa có tiền, phải đi vay mượn, các bạn trẻ cũng thiếu kiến thức. Khởi nghiệp ở ngành nghề nào cũng phải có kiến thức trong ngành nghề đó. Kiến thức có được nhờ quá trình tích lũy khi bạn đi làm thuê tại những công ty trước đó. Giai đoạn này, nếu bạn có làm sai thì cũng chỉ mất câu xin lỗi, còn người mất tiền là ông chủ của các bạn, là nhà trường. Còn khi các bạn khởi nghiệp, mỗi sai lầm là mỗi lần các bạn mất tiền.

Thông thường 5-7 năm sau khi tốt nghiệp đại học, đây là độ tuổi đủ độ chín để có cơ hội thành công cao khi khởi nghiệp. Có những bạn khởi nghiệp từ thời sinh viên và rất thành công, nhưng nó không thuộc về số đông.