Tại Hội nghị "Xúc tiến đầu tư trong bối cảnh Covid-19: Những thay đổi và biện pháp giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư nước ngoài" do VIAC tổ chức sáng 10/9, đại diện các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam tiếp tục bày tỏ lo lắng về tình hình dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp, gây khó khăn cho doanh nghiệp FDI trong việc duy trì sản xuất và chuỗi cung ứng của mình.

Tiếp tục cảnh báo việc rời khỏi Việt Nam

Chia sẻ trong hội nghị, bà Mary Tarnowka, Giám đốc Điều hành Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham) cho biết, hiện các mô hình mà nhiều tỉnh thành của Việt Nam đang áp dụng như “3 tại chỗ” được xem là giải pháp hữu hiệu giúp doanh nghiệp duy trì sản xuất. Tuy nhiên, các mô hình này chỉ là giải pháp tạm thời, không bền vững nếu xét theo góc độ hậu cần, tinh thần và sức khỏe công nhân.

Một khảo sát của AmCham mới đây cho biết, 13% doanh nghiệp thành viên AmCham đã ngừng hoàn toàn hoạt động, 46% hoạt động dưới một nửa công suất. Để đảm bảo duy trì sản xuất, 20% doanh nghiệp thành viên của hiệp hội này đã phải chuyển một phần sản xuất sang nước khác, 14% doanh nghiệp đang cân nhắc việc dịch chuyển chuỗi cung ứng.

Điều này cũng xảy ra tương tự với các doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam khi có tới 18% doanh nghiệp nói rằng họ phải chuyển đơn hàng từ Việt Nam sang nước khác và 16% đang cân nhắc việc dịch chuyển.

Ông Jean-Jacques Bouflet - Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam cho biết, các doanh nghiệp của hiệp hội không rút lui khỏi thị trường Việt Nam mà chỉ chuyển hướng các đơn hàng để duy trì sản xuất liên tục. Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa với việc 1/3 đơn hàng được chuyển ra ngoài Việt Nam, đây cũng là số lượng lớn chưa từng có.

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong Hiệp hội các Doanh nghiệp Pháp tại Việt Nam (CCIFV) cũng đang hứng chịu tác động nặng nề từ dịch Covid-19. 78% doanh nghiệp cho biết hoạt động của họ giảm ít nhất 40% trong 2 tháng qua, trong đó, 72% doanh nghiệp dừng hoặc giảm ít nhất 80%. Đáng chú ý, 75% các doanh nhân Pháp sẽ rời khỏi Việt Nam nếu dịch bệnh không thể kiểm soát trong thời gian tới.

Việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp nước ngoài trong bối cảnh chuỗi cung ứng tại Việt Nam đang gián đoạn là điều dễ hiểu. Bởi theo ông Marko Walde - Phó chủ tịch Hiệp hội các doanh nghiệp Đức tại Việt Nam và Trưởng đại diện Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức tại Việt Nam, những công ty lớn phải đảm bảo chuỗi cung ứng trên toàn cầu, nên không thể để sản xuất tại một khu vực bị đình trệ.

“Lượng lớn các công ty của chúng tôi cho biết sẽ tìm thêm nguồn cung khác hoặc dịch chuyển nhà máy ra khỏi Việt Nam nếu tình hình không cải thiện. Vì vậy, phải có cơ chế hợp tác giúp công ty Việt Nam có đủ nguồn cung ứng tại chỗ cho các doanh nghiệp Đức, thì các công ty Đức mới có thể ở lại”, ông Marko Walde nhấn mạnh.

Cần chính sách mạnh tay hơn từ Chính phủ

Ông Adam Koulaksezian - Giám đốc Điều hành Hiệp hội Các doanh nghiệp Pháp tại Việt Nam (CCIFV) cho biết, nếu số lượng doanh nghiệp Pháp giảm sẽ làm suy yếu cộng đồng Pháp tại Việt Nam và tác động trực tiếp đến việc làm của hàng nghìn người lao động Việt. Do vậy, đại diện CCIFV mong muốn Chính phủ Việt Nam cần có chính sách “mạnh tay” hơn trong việc cắt giảm các khoản thuế, phí, hỗ trợ các khoản vay từ ngân hàng...

Về phía Hiệp hội Doanh nghiệp Singapore tại Việt Nam, ông Seck Yee Chung- Phó chủ tịch hiệp hội cho biết, Việt Nam cần nghiên cứu cơ chế hộ chiếu vaccine để giúp các nhà đầu tư nước ngoài dễ dàng vào Việt Nam mà không phải mất quá nhiều thời gian cách ly, gây ảnh hưởng tâm lý của các nhà đầu tư.

Về sản xuất, không thể đóng cửa các nhà máy, bên cạnh phương án 3 tại chỗ, cần nghiên cứu các phương án khác cho phép doanh nghiệp, người lao động chủ động thực hiện các phương án sản xuất, bảo đảm phòng dịch theo quy định của Bộ Y tế.

Chính phủ Việt Nam nên đẩy mạnh áp dụng công nghệ như triển khai các chương trình khám chữa bệnh từ xa, dịch vụ công trực tuyến, chữ ký điện tử, thương mại điện tử để duy trì hoạt động của nền kinh tế hiệu quả.

Đại diện các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam cũng cho biết, Việt Nam đang là một điểm đến đầu tư hấp dẫn của các nhà đầu tư quốc tế khi mở rộng danh mục đầu tư hay mở rộng địa điểm kinh doanh, sản xuất. Bởi, Việt Nam có môi trường chính trị ổn định, nền kinh tế năng động, lực lượng lao động trẻ, có trình độ và khả năng ứng dụng công nghệ, tầng lớp trung lưu phát triển nhanh chóng…

Vì vậy, các hiệp hội doanh nghiệp đều kỳ vọng Việt Nam có thể đẩy nhanh việc tiêm chủng vaccine, có phương án kiểm soát dịch bệnh nhanh chóng, duy trì sản xuất hiệu quả để các doanh nghiệp FDI tự tin duy trì chuỗi cung ứng.

Hôm 9/9, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 105/NQ-CP về hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh trong bối cảnh dịch Covid-19. Trong đó nhấn mạnh việc tập trung triển khai ngay các biện pháp tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, lưu thông. Hiện nhiều địa phương như TP.HCM, Trà Vinh, Tây Ninh, Bến Tre, Quảng Ngãi… đã có phương án nới lỏng giãn cách xã hội. Các doanh nghiệp nước ngoài cho biết đây là tín hiệu tốt để họ tiếp tục tin tưởng và duy trì sản xuất, đầu tư tại Việt Nam.