Lợi thế hút vốn FDI của hơn 300 khu công nghiệp

Nhật Bản hiện là đối tác thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam. Tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt 40 tỷ USD năm 2020.

Trong 7 tháng đầu năm 2021, kim ngạch xuất nhập khẩu hai bên đạt 24,5 tỷ USD, tăng 11,9% so với cùng kỳ năm trước.

Về đầu tư, Nhật Bản hiện là nhà đầu tư FDI lớn thứ 2 vào Việt Nam, với 4690 dự án, tổng vốn đăng ký 62,9 tỷ USD, chiếm 16% tổng vốn FDI vào Việt Nam.

Trong 8 tháng đầu năm 2021, các doanh nghiệp Nhật Bản thực hiện đăng ký vốn đầu tư đạt 3,2 tỷ USD.

Chia sẻ trong Hội nghị, ông Kunihiko Hirabayashai, Tổng thư ký Trung tâm ASEAN – Nhật Bản (AJC) cho biết, năm 2020, trong khi Nhật Bản và phần lớn các nước phát triển trên thế giới đều tăng trưởng âm do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng 2,9%, theo World Bank.

Đặc biệt, những năm gần đây, Việt Nam tham gia vào nhiều hiệp định thương mại tự do lớn như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) đã thúc đẩy việc mở cửa kinh tế, đạt được sự chú ý rất lớn trên thế giới với tư cách là cứ điểm sản xuất. Một trong những yếu tố quan trọng để hình thành cứ điểm sản xuất của Việt Nam là các khu công nghiệp.

“Việt Nam hiện có hơn 300 khu công nghiệp trên cả nước, từ đó tạo ra chuỗi cung ứng đa dạng, mạnh mẽ, là điểm quan trọng khi các nhà đầu tư nước ngoài nhìn vào Việt Nam”, ông Kunihiko nói.

Trước ý kiến cho rằng những diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 lần thứ 4 tại Việt Nam có thể làm tăng tâm lý phân vân, lo ngại cho các nhà đầu tư nước ngoài, ông Tạ Đức Minh, Tham tán Thương mại Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản cho rằng cần nhìn nhận vấn đề này một cách đa chiều và so sánh mối tương quan với các đối thủ cạnh tranh của Việt Nam. Bởi dù Việt Nam đang gặp khó khăn trong việc kiểm soát dịch do biến chủng Delta, nhưng đây cũng là tình trạng chung của nhiều nước trong khu vực ASEAN.

Báo cáo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cho thấy thu hút FDI toàn cầu đã sụt giảm 38%, mức thấp nhất kể từ năm 2005, trong đó châu Âu chịu mức sụt giảm nghiêm trọng nhất (71%), ASEAN có mức giảm tương đối (31%). Các đối thủ của Việt Nam trong khu vực như Malaysia có mức giảm lên đến 68% và Thái Lan cũng ghi nhận mức giảm 50%.

“Đầu tư nước ngoài là hoạt động mang tính dài hạn, các nhà đầu tư nước ngoài đã nghiên cứu rất kỹ trước khi bỏ vốn đầu tư vào Việt Nam. Do vậy không phải gặp những khó khăn trong ngắn hạn mà làm thay đổi hoàn toàn quyết định đầu tư. Việc FDI dao động vào thời điểm dịch Covid-19 phức tạp như hiện nay là bình thường và dòng tiền đầu tư sẽ tăng trở lại khi nền kinh tế Việt Nam phục hồi”, ông Minh nhận định.

Đồng tình với quan điểm này, ông Takeo Nakajima, Trưởng đại diện Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản tại Hà Nội (JETRO) cho biết, mặc dù đầu tư tại Việt Nam có chững lại do dịch Covid-19, nhưng các nhà đầu tư Nhật Bản cũng đã và đang tìm hướng đăng ký hoặc thị sát online để có thể ra quyết định đầu tư.

“Điều này cho thấy Việt Nam là một địa chỉ đầu tư rất quan trọng”, đại diện JETRO nói.

M&A là ‘điểm sáng’ thu hút đầu tư từ Nhật Bản

Ngoài đầu tư trực tiếp, theo ông Tạ Đức Minh, xu hướng mua bán và sáp nhập doanh nghiệp (M&A) cũng là lĩnh vực thu hút đầu tư vào Việt Nam mạnh mẽ trong thời gian tới.

Hiện các nhà đầu tư đến từ Nhật Bản vẫn nằm trong Top 4 quốc gia dẫn đầu thương vụ M&A tại Việt Nam, bên cạnh Thái Lan, Singapore, Hàn Quốc; với một số thương vụ đáng chú ý như Tập đoàn Mitsubishi và Nomura mua 80% cổ phần giai đoạn 2 dự án Vinhomes Grand Park của Vingroup, Ngân hàng Aozora mua 15% cổ phần của Ngân hàng TMCP Phương Đông, Tập đoàn xây dựng Haseko mua 36% cổ phần Công ty Cổ phần Ecoba Việt Nam, Công ty Dược phẩm ASKA mua 29,4% cổ phần của Công ty Dược Hà Tây…

Trong khi đó, Việt Nam hiện nổi lên thành điểm đến M&A hàng đầu khu vực Đông Nam Á nhờ sự ổn định chính trị, kinh tế tăng trưởng nhanh, quy mô dân số 100 triệu dân…

Ngoài ra, ưu đãi cắt giảm thuế cùng các hoạt động tích cực từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, EVFTA; việc Chính phủ đang tiến hành sửa đổi Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, trong đó có các quy định mới cởi mở, minh bạch hơn cho hoạt động M&A cùng với việc đẩy mạnh M&A của nhiều tập đoàn lớn trong nước để nỗ lực tái cơ cấu, hoàn thiện hệ thống sinh thái, chuỗi giá trị… là những yếu tố giúp hoạt động M&A tại Việt Nam thời gian tới ngày càng sôi động.

“Trong làn sóng chuyển dịch dòng vốn đầu tư, hoạt động M&A ngày càng được coi trọng hơn, chủ yếu là do việc xây dựng nhà máy mới khiến các nhà đầu tư tốn thời gian, chi phí, vì vậy, việc tiếp tục các nhà máy sẵn có tại Việt Nam giúp các nhà đầu tư không bị gián đoạn chuỗi cung ứng, nhanh chóng vận hành sản xuất, kinh doanh”, ông Minh cho hay.

Hiệp định Đối tác Kinh tế Việt Nam – Nhật Bản (VJEPA) được ký kết ngày 25/12/2008 và có hiệu lực từ ngày 1/10/2009. VJEPA là một hiệp định toàn diện, bao gồm nhiều lĩnh vực như thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ, đầu tư cải thiện môi trường kinh doanh, di chuyển của người dân và các phụ lục hợp tác kinh tế.

Hiệp định VJEPA cùng với các thỏa thuận kinh tế đã ký trước đó giữa hai nước tạo nên một khung khổ pháp lý toàn diện, ổn định, tạo thuận lợi cho thương mại, đầu tư của doanh nghiệp hai nước.