Tuổi trẻ xốc nổi, cần được cảm thông

Vừa qua, các em sinh viên Trường Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương vào hỗ trợ nhân lực cho TP.HCM chống dịch Covid-19 đã vướng phải một số trục trặc từ nhiều phía, gây nên làn sóng tranh cãi dữ dội trên mạng xã hội những ngày qua. Sự việc được cư dân mạng lẫn báo chí phân tích theo nhiều chiều hướng khác nhau, có người giận dữ phản ứng gắt gao, cũng có người phân tích thấu tình đạt lý…

Tuy nhiên, sau khi mọi việc lắng lại, quan điểm chung của dư luận hầu hết đều cho rằng các bạn sinh viên Hải Dương không đáng bị lên án bằng những lời lẽ nặng nề. Bởi lẽ trong sinh hoạt và công việc, các bạn hoàn toàn chịu sự điều hành của ban phụ trách.

Mọi người cũng thông cảm và thấu hiểu do tuổi trẻ xốc nổi, do lần đầu tiên được tham gia một hoạt động có ý nghĩa, quy mô lớn ở một thành phố lớn, nơi không ít bạn từng mơ ước được vào sống, làm việc, thậm chí lập nghiệp và định cư; với một số bạn khác thì là lần đầu được “bay”… 

Những điều ấy khiến các bạn trẻ nhất thời phấn khích nên có những phát ngôn chưa được chuẩn. 

Tuy nhiên, bất kỳ “sự cố” nào xảy ra trong cuộc sống, dù lớn hay nhỏ, cũng để lại cho chúng ta bài học kinh nghiệm. Với các em sinh viên Hải Dương và các bạn trẻ nói chung, đó là bài học về “kỹ năng mềm”.

Kỹ năng mềm giúp bạn có nhiều cơ hội thành công

Kỹ năng mềm quyết định 75% thành công của một người, trong khi trình độ chuyên môn và bằng cấp chỉ chiếm 25%, đó là lời khẳng định của ông Phạm Đình Nguyên, thị trưởng người Việt đầu tiên ở Mỹ trong một buổi giao lưu cùng hàng trăm bạn trẻ ở TP.HCM. Ông còn bày tỏ nỗi lo trước thực trạng nhiều sinh viên Việt Nam mới ra trường bị nhà tuyển dụng từ chối không phải do năng lực chuyên môn yếu kém mà chỉ vì thiếu kỹ năng mềm.

Kỹ năng "mềm", nói một cách dễ hiểu đó là những kỹ năng chủ yếu thuộc về tính cách con người, liên quan đến đạo đức, thái độ, đến khả năng điều hành, dẵn dắt, xử lý vấn đề, đến phương pháp tổ chức; khả năng làm việc nhóm, đàm phán và thuyết phục; khả năng biểu đạt ngôn ngữ và lắng nghe; khả năng quản lý thời gian; khả năng đương đầu và vượt qua thất bại; khả năng sáng tạo, đổi mới, hoạch định chiến lược…

Đặc biệt trong thời đại hôm nay, các bạn còn cần có thêm kỹ năng làm việc trong môi trường đa quốc gia, đòi hỏi bạn phải sử dụng thành thạo càng nhiều tiếng nước ngoài càng có nhiều cơ hội.

Khác với “kỹ năng cứng” tức là những kiến thức chuyên môn thể hiện qua việc nắm rõ một cách thành thạo về công việc, nghề nghiệp của mình. Nếu như kỹ năng “cứng” có thể kiểm tra tại chỗ hoặc thông qua bằng cấp thì kỹ năng mềm cần có thời gian để chứng minh qua thực tế.

Đừng để giới trẻ e dè trước việc làm vì lợi ích cộng đồng

Trở lại vấn đề các bạn sinh viên Hải Dương mắc phải, cần xem xét lại cách giáo dục của chúng ta với con em từ trong gia đình, nhà trường và xã hội. Chúng ta đang mắc phải sai lầm khi chỉ chú tâm vào kỹ năng chuyên môn mà xem nhẹ giáo dục các kỹ năng sống cho trẻ. Các ông bố bà mẹ thông thường chỉ muốn con cái mình học thật giỏi, điểm số thật cao, thi đâu đậu đấy. Các thầy cô giáo cũng vì chạy theo thành tích nhà trường đề ra, chỉ tập trung cung cấp kiến thức, mong học sinh đạt tỷ lệ đậu cao trong các kỳ thi. Vì thế, các chương trình giáo dục bồi dưỡng kỹ năng sống cho các em ít được quan tâm và đầu tư.

Sự cố vừa qua với đoàn sinh viên Hải Dương có nguyên nhân từ nhiều phía, chủ quan và khách quan. Tuy nhiên, cũng cần chỉ ra cho các em thấy nguyên do vì sao các em mắc phải sự phản ứng từ cộng đồng. Chỉ ra cho các em bài học về kỹ năng giao tiếp ứng xử, sự thấm nhuần về cách sống “nhập gia tùy tục, nhập giang tùy khúc” và khả năng thích nghi, hòa nhập với vùng đất, văn hóa, tính cách con người ở nơi mình đến du lịch, làm việc hoặc sinh sống. Điều này rất cần trong tương lai, nhất là khi các em chọn con đường du học.

Tóm lại, cần xác định lại là các em sinh viên Hải Dương không đáng trách. Không nên vì bất kỳ động cơ nào đó mà làm các em nhụt chí, triệt tiêu bầu nhiệt huyết tuổi trẻ với cuộc sống. Đừng gieo vào giới trẻ tư tưởng “làm việc tốt thật khó” khiến các em trở nên e dè khi đứng trước một hành động mang tính chất lợi ích cộng đồng.