Kết quả kinh doanh quý 3/2021 vừa được các doanh nghiệp niêm yết công bố cho thấy mức tăng trưởng tích cực về lợi nhuận, trái với những dự báo trước đó về tác động của việc giãn cách kéo dài lên hoạt động của doanh nghiệp. 

Tăng trưởng lợi nhuận giảm tốc nhưng vẫn vượt kì vọng

Theo ước tính của VNDIRECT, trong quý 3/2021, tổng lợi nhuận của các công ty niêm yết trên ba sàn (HoSE, HNX, UPCoM) tăng 17,8% so với cùng kỳ (so với cùng kỳ), thấp hơn so với quý 1/2021 và quý 2/2021 lần lượt là 92,0% và 72,3%.

Kết quả trên phần nào khá bất ngờ khi GDP quý 3/2021 giảm 6,2% so với cùng kỳ trong bối cảnh giãn cách xã hội trên toàn quốc nghiêm ngặt. Lợi nhuận lũy kế 9 tháng đầu năm 2021 tăng mạnh 54,6% so với cùng kỳ. Trong 51 công ty trong coverage của VNDIRECT đã công bố kết quả kinh doanh quý 3/2021, có 53% doanh nghiệp có lợi nhuận theo sát dự phóng, 18% vượt kỳ vọng và 29% thấp hơn dự phóng.

Còn thống kê của Công ty chứng khoán BSC cho thấy, tính đến cuối tuần qua, 95% số công ty niêm yết trên 2 sàn đã công bố kết quả kinh doanh quý 3/2021 với lợi nhuận sau thuế tăng trưởng 20,1% so với cùng kỳ. Trong đó có 45,2% công ty tăng trưởng và chỉ có 16,6% số công ty thua lỗ trong kỳ.

Tính riêng trong rổ VN30, 29/30 cổ phiếu đã công bố kết quả kinh doanh với mức tăng trưởng lợi nhuận sau thuế ở mức 21,5% so cùng kỳ năm trước, gồm 16/30 cổ phiếu tăng trưởng so với cùng kỳ và chỉ có 2 công ty thua lỗ trong quý 3.

Ngành ngân hàng có 19 cổ phiếu công bố kết quả kinh doanh quý 3/2021 với mức tăng trưởng 18,4% và chỉ có 5 ngân hàng tăng trưởng âm.

Như vậy, mùa công bố kết quả kinh doanh quý 3/2021 đã cơ bản hoàn thành với kết quả rất tích cực so với dự báo ban đầu do tình trạng khó khăn của các doanh nghiệp từ việc giãn cách kéo dài. Các doanh nghiệp trong VN30 và nhóm ngân hàng đóng góp chủ yếu cho đà tăng trưởng lợi nhuận này và cũng giúp cho mức định giá P/E của VN-Index giữ ở mức 17 trước đà tăng tích cực của 2 tuần gầy đây.

Ngân hàng nhường “sân khấu” chính cho thép và dịch vụ tài chính

Các doanh nghiệp thép hưởng lợi từ cả sản lượng tăng và giá bán bình quân cao hơn, ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận 17,2% so với cùng kỳ trong quý 3/2021.

Với các doanh nghiệp dịch vụ tài chính (chủ yếu là các công ty chứng khoán), lợi nhuận quý 3/2021 tăng 119,3% so với cùng kỳ trong bối cảnh thị trường chứng khoán tăng mạnh cả về điểm số lẫn thanh khoản.

Lợi nhuân quý 3/2021 của ngành ngân hàng giảm tốc, ghi nhận tăng trưởng chỉ đạt 13,1% so với cùng kỳ so với mức tăng 79,0% và 34,3% so với cùng kỳ trong quý 1/2021 và quý 2/2021 do các ngân hàng tăng trưởng tín dụng chậm lại và tăng trích lập dự phòng.

Lợi nhuận ngành bất động sản chỉ tăng 6% so với cùng kỳ, thấp hơn so với mức 96% trong quý 2/2021 và 18% trong quý 3/2020.

Các doanh nghiệp liên quan đến tiêu dùng chịu tác động mạnh từ biến chủng Delta

Do các biện pháp đóng cửa và hạn chế di chuyển trong tháng 8-9, ngành đồ uống, ô tô, bán lẻ, vận tải ghi nhận sự sụt giảm lợi nhuận ròng nặng nề trong quý 3/2021 với mức giảm lần lượt giảm 65%, 54%, 53%, 18% so với cùng kỳ.

Bên cạnh đó, các ngành khác tăng trưởng lợi nhuận âm bao gồm xây dựng và vật liệu (giảm 32% so với cùng kỳ), khai khoáng (giảm 37% so với cùng kỳ).

Giá hàng hóa toàn cầu tăng mạnh tác động trái chiều đến các doanh nghiệp niêm yết

Tính đến cuối quý 3/2021, chỉ số S&P GSCI tăng 44,7% so với đầu năm và 64,6% so với cùng kỳ, thúc đẩy tăng trưởng lợi nhuận của một số ngành nhất định, bao gồm: Hóa chất (tăng 172,1% so với cùng kỳ), lâm nghiệp và giấy.

Nhóm ngành thực phẩm ghi nhận tác động trái chiều, trong đó các doanh nghiệp được hưởng lợi là xuất khẩu gạo và đường, trong khi các doanh nghiệp sản xuất sữa, thức ăn chăn nuôi, dầu ăn và sản xuất thịt đối mặt với áp lực từ giá nguyên liệu đầu vào tăng. Nhìn chung, nhóm ngành thực phẩm công bố tăng trưởng lợi nhuận quý 3/2021 hồi phục 5,1% so với cùng kỳ, cao hơn một chút so với mức 18,2%.