Sáng 6/6, trong phần đặt câu hỏi chất vấn, đại biểu Ma Thị Thúy (Đoàn Tuyên Quang), chất vấn: "Dư luận rất bức xúc trước việc 4.240 chủ hộ bị thu sai BHXH bắt buộc trong thời gian dài. Quan điểm Bộ trưởng thế nào và sẽ xử lý ra sao?".

Giải trình về vấn đề này, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung, cho biết hiện có ba hướng xử lý: Thứ nhất chuyển chủ hộ sang diện đóng bắt buộc; thứ hai chuyển sang BHXH tự nguyện nếu người đóng đồng ý, thứ ba nếu không đồng ý thì phải thoái thu. Với quan điểm đảm bảo quyền lợi của chủ hộ, ông Đào Ngọc Dung nói nên sớm đưa họ vào diện đóng bắt buộc.

Về hướng xử lý quyền lợi cho hơn 206.400 lao động bị trốn đóng BHXH, Bộ trưởng cho hay, đã hướng dẫn BHXH Việt nam giải quyết theo hướng thu đến đâu tính đến đó.Với những người chuyển doanh nghiệp thì tạo điều kiện chốt sổ để họ tiếp tục đóng BHXH.

Ông cho rằng, biện pháp căn cơ là phải sửa Luật Bảo hiểm xã hội, sớm trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 10 cuối năm 2023. Dự thảo đã bổ sung làm rõ hành vi chậm, trốn đóng vì hành vi trốn đóng trước đây được đưa vào Bộ luật Hình sự nhưng chưa xác định rõ. Vì vậy, TP.HCM có 84 đơn thư, hồ sơ khởi kiện nhưng chưa xử lý được vụ nào.

"Cần áp dụng chế tài mạnh hơn với hành vi này như ngừng hóa đơn, cấm xuất cảnh bởi các biện pháp như hiện nay không có hiệu quả", Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nhấn mạnh.

Liên quan tiền chậm, trốn đóng BHXH của doanh nghiệp đã phá sản, chủ bỏ trốn khi nợ phải tính lãi hết năm 2022 hơn 8.560 tỉ đồng, Bộ trưởng cho hay, đến nay, số chậm, trốn đóng thực tế còn khoảng hơn 3.000 tỉ đồng. Năm 2018, tỉ lệ chậm đóng 0,6% nhưng nay đã giảm xuống 0,29%.

"Để tình trạng doanh nghiệp chậm, trốn đóng kéo dài chủ yếu do công tác kiểm tra, thu chi của cơ quan chức năng "chưa đến nơi đến chốn". Đáng lẽ nợ một tháng phải thanh kiểm tra để chấn chỉnh thì để tới 3 tháng. Nhưng chậm nộp không sợ vì có thể bị phạt lãi, trốn đóng mới sợ. Thời gian tới, Bộ cùng các cơ quan liên ngành sẽ mạnh tay chấn chỉnh việc này", ông Đào Ngọc Dung cho hay.

Đề xuất thành lập quỹ hỗ trợ người lao động

Chất vấn tại phiên họp, đại biểu Tráng A Dương (Đoàn tỉnh Hà Giang), nêu thực trạng, những năm qua, đại dịch Covid-19 khiến nhiều lao động mất việc làm nên họ chọn rút bảo hiểm một lần để trang trải cuộc sống. Tình trạng này không những tạo sức ép lên hệ thống an sinh xã hội mà còn ảnh hưởng đến mục tiêu bảo hiểm xã hội toàn dân. Đồng thời ông đề xuất Trung ương lập Quỹ hỗ trợ người lao động như các gói hỗ trợ lao động trong đại dịch, và xem xét bổ sung Quỹ quốc gia việc làm với địa phương.

Về vấn đề này, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho rằng, thời gian qua tình hình rút bảo hiểm một lần có chiều hướng gia tăng, nhất là cuối năm 2022 và đầu năm 2023. Theo Bộ trưởng Dung, việc lập Quỹ hỗ trợ người lao động cũng cân nhắc là một trong những giải pháp, nhất là tạo công ăn việc làm, thu nhập, giúp đời sống người lao động tốt hơn.

"Khi lập quỹ cần đánh giá tác động kỹ lưỡng về căn cứ, tính hiệu quả, báo cáo cấp có thẩm quyền, thậm chí Quốc hội phải cho phép. Chúng tôi đang đánh giá đầy đủ, kỹ lưỡng thực trạng, dự báo chính xác từ nay đến hết năm và năm sau để có chính sách dài hạn và ngắn hạn", ông Dung nhận định.

Phản hồi đề xuất xây dựng gói hỗ trợ lao động vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay, Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, năm 2021, khoảng 47.300 tỷ đồng đã được trích từ Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp để hỗ trợ lao động bị ảnh hưởng bởi Covid. Năm 2023, số dư Quỹ còn 59.300 tỷ đồng.

Như vậy, nếu gói hỗ trợ lao động 23.000 tỷ đồng được Chính phủ và Thường vụ Quốc hội thông qua, Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp sẽ còn dư hơn 36.000 tỷ đồng.

"Gói hỗ trợ mới cho thấy các cơ quan rất quan tâm đến người lao động trong giai đoạn khó khăn này và bằng mọi cơ chế, chính sách hỗ trợ họ", ông Phớc chia sẻ.