Chủ nhật, 16/08/2026

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Giá trị truyền thống của ngày Tết trong tâm thức người Việt

Lương Gia Cát Tường
- 18:37, 13/01/2025

(DNTO) - Nhớ cách đây nhiều năm, trong dư luận rộ lên ý kiến xoay quanh đề nghị bỏ Tết cổ truyền. Nhưng cuối cùng, trải qua thăng trầm thời cuộc cho dù có những giá trị bị thay đổi, đảo lộn, giá trị tốt đẹp của ngày Tết cổ truyền trong tâm thức người Việt vẫn mãi còn nguyên vẹn. 

Nhiều ngày lễ hội được du nhập

Trong quá trình giao lưu hội nhập quốc tế, nước ta du nhập ngày càng nhiều lễ hội phương Tây. Trong năm hầu như không có tháng nào là không có “ngày lễ, ngày kỷ niệm”.

Có những lễ hội mang yếu tố chính trị, tôn giáo, ngoại giao như Tết Dương  lịch, Lễ Noel, Lễ hội hoa Anh Đào, Ngày Quốc tế Phụ nữ... Có các lễ hội theo trend, tự phát, được hưởng ứng nồng nhiệt - đặc biệt là giới trẻ - như một hiện tượng văn hóa - xã hội mang màu sắc mới mẻ như Valentine – Lễ Tình Nhân; Mother's Day - Ngày của Mẹ; Father's Day - Ngày của Cha; Lễ hội Halloween; Ngày Quốc tế Đàn ông - Men's Day; Ngày Quốc tế Ôm tự do - International Free Hugs Day; Ngày Quốc tế Hạnh phúc - International Day of Happiness…

Gói bánh chưng. Ảnh: Internet

Gói bánh chưng. Ảnh: Internet

Các thống kê tạm thời cho thấy, tuy các lễ hội này chỉ chiếm tỷ lệ  khoảng 0,12 % tổng số lễ hội trên cả nước, nhưng có thể nói chúng đã có những tác động nhất định với một bộ phận người dân Việt.

Ngoài một vài hiện tượng bị lạm dụng, biến tướng theo hướng tiêu cực phải nói phần lớn các lễ hội này giúp giới trẻ thỏa mãn nhu cầu giao lưu văn hóa toàn cầu, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của người dân, kích cầu kinh tế tiêu dùng…

Chúng tỏ ra phù hợp với cuộc sống hiện đại tất bật, gấp gáp, không có nhiều thời gian, không cần bỏ công chuẩn bị bởi các lễ hội thường diễn ra nhanh gọn lẹ chỉ trong một ngày. Mặt khác, ngoại trừ lễ Noel, các lễ hội khác cũng không rườm rà "nghi lễ" mà nghiêng về phần “hội” nhiều hơn. Chúng tạo ra cơ hội vui chơi, giải trí, mua sắm, tặng quà, ăn uống giao lưu người thân, bạn bè.

Hội nhập văn hóa là một phần không thể thiếu trong hội nhập toàn cầu hiện nay. Tuy nhiên cho dù có du nhập bao nhiêu lễ hội từ các nước thì trong tâm thức người Việt, Tết Nguyên đán vẫn luôn giữ vai trò quan trọng và thiêng liêng mang nét truyền thống đặc trưng được lưu truyền qua nhiều thế hệ của dân tộc mình.

Tết Nguyên đán mang đậm bản sắc dân tộc

Tết mỗi vùng miền tuy có những nét riêng nhưng tựu trung, mọi phong tục tập quán đều hướng đến những giá trị căn bản như nhau. Đó là thời khắc con cháu gác lại mọi công ăn việc làm diễn ra trong năm để hướng về nguồn cội, tạ ơn tổ tiên, ông bà, tưởng nhớ tiền nhân đã khuất, thực hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”; Là thời điểm sum họp gia đình, thăm thú bà con họ hàng chúc thọ người già, mừng tuổi cho trẻ con, gắn kết tình cảm gia đình dòng tộc; là cơ hội tỏ lòng tôn sự trọng đạo, thể hiện trong câu thành ngữ “Mùng một tết cha, mùng hai tết mẹ, mùng ba tết thầy”…

Tết Nguyên đán cũng là tiết mở đầu cho một năm mới, chào đón một chu kỳ mới với mong muốn được nhiều sức khỏe, mùa màng bội thu, của cải, thóc lúa đầy nhà, cuộc sống tươi vui, an nhàn, ấm no, sung túc, may mắn quanh năm… được người dân gửi gấm vào niềm tin “đầu xuôi đuôi lọt”.

Để đạt được như thế, người ta phải tốn thời gian chuẩn bị rất lâu. Không chỉ để phục vụ “ăn” tết (lương thực, thực phẩm, bánh mứt) mà còn “chơi” tết (hoa kiểng, trang trí).

Ngày nay, tết cổ truyền đã có nhiều sự thay đổi cho phù hợp với hoàn cảnh xã hội. Các dịch vụ dọn dẹp vệ sinh trang hoàng nhà cửa; các dịch vụ mua bán giao tận nơi của các sàn thương mại điện tử, siêu thị, cửa hàng… với rất nhiều mặt hàng phong phú, giá cả ổn định, đã hỗ trợ người dân rất hữu hiệu trong khâu chuẩn bị ăn và chơi tết.

Cúng gia tiên ngày tết. Ảnh:Internet

Cúng gia tiên ngày tết. Ảnh:Internet

Tết ngày nay không còn kéo dài từ ngày 20 tháng Chạp năm cũ sang đến mùng 10 năm mới như ngày xưa. Tết diễn ra ít ngày hơn, đỡ vất vả hơn nhưng nét văn hóa truyền thống trong ẩm thực ngày tết, các phong tục như bữa cơm tất niên chiều 30, đón giao thừa, xông đất, đi lễ xin lộc, chúc tết, mừng tuổi… vẫn được gìn giữ rõ nét và sâu đậm.

Cho dù trong năm có bao nhiêu ngày lễ lội đi nữa, thì ngày Tết Nguyên đán vẫn cần được gìn giữ lưu truyền cho muôn đời sau. Hy vọng rằng theo thời gian, theo sự phát triển của xã hội, theo sự biến đổi của cuộc sống, tết sẽ tự “uốn mình” thích nghi, tồn tại để nhắc nhở con cháu mình dù đi đâu, ở đâu cũng luôn nhớ về nguồn cội, vun đắp tình yêu gia đình, quê hương, đất nước. 

Tin khác

Sự Kiện
Hàng loạt dự án bất động sản tại TP.HCM đối mặt tình trạng đình trệ nhiều năm chỉ vì vướng những diện tích nhỏ đất do cơ quan nhà nước quản lý. Một quy định mới đang được lấy ý kiến hứa hẹn trở thành chìa khóa tháo gỡ nút thắt này, định hình lại bức tranh mua bán sáp nhập dự án trong thời gian tới.
6 giờ
Tài chính - Thị Trường
Khi khoảng cách thuế quan giữa các quốc gia bị thu hẹp, lợi thế về quy mô và hạ tầng hoàn chỉnh sẽ lập tức kéo các đơn hàng xuất khẩu quay trở lại thị trường Trung Quốc.
1 ngày
Góc Nhìn
Những biến động của những con số trên không chỉ là câu chuyện của những doanh nghiệp yếu kém mà còn là phép thử đối với sức chống chịu của khu vực kinh tế tư nhân và khả năng đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP.HCM.
1 ngày
Tài chính - Thị Trường
Quyết định áp thuế lên tới 100% đối với thiết bị bay không người lái của Mỹ không chỉ bảo hộ sản xuất trong nước mà còn chứa đựng ý đồ chiến lược nhằm kiểm soát các công nghệ nhạy cảm. Để lọt qua khe cửa hẹp ưu đãi 15%, các tập đoàn công nghệ toàn cầu buộc phải bước vào cuộc tái cấu trúc linh kiện toàn diện.
2 ngày
Góc Nhìn
Trong bức tranh tội phạm kinh tế và xã hội hiện đại, kẻ lừa đảo không còn dùng bạo lực mà đã nâng cấp chiêu trò thành một nghệ thuật thao túng tâm lý tinh vi. Chúng phối hợp ăn ý hai yếu tố: danh hiệu và nghề nghiệp trá hình.
2 ngày
Công nghệ
Báo cáo quản trị bán niên 2026 của Vietjet vừa hé lộ thỏa thuận chính thức đưa Internet vệ tinh Starlink lên toàn bộ đội bay. Động thái này không chỉ định hình lại trải nghiệm hành khách mà còn châm ngòi cho cuộc đua hạ tầng số trên không tại khu vực Đông Nam Á.
3 ngày
Góc Nhìn
PGS. TS. Nguyễn Quang Tuyến cho rằng đồng bộ pháp luật, minh bạch dữ liệu và xây dựng khung pháp lý cho không gian ngầm là những yếu tố then chốt nhằm khai thông nguồn lực bất động sản.
5 ngày
Công nghệ
Làn sóng trí tuệ nhân tạo nguồn mở giá rẻ từ Bắc Kinh đang giáng một đòn mạnh vào mô hình kinh doanh đắt đỏ của Mỹ. Cuộc đua công nghệ toàn cầu bắt đầu chứng kiến sự đảo chiều khi lợi thế về giá định hình lại toàn bộ cấu trúc lợi nhuận.
1 tuần
Góc Nhìn
Trong khi doanh nghiệp vẫn than thiếu nhân lực và ráo riết tìm người, thì đều đều mỗi năm có hàng trăm nghìn sinh viên ra trường. Đồng nghĩa với bằng ấy người lao động đi tìm việc và không ít người “không tìm thấy” việc.
1 tuần
Du Lịch
Mức chi tiêu trung bình của khách quốc tế tại Việt Nam hiện thấp hơn đáng kể so với Thái Lan hay Singapore, đặt ra áp lực chuyển dịch mô hình khai thác.
1 tuần
Góc Nhìn
Trao đổi với Tạp chí Doanh Nhân Trẻ, PGS. TS Nguyễn Hữu Huân, Giảng viên ĐH Kinh tế TP. HCM cho rằng, Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.HCM được nhìn nhận như một bước ngoặt thể chế, quyết định khả năng bứt phá và tái định vị nền kinh tế Việt Nam.
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Làn sóng phản đối pháp lý lan rộng khắp nước Mỹ khi một nửa số tiểu bang đồng loạt hành động nhằm ngăn chặn rào cản thương mại mới từ chính quyền liên bang. Trận chiến pháp lý tại tòa án chuyên trách không chỉ làm rung chuyển chính sách đối ngoại mà còn đe dọa trực tiếp đến túi tiền của người tiêu dùng và chuỗi cung ứng toàn cầu.
1 tuần
Góc Nhìn
Sản xuất công nghiệp, đầu tư, thương mại và thu ngân sách cùng tăng mạnh trong 7 tháng năm 2026. Tuy nhiên, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường còn lớn, khả năng tạo việc làm suy giảm và xuất khẩu tiếp tục phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI.
1 tuần
Góc Nhìn
Trên đây là lời khẳng định của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn tại hội nghị Giám đốc sở GD-ĐT hồi tháng 7. Cũng theo ông, "học thật, thi thật" là mệnh lệnh xuyên suốt, hướng tới mục tiêu đánh giá đúng năng lực người học.
1 tuần
Góc Nhìn
Việc TP.HCM đẩy mạnh chiến dịch "Khám sức khỏe toàn dân" và chương trình "Khảo sát không gian văn hóa Hồ Chí Minh" được phát động song song là một cách làm "rất TP.HCM". Đây là chiến lược chăm sóc người dân cả về sức khỏe lẫn đời sống tinh thần. Nói theo nhà Phật là "thân tâm an lạc". Một việc làm mang ý nghĩa thực tế, nhân văn và có tầm nhìn dài hạn của thành phố
2 tuần
Xem thêm