Thứ năm, 30/04/2026

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Giá trị truyền thống của ngày Tết trong tâm thức người Việt

Lương Gia Cát Tường
- 18:37, 13/01/2025

(DNTO) - Nhớ cách đây nhiều năm, trong dư luận rộ lên ý kiến xoay quanh đề nghị bỏ Tết cổ truyền. Nhưng cuối cùng, trải qua thăng trầm thời cuộc cho dù có những giá trị bị thay đổi, đảo lộn, giá trị tốt đẹp của ngày Tết cổ truyền trong tâm thức người Việt vẫn mãi còn nguyên vẹn. 

Nhiều ngày lễ hội được du nhập

Trong quá trình giao lưu hội nhập quốc tế, nước ta du nhập ngày càng nhiều lễ hội phương Tây. Trong năm hầu như không có tháng nào là không có “ngày lễ, ngày kỷ niệm”.

Có những lễ hội mang yếu tố chính trị, tôn giáo, ngoại giao như Tết Dương  lịch, Lễ Noel, Lễ hội hoa Anh Đào, Ngày Quốc tế Phụ nữ... Có các lễ hội theo trend, tự phát, được hưởng ứng nồng nhiệt - đặc biệt là giới trẻ - như một hiện tượng văn hóa - xã hội mang màu sắc mới mẻ như Valentine – Lễ Tình Nhân; Mother's Day - Ngày của Mẹ; Father's Day - Ngày của Cha; Lễ hội Halloween; Ngày Quốc tế Đàn ông - Men's Day; Ngày Quốc tế Ôm tự do - International Free Hugs Day; Ngày Quốc tế Hạnh phúc - International Day of Happiness…

Gói bánh chưng. Ảnh: Internet

Gói bánh chưng. Ảnh: Internet

Các thống kê tạm thời cho thấy, tuy các lễ hội này chỉ chiếm tỷ lệ  khoảng 0,12 % tổng số lễ hội trên cả nước, nhưng có thể nói chúng đã có những tác động nhất định với một bộ phận người dân Việt.

Ngoài một vài hiện tượng bị lạm dụng, biến tướng theo hướng tiêu cực phải nói phần lớn các lễ hội này giúp giới trẻ thỏa mãn nhu cầu giao lưu văn hóa toàn cầu, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của người dân, kích cầu kinh tế tiêu dùng…

Chúng tỏ ra phù hợp với cuộc sống hiện đại tất bật, gấp gáp, không có nhiều thời gian, không cần bỏ công chuẩn bị bởi các lễ hội thường diễn ra nhanh gọn lẹ chỉ trong một ngày. Mặt khác, ngoại trừ lễ Noel, các lễ hội khác cũng không rườm rà "nghi lễ" mà nghiêng về phần “hội” nhiều hơn. Chúng tạo ra cơ hội vui chơi, giải trí, mua sắm, tặng quà, ăn uống giao lưu người thân, bạn bè.

Hội nhập văn hóa là một phần không thể thiếu trong hội nhập toàn cầu hiện nay. Tuy nhiên cho dù có du nhập bao nhiêu lễ hội từ các nước thì trong tâm thức người Việt, Tết Nguyên đán vẫn luôn giữ vai trò quan trọng và thiêng liêng mang nét truyền thống đặc trưng được lưu truyền qua nhiều thế hệ của dân tộc mình.

Tết Nguyên đán mang đậm bản sắc dân tộc

Tết mỗi vùng miền tuy có những nét riêng nhưng tựu trung, mọi phong tục tập quán đều hướng đến những giá trị căn bản như nhau. Đó là thời khắc con cháu gác lại mọi công ăn việc làm diễn ra trong năm để hướng về nguồn cội, tạ ơn tổ tiên, ông bà, tưởng nhớ tiền nhân đã khuất, thực hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”; Là thời điểm sum họp gia đình, thăm thú bà con họ hàng chúc thọ người già, mừng tuổi cho trẻ con, gắn kết tình cảm gia đình dòng tộc; là cơ hội tỏ lòng tôn sự trọng đạo, thể hiện trong câu thành ngữ “Mùng một tết cha, mùng hai tết mẹ, mùng ba tết thầy”…

Tết Nguyên đán cũng là tiết mở đầu cho một năm mới, chào đón một chu kỳ mới với mong muốn được nhiều sức khỏe, mùa màng bội thu, của cải, thóc lúa đầy nhà, cuộc sống tươi vui, an nhàn, ấm no, sung túc, may mắn quanh năm… được người dân gửi gấm vào niềm tin “đầu xuôi đuôi lọt”.

Để đạt được như thế, người ta phải tốn thời gian chuẩn bị rất lâu. Không chỉ để phục vụ “ăn” tết (lương thực, thực phẩm, bánh mứt) mà còn “chơi” tết (hoa kiểng, trang trí).

Ngày nay, tết cổ truyền đã có nhiều sự thay đổi cho phù hợp với hoàn cảnh xã hội. Các dịch vụ dọn dẹp vệ sinh trang hoàng nhà cửa; các dịch vụ mua bán giao tận nơi của các sàn thương mại điện tử, siêu thị, cửa hàng… với rất nhiều mặt hàng phong phú, giá cả ổn định, đã hỗ trợ người dân rất hữu hiệu trong khâu chuẩn bị ăn và chơi tết.

Cúng gia tiên ngày tết. Ảnh:Internet

Cúng gia tiên ngày tết. Ảnh:Internet

Tết ngày nay không còn kéo dài từ ngày 20 tháng Chạp năm cũ sang đến mùng 10 năm mới như ngày xưa. Tết diễn ra ít ngày hơn, đỡ vất vả hơn nhưng nét văn hóa truyền thống trong ẩm thực ngày tết, các phong tục như bữa cơm tất niên chiều 30, đón giao thừa, xông đất, đi lễ xin lộc, chúc tết, mừng tuổi… vẫn được gìn giữ rõ nét và sâu đậm.

Cho dù trong năm có bao nhiêu ngày lễ lội đi nữa, thì ngày Tết Nguyên đán vẫn cần được gìn giữ lưu truyền cho muôn đời sau. Hy vọng rằng theo thời gian, theo sự phát triển của xã hội, theo sự biến đổi của cuộc sống, tết sẽ tự “uốn mình” thích nghi, tồn tại để nhắc nhở con cháu mình dù đi đâu, ở đâu cũng luôn nhớ về nguồn cội, vun đắp tình yêu gia đình, quê hương, đất nước. 

Tin khác

Góc Nhìn
Quyết định rời khỏi OPEC của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã gây chấn động khu vực Trung Đông, cho thấy quốc gia này sẵn sàng đi ngược lại đồng minh cũ để theo đuổi lợi ích riêng.
15 giờ
Góc Nhìn
Vụ việc MC Trác Thúy Miêu quay lưng bỏ đi với thái độ không hài lòng tại một sự kiện đã thu hút sự chú ý của công chúng. Trong môi trường truyền thông số, cảm xúc đám đông có thể thổi phồng một tình huống thành khủng hoảng hình ảnh. Sự làm việc thiếu chuyên nghiệp của đơn vị tổ chức sự kiện đã rõ. Nhưng dưới góc độ “xây dựng thương hiệu cá nhân”, Trác Thúy Miêu đã có “một bàn thua” không đáng.
4 ngày
Góc Nhìn
Không chỉ đối mặt với tàu chậm và phí cao, các thương hiệu thời trang nhanh đang rơi vào tâm điểm của những cuộc tranh cãi chính trị, nơi sự lựa chọn của người tiêu dùng không còn chỉ dựa vào giá cả hay kiểu dáng.
4 ngày
Doanh nhân - Doanh nghiệp
Mô hình kinh doanh dựa trên sự xoay vòng nhanh chóng của các thương hiệu thời trang đang lung lay dữ dội khi các điểm nghẽn địa chính trị tại Trung Đông khiến hàng hóa kẹt lại trên biển và lợi nhuận bốc hơi theo từng hải trình.
4 ngày
Góc Nhìn
Hội nghị quốc tế đầu tiên về lộ trình từ bỏ nhiên liệu hóa thạch khai mạc tại Santa Marta (Colombia) đang mở ra một cuộc tái định nghĩa về quyền lực kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị đẩy giá năng lượng leo thang, các quốc gia đang đứng trước bài toán nan giải: thực thi cam kết xanh hay ưu tiên an ninh tài chính quốc gia.
5 ngày
Góc Nhìn
Những ngày gần đây, khu vực bãi cát ven sông Vàm Thuật (phường An Nhơn, TPHCM) được nhiều người gọi vui là “biển Gò Vấp” bất ngờ thu hút sự quan tâm của rất nhiều người dân. Chiều nào “biển Gò Vấp” cũng đông nghẹt người đến thư giãn vui chơi. Đằng sau hiện tượng này là câu chuyện gì?
6 ngày
Sự Kiện
TP.HCM đang nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm chuyển đổi xanh của khu vực thông qua việc tận dụng các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 98. Tuy nhiên, đằng sau những cam kết chính trị là một cuộc đua khốc liệt nhằm giữ chân dòng vốn đầu tư và thích ứng với các tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường quốc tế.
1 tuần
Góc Nhìn
Mấy ngày nay, hiện tượng Happy Hill Đà Lạt đang làm cho không khí mạng xã hội nóng hừng hực không thua gì cái nắng Sài Gòn tháng Tư. Nhiều người cho rằng Happy Hill nổi lên từ yếu tố độc lạ. Tuy nhiên, sự độc lạ chỉ là mồi lửa, làm cho lửa bùng lên và giữ lửa cháy lâu dài bền bỉ mới là sự khác biệt.   
1 tuần
Góc Nhìn
TP. HCM từ lâu đã được xem là “thành phố không ngủ” với những hoạt động giải trí, mua sắm nhộn nhịp. Việc định hướng phát triển kinh tế đêm không chỉ là tận dụng lợi thế sẵn có, mà còn là chiến lược quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng đô thị trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu. 
2 tuần
Góc Nhìn
Từ ngày 30/4, hành khách đi xe buýt trên địa bàn TP.HCM sẽ được miễn phí vé. Đây là một quyết định đột phá, thể hiện tư duy quản trị đô thị hiện đại của lãnh đạo thành phố; là quyết sách mang đậm giá trị an sinh xã hội, là chìa khóa giải quyết bài toán kẹt xe và nạn ô nhiễm môi trường.
2 tuần
Góc Nhìn
Nghị định 46/2026/NĐ-CP về an toàn thực phẩm được cho là một giải pháp tốt để ngăn chặn nạn ngộ độc thực phẩm xảy ra ngày càng nghiêm trọng và phức tạp. Tuy nhiên sau một lần được lùi áp dụng, nay Nghị định lại tạm hoãn không thời hạn. Điều này làm rất nhiều người băn khoăn, nhất là phụ huynh có con em hằng ngày đang sống trong đe dọa ngộ độc thực phẩm từ bữa ăn bán trú.  
2 tuần
Góc Nhìn
Đề xuất mức phạt từ 75 - 125 triệu đồng đối với hành vi tự ý sử dụng thông tin cá nhân của người khác trên mạng xã hội không chỉ bảo vệ cá nhân mà còn hỗ trợ doanh nghiệp làm ăn chân chính xây dựng một môi trường tiêu dùng minh bạch, an toàn hơn trong thời đại kỷ nguyên số.
3 tuần
Góc Nhìn
Trong nhiều năm qua, câu chuyện hát nhép (lip-sync) của ca sĩ trên sân khấu biểu diễn luôn là vấn đề nhận được nhiều tranh cãi, cơ quan quản lý đã từng lên tiếng nhắc nhở. Tuy nhiên gần đây, tình trạng này vẫn tái diễn ngày càng nhiều, Sở VHTT TPHCM mới đây đã ra văn bản chấn chỉnh, yêu cầu tăng cường kỷ cương, đảm bảo tính trung thực trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật.
3 tuần
Góc Nhìn
Ngày 18/2 âm lịch sắp tới là ngày Tết Thanh minh. Tục lệ tảo mộ được nhiều thế hệ người Việt gìn giữ thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn. Sự lên ngôi của công nghệ, Internet và trí tuệ nhân tạo mở ra một kỷ nguyên số, làm thay đổi mạnh mẽ giá trị của Tết Thanh minh, biến ngày này từ sự kiện văn hóa tâm linh trở thành thời điểm tiêu dùng.  
1 tháng
Góc Nhìn
Khi múa rối nước đang dần trở nên xa lạ với thế hệ Gen Z, nhóm sinh viên ngành Truyền thông Đa phương tiện,Trường Đại học FPT đã táo bạo thực hiện đồ án tốt nghiệp mang tên “Âm vang rối nước”.
1 tháng
Xem thêm