Sức ép tiêu thụ

Chia sẻ trong Hội nghị giao thương trực tuyến Thanh long Việt Nam với các đối tác Ấn Độ và Pakistan 2021, ngày 5/8, ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục Xúc tiến Thương mại (Bộ Công thương) - cho hay, thanh long là một trong những loại trái cây xuất khẩu tỷ đô và hiện có lợi thế cạnh tranh lớn nhất trong 11 loại trái cây ở Việt Nam.

Niên vụ 2021, sản lượng thanh long Việt Nam ước đạt 1,455 triệu tấn, tăng khoảng 10% so với năm trước. Trong đó, Bình Thuận và Long An là những địa phương có diện tích trồng thanh long lớn, đang bước vào vụ thu hoạch.

Tính đến tháng 6/2021, diện tích trồng thanh long của Bình Thuận là 33.750 ha, sản lượng ước đạt 650.000 tấn quả; Long An cũng dự kiến sản lượng 330.000 tấn quả/năm. Hiện việc tiêu thụ trong nước và xuất khẩu thanh long gặp nhiều khó khăn trong bối cảnh dịch bệnh.

Trong khi đó, việc xuất khẩu chủ yếu qua thị trường Trung Quốc thời gian qua cho thấy nhiều bất cập, khi nước này thường xuyên tạm ngưng thông quan nông sản từ Việt Nam để phòng, chống dịch. Ngoài ra, diện tích trồng thanh long của Trung Quốc những năm gần đây tăng nhanh, gần bằng với diện tích trồng thanh long của Việt Nam, do người dân Trung Quốc yêu thích loại quả này.

Vì vậy, cơ quan chức năng Việt Nam mong muốn kết nối các doanh nghiệp Việt Nam, các địa phương trồng thanh long của Việt Nam với thị trường tiêu dùng Ấn Độ và Pakistan.

Ấn Độ là thị trường trên 1,36 tỷ dân, dung lượng tiêu thụ lớn nên khá tiềm năng để phát triển xuất khẩu thanh long của Việt Nam. 5 năm qua, giá trị xuất khẩu thanh long của Việt Nam sang Ấn Độ đã tăng rất cao, từ 26% năm 2015 lên 52% năm 2020, chứng tỏ Ấn Độ có nhu cầu rất lớn với mặt hàng này.

“Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ sẵn sàng hỗ trợ quảng bá, kết nối tiêu thụ trái thanh long cũng như sản phẩm chế biến từ trái thanh long cho doanh nghiệp trong nước”, đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ Phạm Sanh Châu khẳng định.

Có khả thi khi đưa thanh long sang Ấn Độ, Pakistan?

Theo ông Bùi Trung Thướng - Tham tán, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ, thách thức lớn nhất của thanh long Việt Nam khi sang Ấn Độ là giữ được thị trường. Bởi Ấn Độ có điều kiện địa lý tương đồng với Việt Nam, có vùng 300 ngày nắng/năm phù hợp với cây thanh long. Nếu nước này trồng và phát triển thanh long, rất khó để doanh nghiệp Việt Nam giữ được thị phần. Ngoài ra, khi kinh doanh tại Ấn Độ, doanh nghiệp Việt Nam cần giữ sự đoàn kết và uy tín để tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Ông Thướng nhận định, nhu cầu của thị trường Ấn Độ sau dịch bệnh sẽ yếu đi nên cạnh tranh giữa các nguồn cung sẽ gay gắt hơn. Do đó, doanh nghiệp trong nước buộc phải áp dụng khoa học công nghệ để đổi mới sản phẩm, thêm các sản phẩm chế biến từ thanh long và nên đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối lớn để đảm bảo việc tiêu thụ bền vững.

Bà Huỳnh Thúy Vy - thành viên Ban chấp hành Hội người Việt Nam tại Ấn Độ lưu ý các doanh nghiệp khi giao dịch với đối tác Ấn Độ nên ưu tiên phương thức thanh toán đặt cọc 30% khi ký kết hợp đồng mua bán, sau khi nhận hàng, kiểm tra hàng hóa, sẽ thanh toán 70% còn lại để tránh những tranh chấp, rủi ro. Ngoài ra, doanh nghiệp nên chú trọng đến chất lượng hàng hóa và mẫu mã bao bì.

Còn đối với thị trường Pakistan – thị trường chưa nhập khẩu trái cây tươi từ Việt Nam, bà Nguyễn Thị Điệp Hà, Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại Pakistan cho biết, trước đó thương vụ đã mua thanh long Thái Lan nhập khẩu vào Pakistan làm tặng phẩm cho một số khách hàng tiềm năng nhưng nhận được phản hồi không tích cực về hình thức khác lạ của loại quả này.

Mặc dù Pakistan là thị trường dễ tính, không đòi hỏi cao về chất lượng hay các quy định quá phức tạp về tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường, lao động, tuy nhiên, tình hình an ninh tại đất nước này khá phức tạp.

Cùng với việc phá giá đồng tiền quốc gia 50% làm cho giá bán lẻ hàng nhập khẩu trở nên rất đắt đỏ, rào cản từ tiêu chuẩn Hồi giáo trong nông sản và thực phẩm, quy định đối với nhãn mác của các mặt hàng lương thực thực phẩm nhập khẩu nên doanh nghiệp cần cân nhắc cũng như có kế hoạch bài bản để có thể đưa thanh long Việt Nam sang Pakistan.

Một khó khăn nữa, theo ông Nguyễn Tiên Phong - Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Việt Nam tại Pakistan, do Việt Nam chưa xuất khẩu thanh long vào thị trường này nên chưa tạo được sự nhận diện và tạo cầu trên thị trường. Vì thế, doanh nghiệp cần tìm hiểu thói quen tiêu dùng để tiếp cận thị trường một cách phù hợp.