Theo thống kê sơ bộ, tính đến 1/3/2022, cả nước có khoảng 920.000 F0 điều trị tại nhà và có nhu cầu cấp giấy chứng nhận mắc Covid-19 để hưởng chế độ, trong đó có chế độ nghỉ hưởng BHXH.

Tại một số địa phương, nhiều người lao động mắc Covid-19 tự điều trị tại nhà đang gặp rất nhiều khó khăn khi xin giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH để làm căn cứ hưởng chế độ ốm đau, vì thủ tục rườm rà, mất nhiều thời gian. 

Theo quy định hiện hành, việc cấp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH do các cơ sở khám chữa bệnh thực hiện. Người lao động khi bị Covid-19 đa số chỉ được cấp giấy xác nhận hoàn thành cách ly hoặc hoàn thành điều trị Covid-19 tại nhà do chính quyền địa phương cấp hoặc Trạm y tế cấp xã cấp. 

Người lao động không thể sử dụng giấy xác nhận này để tiến hành các thủ tục hưởng BHXH, vì vậy các trường hợp bị F0 chưa được thanh toán chế độ ốm đau chủ yếu là các trường hợp mắc Covid-19 cách ly điều trị tại nhà.

Mặt khác, do số lượng người dân bị Covid-19 có nhu cầu đến Trạm y tế xin giấy chứng nhận mắc Covid-19 rất lớn dẫn đến hệ thống y tế cơ sở ở nhiều nơi đang bị quá tải, các nhân viên y tế đang phải làm việc với cường độ rất cao nhưng vẫn không thể đáp ứng yêu cầu. 

Ở một số nơi (đặc biệt là ở những tỉnh, thành phố đang có số ca mắc cao như: Hà Nội, Bắc Giang, Hải Dương, Hòa Bình, Bắc Ninh, Hải Phòng, F0 điều trị tại nhà phải xếp hàng, tốn nhiều thời gian để được cấp giấy này. 

Nhiều người đang là F0 nhưng vẫn tự mình đến Trạm y tế để làm thủ tục cấp giấy chứng nhận, do đó nguy cơ gây lây lan bệnh dịch bệnh. Đây là vấn đề đã được nhiều địa phương phản ánh đến Bộ Y tế đề nghị cần có hướng dẫn để giảm bớt thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động mắc Covid-19.

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, số lượng người lao động mắc và nhu cầu cần được cấp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH ngày tăng cao, để đảm bảo quyền lợi của người lao động, phù hợp với bối cảnh dịch Covid-19 đang diễn biễn phức tạp ở nhiều địa phương, đồng thời cũng phải đảm bảo thực hiện đúng các quy định của Pháp luật, Bộ Y tế đã phối hợp Bộ LĐTBXH, BHXH Việt Nam và các đơn vị có liên quan đang khẩn trương nghiên cứu, rà soát nội dung thuộc thẩm quyền của Bộ Y tế hướng dẫn để đưa vào dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 56/2017/TT-BYT. 

Trước mắt ưu tiên sửa đổi, bổ sung các nội dung để giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc cấp Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH đối với người lao động bị mắc Covid-19 và các vướng mắc trong quá trình tổ chức, thực hiện Thông tư số 56 của Bộ Y tế.

Bộ Y tế đề xuất Chính phủ ban hành Nghị quyết công nhận 7 loại giấy tờ có giá trị như giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH, để cơ quan BHXH căn cứ làm hồ sơ hưởng chế độ ốm đau đối với người lao động bị mắc Covid-19.

Các giấy tờ này gồm:

 1) Quyết định cách ly tại nhà do chính quyền địa phương cấp.

2) Giấy xác nhận hoàn thành thời gian cách ly do chính quyền địa phương cấp.

3) Giấy xét nghiệm (test nhanh hoặc PCR) có kết quả dương tính với SARS-CoV-2 do các cơ sở y tế cấp.

4) Giấy xác nhận bị mắc Covid-19 của Trạm y tế xã, Trạm y tế lưu động, Tổ Covid -19 cộng đồng; y tế cơ quan/doanh nghiệp.

5) Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH do Trạm y tế xã, Trạm y tế lưu động cấp nhưng cấp lùi lại thời gian trước đó người lao động đã nghỉ việc để điều trị Covid-19 tại nhà.

6) Quyết định phê duyệt danh sách hoàn thành cách ly y tế tập trung.

7) Phiếu xác nhận đã điều trị Covid-19 của các bệnh viện dã chiến.

Đối chiếu với quy định của các văn bản luật thì 7 loại giấy tờ nêu trên chưa được quy định trong Luật bảo hiểm xã hội, Luật khám bệnh, chữa bệnh và các văn bản luật có liên quan khác. Vì vậy, Bộ Y tế chưa có cơ sở pháp lý để đưa vào hướng dẫn trong dự thảo thông tư sửa đổi bổ sung thông tư số 56/2017/TT-BYT.

Ðể giải quyết vướng mắc, bảo đảm quyền lợi cho người lao động, giảm thủ tục hành chính, giải quyết kịp thời chế độ bảo hiểm xã hội nhưng vẫn đảm bảo quy định pháp luật, khi dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, Bộ Y tế đề xuất Chính phủ ban hành nghị quyết công nhận 7 loại giấy tờ nêu trên có giá trị như giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội, để bảo hiểm xã hội làm hồ sơ hưởng chế độ ốm đau đối với người lao động mắc Covid-19.

Trong trường hợp không ban hành nghị quyết, Bộ Y tế đề xuất Chính phủ giao thẩm quyền cho bộ trưởng Bộ Y tế được phép công nhận 7 loại giấy tờ nêu trên có giá trị như giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội và quy định mẫu, thẩm quyền cấp 7 loại giấy tờ nêu trên vào thông tư sửa đổi bổ sung thông tư số 56/2017/TT-BYT.

Như vậy, nếu đề xuất được thông qua, người lao động mắc Covid-19 điều trị tại nhà có giấy xác nhận hoàn thành cách ly, hoặc hoàn thành điều trị Covid-19 tại nhà do chính quyền địa phương/trạm y tế cấp xã cấp sẽ được hưởng chế độ nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội theo quy định.