Chia sẻ với báo chí về việc thay đổi khung giá điện theo Quyết định 02/2023/QĐ-TTg được áp dụng từ 3/2/2023, ông Trần Việt Hòa, Cục trưởng Cục Điều tiết Điện lực (Bộ Công thương) cho biết, tình hình khủng hoảng năng lượng cùng tác động của căng thẳng địa chính trị tại châu Âu, biến động tỷ giá, áp lực của lạm phát, đã làm gia tăng chi phí sản xuất kinh doanh trên toàn cầu.

Những yếu tố trên đã tác động lớn đến việc tăng giá năng lượng tại nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Vì vậy, khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân hiện tại không còn phù hợp với bối cảnh và chưa phản ánh sự biến động đầu vào, đặc biệt là biến động giá nguyên liệu tới chi phí sản xuất kinh doanh điện.

Cụ thể, giá than nhập khẩu cho các nhà máy điện tăng từ cuối năm ngoái, ở mức trung bình 359 USD/tấn trong 10 tháng đầu năm ngoái (trong khi các tháng năm 2020 đều dưới 54 USD/tấn ). Tuy giá tăng cao nhưng nguồn than cung ứng cho phát điện khó khăn, trong khi sản lượng điện từ nhiệt điện than chiếm 40% sản lượng điện của nước ta, dẫn đến chi phí sản xuất kinh doanh điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tăng cao.

Giá than nhập khẩu tăng còn làm tăng chi phí mua điện từ các nhà máy nhiệt điện sử dụng than pha trộn (trộn giữa than trong nước và than nhập). Tính đến hết quý 3 năm ngoái, Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đã điều chỉnh giá than trộn tăng với tổng mức tăng từ khoảng 802.000 đ/tấn đến 985.000 đ/tấn tùy từng loại than, tăng 52% so với đầu năm. Tổng công ty Đông Bắc điều chỉnh với tổng mức tăng từ khoảng 804.000 đ/tấn đến 986.000 đ/tấn tuỳ từng loại than, tăng 52% so với đầu năm.

Ngoài ra, các khoản chênh lệch tỷ giá trong hợp đồng mua bán điện giai đoạn 2019-2024 ước khoảng hơn 21 nghìn tỷ đồng cần được đưa vào chi phí sản xuất điện hàng năm để tính toán khung giá.

“Các bối cảnh nêu trên đã tạo nên sự biến động lớn về các thông số liên quan đến chi phí mua điện (chiếm khoảng trên 80% tổng chi phí sản xuất kinh doanh điện hàng năm của EVN). Bộ Công Thương nhận thấy thay đổi khung giá mức giá bán lẻ điện bình quân là một trong những vấn đề cấp bách hiện nay”, ông Trần Việt Hòa nhấn mạnh.

Cũng theo đại diện Cục Điều tiết Điện lực, khung giá của mức giá bán lẻ điện là cơ sở để EVN xây dựng các phương án điều chỉnh giá bán lẻ điện. Nếu thông số đầu vào thay đổi làm giá bán lẻ điện bình quân tính toán tăng từ 3% trở lên và trong khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân thì giá điện được phép điều chỉnh tăng, nếu giảm thì giá điện được điều chỉnh giảm.

Trên cơ sở giá bán lẻ điện bình quân được xây dựng và mức điều chỉnh sẽ được quyết định trong khung giá của mức bán lẻ điện bình quân do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Cùng với đó, căn cứ cơ cấu biểu giá bán lẻ điện cho từng nhóm khách hàng sử dụng điện, Bộ Công Thương sẽ ban hành quyết định quy định giá bán điện cho các khách hàng sử dụng điện trong đó có các bậc giá nhóm khách hàng sinh hoạt.

“Bộ Công Thương cũng đã có văn bản chỉ đạo EVN khẩn trương xây dựng các phương án giá bán lẻ điện bình quân năm 2023 theo quy định”, ông Hòa cho hay.

Hiện giá điện bán lẻ bình quân của Việt Nam là 1.864,44 đồng một kWh (tương đương 0,08 USD/kWh), từ tháng 3/2019 đến nay. Mức này hiện thấp hơn 50% so với Philippines và thấp hơn Indonesia, Thái Lan cũng hầu hết các nước phát triển khác. 

Trong cuộc họp mới đây cùng Bộ Công thương, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ này cần nghiên cứu kĩ lưỡng về vấn đề giá điện để hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.