Công ty bất động sản khổng lồ Trung Quốc Evergrande đang đứng trên bờ vực sụp đổ với khoản nợ hơn 300 tỷ USD. Các chuyên gia cho biết, với kinh nghiệm xử lý khủng hoảng trước đây, Chính phủ Trung Quốc có thể sẽ can thiệp để quản lý tình hình hoạt động của công ty. Trong 5 năm gần đây, các nhà chức trách đã vào cuộc để ngăn sự sụp đổ tại Anbang Insurance, Baoshang Bank và HNA Group.

Cuộc khủng hoảng nợ của China Evergrande đang khiến các nhà đầu tư phải lo lắng

Nếu tập đoàn bất động sản lớn nhất Trung Quốc vỡ nợ, nó có thể đẩy nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vào một cuộc khủng hoảng tài chính chưa từng có. Nhưng các chuyên gia cho rằng, chính phủ Trung Quốc có thể sẽ can thiệp để quản lý tình hình theo cách này hay theo cách khác.

Warut Promboon, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu tín dụng của công ty nghiên cứu Bondcritic, đã viết: “Vấn đề của tập đoàn Evergrande là quá lớn để chính phủ Trung Quốc phớt lờ”.

Và để dự đoán được cách thức mà chính quyền Trung Quốc xử lý khoản nợ của Evergrande, chúng ta hãy cùng nhìn lại cách họ đã quản lý sự sụp đổ của ba tập đoàn tư nhân khác trong vòng 5 năm qua.

Cách Trung Quốc xử lý khủng hoảng của 3 doanh nghiệp lớn trong nước

Trước khi khủng hoảng nợ của Evergrande xảy ra, tại Trung Quốc đã xảy ra ba vụ khủng hoảng lớn, đến từ ba tập đoàn là Baoshang Bank, Anbang Insurance và HNA Group

Baoshang là một ngân hàng nhỏ, ít người biết đến của Trung Quốc có trụ sở tại Nội Mông với tập đoàn Tomorrow Group là cổ đông chính. Ngân hàng có tài sản 576 tỷ nhân dân tệ Trung Quốc (90 tỷ USD) vào năm 2017, khi công bố báo cáo thường niên cuối cùng của mình.

Vào tháng 5/2019, chính phủ Trung Quốc bất ngờ tiếp quản công ty cho vay nhỏ với lý do rủi ro tín dụng nghiêm trọng. Đây là vụ tịch thu ngân hàng nhà nước đầu tiên của Trung Quốc trong hơn hai thập kỷ, và động thái này đã gây ra một làn sóng chấn động khắp hệ thống ngân hàng nước này. Các cơ quan quản lý cho biết Tomorrow Group đã sử dụng không đúng và bất hợp pháp các quỹ ngân hàng quan trọng.

Dưới sự tái cơ cấu do chính phủ lãnh đạo, các phần tài sản, nợ phải trả và hoạt động kinh doanh của Baoshang Bank đã được tiếp quản bởi một ngân hàng mới thành lập - Mengshang Bank - và Huishang Bank niêm yết tại Hồng Kông.

Các nhà đầu tư nhà nước như quỹ bảo hiểm tiền gửi quốc gia và chính phủ Nội Mông đã tham gia vào quá trình tái cấu trúc, bơm vốn vào tổ chức mới thông qua một cơ sở cung cấp thanh khoản

Điều này cho phép 90% các khoản nợ của các chủ nợ lớn được hoàn trả, Reuters đưa tin, trích dẫn từ Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc. Theo ngân hàng trung ương, nếu không có sự rót vốn của công quỹ, tỷ lệ trả nợ trung bình cho các chủ nợ sẽ thấp hơn 60%.

Vào tháng 8/2020, Baoshang cuối cùng đã được phép nộp đơn phá sản và thanh lý tài sản còn lại của mình. Ngân hàng Mengshang mới vẫn đang hoạt động.

Tương tự như Baoshang, tập đoàn HNA Group khởi đầu là một hãng hàng không vào năm 1993 ở khu vực Hải Nam, miền nam Trung Quốc. Tập đoàn này đã phát triển trở thành một nhà giao dịch tích cực thu hút các doanh nghiệp thành tích trên toàn thế giới bằng cách sử dụng tín dụng cực kỳ lỏng lẻo có sẵn trong những năm 2010. Vào cuối tháng 6 năm 2017, HNA có tài sản 1,2 nghìn tỷ nhân dân tệ Trung Quốc (187,7 tỷ USD).

Các thương vụ mua lại bằng nợ của HNA bắt đầu bị chính phủ Trung Quốc đưa vào tầm ngắm cuối năm 2017. Tương tự như Evergrande, các biện pháp của chính phủ được đưa ra vào năm 2017 nhằm giảm thiểu rủi ro có thể ảnh hưởng đến các công ty tư nhân trong nước. Các chính phủ nước ngoài, bao gồm cả Mỹ, cũng xem xét kỹ lưỡng các giao dịch mà HNA Group đang thực hiện, với lý do lo ngại như an ninh quốc gia.

HNA bắt đầu bán bớt phần lớn tài sản không liên quan đến hoạt động kinh doanh ban đầu của mình, cho biết trong năm 2018 họ sẽ tập trung vào hàng không, hậu cần và du lịch - nhưng đại dịch xảy ra vào năm ngoái đã ảnh hưởng đến các lĩnh vực này. Điều này đã thúc đẩy HNA tìm kiếm sự giúp đỡ từ chính quyền tỉnh Hải Nam, nơi tiếp quản công ty. Các quan chức từ quản lý hàng không dân dụng của Trung Quốc và Ngân hàng Phát triển Trung Quốc, ngân hàng chính sách chính của nước này, cũng vào cuộc.

HNA đã bị quản lý phá sản vào tháng 2 năm 2021 và chỉ trong tháng trước, các chủ nợ của công ty đã bỏ phiếu thông qua kế hoạch tái cơ cấu công ty liên quan đến khoản nợ trị giá 1,1 nghìn tỷ Nhân dân tệ (172 tỷ USD) của Trung Quốc.

Nó cũng đã được chia thành bốn đơn vị độc lập tập trung vào hàng không, sân bay, tài chính và thương mại.

Evergrande có thể sẽ đi theo con đường của HNA Group

Chính phủ Trung Quốc có thể sẽ quản lý việc các tập đoàn bị phá sản theo một cách có kiểm soát, giữ cho những tác động xấu ở mức tối thiểu nhất có thể. Với kinh nghiệm của mình, chính phủ có thể trao quyền cho các nhà quản lý để xử lý "nặng tay hơn, buộc các tổ chức phát hành, nhà đầu tư và trung gian phải cùng hợp tác". Đây là nhóm đối tượng thuộc sở hữu hoặc chịu ảnh hưởng từ chính phủ.

Các quan chức Trung Quốc đã tìm cách xoa dịu người dân về nguy cơ của một cuộc khủng hoảng nợ. Họ đã công khai chỉ trích Evergrande, yêu cầu công ty giải quyết các vấn đề nợ tồn đọng và hướng dẫn các nhà đầu tư bất động sản trong nước thanh toán chi phí cho chủ nợ ở nước ngoài.

Evergrande có thể sẽ đi theo con đường của HNA, phải bán bớt tài sản và quản lý rủi ro từng bước, cuối cùng dẫn đến "một Evergrande nhỏ hơn", Warut nói với Insider. Nếu thuận lợi, toàn bộ quá trình có thể sẽ kéo dài và có thể mất khoảng 5 năm, ông nói thêm. Bên cạnh đó, các nhà chức trách đã yêu cầu các công ty thuộc sở hữu của chính phủ và các doanh nghiệp bất động sản được nhà nước hậu thuẫn, mua một số tài sản của Evergrande.