Đợt dịch Covid-19 lần thứ 4 kéo dài khiến bức tranh sản xuất, tiêu thụ nông sản càng lúc càng ảm đạm. Đường đi của nông sản từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ trong nước lẫn xuất khẩu đều bị ách tắc nghiêm trọng.

Ông Nguyễn Sĩ Lâm, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) tỉnh An Giang cho biết, hiện giá lúa đã tăng nhẹ, ở mức tương đương cùng kỳ nhờ một số thương lái và doanh nghiệp chủ động thu mua lúa trong dân. Tuy nhiên, phần lớn các thương lái, đơn vị thu mua lẫn các kho chứa nằm ngoài tỉnh nên việc di chuyển mất rất nhiều thời gian.

Một thực tế khác là hiện các doanh nghiệp không chủ động được thời gian vận chuyển do không thuê được container hoặc không có chỗ trên tàu, các chi phí khác cũng gia tăng gây ảnh hưởng rất lớn đến kế hoạch sản xuất của doanh nghiệp.

Nông sản miền Tây phần lớn cung cấp cho thị trường TP HCM thông qua chợ đầu mối Bình Điền, khi chợ này đóng cửa đã gây khó khăn cho chuỗi cung ứng hàng hóa.

Tin nên đọc

Việt Nam tiếp nhận 1,5 triệu liều AstraZeneca do Pháp và Italy trao tặng

Thủ tướng: Tránh nóng vội, chưa an toàn đã nới lỏng các biện pháp chống dịch

Đề nghị Trung Quốc xem xét mở cửa thị trường cho nông sản Việt Nam xuất khẩu chính ngạch

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì cho giai đoạn phục hồi sản xuất?

Cũng cần nói thêm, trong mấy tháng qua, hệ thống phân phối truyền thống tại TP.HCM gần như tê liệt, làm thu hẹp đầu ra của nông sản, thủy sản Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Các doanh nghiệp phân phối hiện đại dù đã nỗ lực tăng sản lượng thu mua, phân phối nông sản (chủ yếu là rau củ quả) lên gấp 4-5 lần bình thường nhưng với quy mô chưa đến 30% tổng thị phần TP.HCM, mức tăng đó vẫn không đủ bù đắp sức mua của toàn thị trường.

Tại tọa đàm "Kết nối cung-cầu nông-thủy sản giữa các tỉnh, thành ĐBSCL và TP.HCM", ngày 14/9, theo Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan, đại dịch Covid-19 rút ra hai vấn đề cần tư duy lại trong thời gian tới, để chủ động đi trước đón đầu với những rủi ro chứ không lúng túng chạy theo, bưng bít và lấp lỗ hổng như hiện nay.

Bộ trưởng Hoan cho rằng, chúng ta có lường đến những câu chuyện từ trước nhưng đại dịch chưa có tiền lệ, việc ứng xử chưa có quy chuẩn nào, nên vừa đi vừa dò đường và sửa sai, hoàn chỉnh. 

"Không thể trông mong phép màu nào để vận hành một cách bình thường trong điều kiện không bình thường. Mục đích không phải là điều tiết để có thể vận hành được như trước đại dịch mà là tối thiểu hóa rủi ro cho nông dân, chính quyền, doanh nghiệp", bộ trưởng nói. 

Bộ trưởng Hoan nhận định, việc thực hiện mục tiêu kép vừa phòng, chống dịch vừa phát triển kinh tế gây ra sự chao đảo, mất cân bằng nhiều hơn so với những đợt dịch trước. Từ đây, cần rút ra bài học về tính hệ thống vùng. Sự lúng túng cho thấy, chúng ta đã không kết nối không gian giữa 13 tỉnh ĐBSCL như một thực thể mà lại chia cắt bằng địa giới hành chính.

"Bài học đặt ra là phải xem lại tư duy liên kết vùng. Nếu xem toàn vùng như một thực thể thì chúng ta sẽ có ứng xử khác. Ở đây, tôi thừa nhận có phần trách nhiệm của Bộ NN&PTNT khi chưa đảm đương được vai trò điều phối để làm liền lạc, nối "mạch máu" bị đứt gãy vận hành trong đại dịch ở khu vực. Để thực hiện giãn cách với mục tiêu chống dịch, đúng là cần thực hiện chủ trương “người cách ly với người, xã cách ly với xã, huyện cách ly với huyện, tỉnh cách ly với tỉnh” và “mỗi tỉnh là một pháo đài”. Nhưng, đây là pháo đài chống dịch chứ không thể là pháo đài kinh tế vì kinh tế cần sự liền lạc", Bộ trưởng Hoan cho hay.

Vấn đề thứ hai được Bộ trưởng Lê Minh Hoan đưa ra là vai trò của thương lái. Theo ông, từ trước đến nay, chúng ta chưa bao giờ đưa thương lái vào trong các bản kế hoạch phát triển. Chúng ta chỉ nói tới doanh nghiệp, nông dân mà quên thành phần rất quan trọng trong nền kinh tế là thương lái.

Do đó, ngay từ đầu đã xem nhẹ việc tiêm phòng vaccine cho đối tượng này. Khi họ là một thực thể trong “mạch máu” thì không có cái nào chính, không có cái nào phụ. Tất cả đều đòi hỏi sự vận hành đều đặn, trơn tru như nhau. Cần tư duy lại trong thời gian tới làm sao để tạo được sự liền lạc thông suốt. Muốn vậy, chính quyền địa phương và doanh nghiệp cần ngồi lại để cùng kiến tạo ra một không gian an toàn bởi mỗi doanh nghiệp có đặc thù riêng.

"Như trong việc tiêu thụ lúa gạo vụ Hè Thu 2021 ở ĐBSCL giữa giai đoạn dịch bệnh này, các địa phương nên tập hợp đội ngũ thương lái và coi họ là “đối tác đồng hành” trong thu mua tiêu thụ nông sản cho nông dân, chứ không phải chuyện gì cũng nói "thương lái ép giá". Thay vì ngồi đó chỉ trích thương lái, tại sao không tập hợp họ lại, hỗ trợ, hướng họ đi theo đúng quỹ đạo của nền nông nghiệp mới mang tên tái cơ cấu", Bộ trưởng nói.