Họp báo thường kỳ của Bộ Công thương chiều ngày 12/10 diễn ra trong bối cảnh hàng loạt cửa hàng xăng dầu tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam khan hiếm nguồn cung, kinh doanh thua lỗ, buộc phải tạm ngừng kinh doanh.

Chia sẻ về nguyên nhân dẫn đến việc thiếu nguồn cung xăng dầu, ông Trần Duy Đông - Vụ trưởng Vụ thị trường trong nước cho biết, việc doanh nghiệp trong ngành kinh doanh thua lỗ là do diễn biến phức tạp của thị trường xăng dầu thế giới.

Cụ thể, từ đầu năm 2022, nguồn cung xăng dầu thế giới không ổn định, giá cả biến động lớn ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Trong quý II, do lo ngại nguồn cung thiếu hụt từ Nghi Sơn, doanh nghiệp đầu mối đẩy mạnh nhập khẩu giữa bối cảnh giá cả thế giới tăng cao, từ đó dẫn đến tình trạng thua lỗ.

Sang quý III, giá xăng dầu thế giới quay đầu giảm mạnh kéo theo sự sụt giảm giá xăng dầu trong nước, đẩy doanh nghiệp thua lỗ lớn buộc phải thu hẹp hoạt động kinh doanh, nhập khẩu cầm chừng. Việc kinh doanh thua lỗ xảy ra ở tất cả các khâu từ đầu mối, phân phối cho đến đại lý, buộc doanh nghiệp phải giảm chiết khấu, dẫn đến tình trạng doanh nghiệp bán lẻ kinh doanh thua lỗ và cắt giảm sản lượng kinh doanh.

Chi phí đưa xăng dầu về Việt Nam tăng cao nhưng chi phí này chưa tính đủ vào giá cơ sở do Nhà nước điều hành nên doanh nghiệp hạn chế nhập khẩu để giảm thua lỗ. Cùng với đó, một số doanh nghiệp bị tước giấy phép tạm thời từ 1-1,5 tháng hay không thực hiện được thông quan do chưa kết nối phần mềm kiểm tra điện tử cũng là yếu tố tác động đến sụt giảm nguồn cung.

Việc tỷ giá hối đoái giữa USD và VND tăng khiến nhiều doanh nghiệp không đủ tài chính để nhập khối lượng hàng như trước, chủ yếu duy trì lượng hàng cho hệ thống phân phối trực thuộc và lượng dự trữ tồn kho theo quy định. Theo Bộ Công thương, hiện chi phí kinh doanh xăng dầu tăng rất mạnh, do đó Bộ sẽ tiếp tục tính toán với Bộ Tài chính tăng chi phí cơ sở.

Về việc đảm bảo nguồn cung, Bộ cũng đề nghị 2 nhà máy lọc dầu giao hàng nhanh cho các doanh nghiệp đầu mối, đặc biệt khu vực thiếu hàng cục bộ; tăng sản lượng sản xuất trong nước, rà soát tổng nguồn nhập khẩu để chỉ đạo thương nhân đầu mối nhập khẩu trong quý IV.

“Bộ Công thương sẽ kết hợp rà soát sửa đổi trong việc điều hành giá xăng dầu như tăng quyền cho doanh nghiệp đầu mối, tăng thời gian điều hành, quyền của công ty con về vấn đề phân phối”, ông Trần Duy Đông cho biết.

Chia sẻ thêm, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải cho biết, cả nước có 17.000 cơ sở kinh doanh xăng dầu, chỉ có 4-5 tỉnh miền Nam bị ảnh hưởng. Hiện tại, cả nước về cơ bản đã đáp ứng đủ nguồn cung. Tuy vậy, nguồn cung xăng dầu ở nước ngoài vẫn rất khó khăn, nên các nước nhỏ thuộc khu vực châu Á trong đó có Việt Nam không phải đối tượng ưu tiên.

Bắt đầu từ ngày 11/10, chi phí vận chuyển từ nhà máy mới được chi và đã được giải quyết một phần bởi chi phí ngoài nước về đang tăng rất nhanh. Do đó chưa đáp ứng đủ chi phí kinh doanh của doanh nghiệp. Chi phí tăng khiến các doanh nghiệp bị thua lỗ trong thời gian dài nên việc nhập khẩu, bán hàng cũng sẽ bị ảnh hưởng. Do đó, Bộ sẽ thống nhất điều chỉnh thêm chi phí trong thời gian sớm nhất.