Ngày 16/12 vừa qua, Bộ Tài chính Mỹ ban hành báo cáo “Chính sách kinh tế vĩ mô và ngoại hối của các đối tác thương mại lớn của Mỹ”. Theo báo cáo này, Việt Nam cùng với Thụy Sĩ bị Bộ Tài chính Mỹ xác định là "thao túng tiền tệ" theo đạo luật Cạnh tranh và thương mại quốc tế Omnibus năm 1988.

Theo chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh, chính sách tiền tệ trong năm 2020 của Việt Nam vẫn luôn xác định mục tiêu chủ động, linh hoạt.

“Chúng ta đã duy trì chính sách tín dụng phù hợp với tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Không có sự nới lỏng tiền tệ tạo ra di họa trong năm tới. Tôi cho rằng đây là chính sách cẩn trọng”, TS. Vũ Đình Ánh nhận định.

Cũng theo TS. Ánh, lãi suất trong năm 2020 giữ được đảm bảo giảm theo đà giảm của lạm phát, giảm với cân đối huy động và cho vay. Đáp ứng được yêu cầu, đảm bảo hoạt động của ngân hàng và hỗ trợ cho đối tượng vay.

“Tỷ giá hối đoái trong năm 2020 luôn giữ ổn định làm hàng đầu. Do đó, đây sẽ là bằng chứng để chúng ta tranh luận và biện hộ cho việc Việt Nam có đáng để thao túng tiền tệ hay không?”, TS. Ánh bày tỏ.

Nhận định về chính sách tiền tệ trong năm 2021, TS. Vũ Đình Ánh cho rằng Việt Nam sẽ tăng trưởng gấp 3, theo đó tín dụng sẽ tiếp tục tăng ít nhất khoảng hơn 2 lần so với 2020.

Nêu quan điểm của mình về vấn đề này, chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho rằng, mới đây, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và khẳng định, Việt Nam điều hành chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô, điều hành tỷ giá, không nhằm tạo lợi thế cạnh tranh thương mại quốc tế.

Tuy nhiên, TS. Lê Đăng Doanh cho rằng, sắp tới ông Trump sẽ hết nhiệm kỳ, theo đó để giải quyết vấn đề này, Việt Nam cần làm việc với tổng thống đắc cử Joe Biden.

“Nếu chúng ta trao đổi thành công, sau 1 tháng sẽ không bị nâng thuế. Nếu không thành công, việc nâng thuế sẽ diễn ra, điều này sẽ tác động đến hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam sang Mỹ. Tôi tin rằng, cơ quan Bộ Ngoại giao và Ngân hàng nhà nước sẽ trao đổi để làm rõ vấn đề này”, TS. Lê Đăng Doanh nói.

TS. Cấn Văn Lực và nhóm chuyên gia Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV cho rằng, việc gắn mác Việt Nam thao túng tiền tệ là một việc làm mang tính chủ quan, đơn phương từ phía Bộ Tài chính Hoa Kỳ. Việc này chưa nhìn nhận đa chiều và chưa xét đến đặc điểm của nền kinh tế Việt Nam cũng như những khuyến cáo của các tổ chức quốc tế đối với Việt Nam.

"Việc điều hành tỷ giá những năm qua của Ngân hàng Nhà nước trong khuôn khổ chính sách tiền tệ chung nhằm thực hiện mục tiêu nhất quán là kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, không nhằm tạo lợi thế cạnh tranh thương mại quốc tế không công bằng", ông Lực nói.

Trong 3 năm (2017-2019), giá trị thực của đồng Việt Nam theo tính toán của nhóm chuyên gia Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV tăng khoảng 2,6%. Theo đó, cán cân thương mại của Việt Nam với Hoa Kỳ có thể bị tác động tiêu cực do đồng Việt Nam tăng giá so với đô la Mỹ trong 3 năm 2017-2019, chứ không hẳn là tạo lợi thế xuất khẩu cho Việt Nam.

"Việc Bộ Tài chính Hoa Kỳ khẳng định đồng Việt Nam bị định giá thấp có tạo ra lợi thế xuất khẩu cho Việt Nam cần phải được xem xét kỹ lưỡng và chính xác hơn. Bên cạnh đó, thặng dư thương mại song phương với Hoa Kỳ và thặng dư cán cân vãng lai là kết quả của rất nhiều yếu tố liên quan tới đặc thù của nền kinh tế Việt Nam", ông Lực nói.

Đồng Việt Nam giảm giá không hỗ trợ nhiều cho xuất khẩu do đặc thù cơ cấu nền kinh tế Việt Nam. Đó là xuất khẩu nhiều thì cũng đồng nghĩa với nhập khẩu nhiều. Điều này là do hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam do khối doanh nghiệp nước ngoài (FDI) chi phối. Khối này chiếm 70% kim ngạch xuất khẩu, 59% kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam giai đoạn 2017-2019 (theo số liệu tổng hợp từ Tổng cục Thống kê Việt Nam).

Theo đó, để sản xuất hàng xuất khẩu, do công nghiệp phụ trợ của Việt Nam còn yếu, nên khối doanh nghiệp FDI vẫn phải nhập khẩu nguyên phụ liệu đầu vào cho dù tỷ giá đồng Việt Nam được điều chỉnh tăng hay giảm.

TS. Cấn Văn Lực cũng cho rằng, Ngân hàng Nhà nước mua ngoại tệ can thiệp thời gian qua nhằm đảm bảo hoạt động thông suốt của thị trường ngoại tệ trong bối cảnh nguồn cung ngoại tệ dồi dào, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời tăng dự trữ ngoại hối (vốn ở mức thấp) so với các nước trong khu vực để tăng cường an ninh tài chính, tiền tệ quốc gia, không phải là tạo lợi thế thương mại.

Tin nên đọc

Những luật sẽ ảnh hưởng đến doanh nghiệp có hiệu từ đầu 2021

Trung Quốc điều tra Alibaba và Ant Group

Cổ phiếu Alibaba giảm mạnh khi Trung Quốc thông báo điều tra chống độc quyền

Thị trường chứng khoán và bất động sản toàn cầu còn tiềm ẩn rủi ro

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), dự trữ ngoại hối của Việt Nam cuối năm 2019 chỉ ở mức tương đương 3,5 tháng nhập khẩu (cao hơn một chút so với mức khuyến nghị tối thiểu 3 tháng nhập khẩu của IMF), thấp hơn nhiều so với mức 5 tháng nhập khẩu của Singapore, 8 tháng của Philippines, Hàn Quốc hay 9 tháng của Thái Lan và 14 tháng của Trung Quốc.

“Chưa bao giờ Việt Nam có chủ trương phá giá đồng tiền để tạo lợi thế cho hàng xuất khẩu, mà việc xuất siêu sang Hoa Kỳ bản chất do cơ cấu thương mại”, TS. Cấn Văn Lực nói.