Theo số liệu thống kê, kể từ đầu tháng 10 đến nay, tỷ giá USD ngân hàng thương mại đã tăng khoảng 250 đồng, tương đương tăng hơn 1%. Tính từ đầu năm đến nay, tỷ giá USD đã tăng hơn 4%. Giữa bối cảnh giá dầu tăng liên tục, đồng USD cũng ngày càng mạnh, giới phân tích cho rằng, tỷ giá sẽ gặp áp lực tăng thời gian tới khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) dự báo tăng lãi suất vào tháng 11, trong lúc Việt Nam duy trì lãi suất thấp.

Theo VNDirect, kể từ giữa tháng 9, NHNN đã phát hành tổng cộng 186.000 tỷ đồng tín phiếu kỳ hạn 28 ngày theo cơ chế đấu thầu lãi suất với lãi suất trúng thầu dao động trong khoảng 0,5-1,3%. Lãi suất trúng thầu thấp cho thấy thanh khoản hệ thống đang dư thừa.

“Chúng tôi cho rằng động thái này của NHNN không nhằm mục đích thắt chặt hay đảo ngược chính sách nới lỏng hiện hành mà chỉ là giải pháp tạm thời và ngắn hạn để hấp thụ thanh khoản dư thừa của hệ thống (trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng yếu), góp phần hạn chế tình trạng đầu cơ tỷ giá và duy trì ổn định kinh tế vĩ mô trong nước”, Khối phân tích nhận định.

NHNN sẽ tính toán lượng hấp thụ hợp lý để vừa hạn chế đầu cơ tỷ giá, vừa duy trì thanh khoản tốt cho hệ thống ngân hàng nhằm hỗ trợ nền kinh tế. Lượng hấp thụ sẽ được quay trở lại thị trường sau khi áp lực tỷ giá hạ nhiệt. Chúng tôi cho rằng động thái phát hành tín phiếu gần đây của NHNN ít khả năng gây ra sự đảo ngược xu hướng giảm lãi suất huy động và cho vay hiện nay, đặc biệt trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng yếu.

Lãi suất tiền gửi tiếp tục duy trì xu hướng giảm trong tháng 9/2023. Tính đến ngày 10/10/23 trung bình lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng của các NHTM đã giảm xuống mức 5,4%/năm, giảm 0,5 điểm % so với cuối tháng 8 và giảm 2,4 điểm% so với cuối năm 2022. Lãi suất tiền gửi đã chạm mức đáy của giai đoạn Covid-19 (2021-6T22) do thanh khoản hệ thống dư thừa trong bối cảnh nhu cầu tín dụng yếu. Tính đến ngày 29/09/23, tín dụng toàn hệ thống chỉ tăng 6,92% so với đầu năm, cách xa so với mức mục tiêu cả năm 2023 là 14%.

Ngoài ra, Chính phủ vẫn đang đẩy mạnh đầu tư công và mở rộng tài khóa, từ đó bơm thêm tiền vào nền kinh tế. Chúng tôi kỳ vọng lãi suất huy động sẽ tiếp tục duy trì ở mức hiện tại (trung bình 5,4%/năm cho kỳ hạn 12 tháng) trong những tháng còn lại của năm 2023. Chúng tôi cũng kỳ vọng lãi suất cho vay sẽ tiếp tục duy trì xu hướng giảm trong những tháng cuối năm nay nhờ vào sự giảm nhanh chi phí huy động vốn của các NHTM trong thời gian gần đây.

Trước những lo lắng của doanh nghiệp, cũng như những áp lực thị trường, và theo phân tích dự đoán của các chuyên gia, tại Hội nghị kết nối ngân hàng - doanh nghiệp khu vực Tây Nguyên, diễn ra mới đây, Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú, khẳng định tỷ giá đang biến động trong biên độ cho phép và doanh nghiệp không cần lo ngại. Hiện nay, giá vàng và giá USD đang tăng theo giá thế giới, cung cầu thị trường tại một số thời điểm nhất định lúc cao lúc thấp. Tuy vậy, Phó Thống đốc khẳng định sẽ điều hành ổn định tỷ giá.

Về lãi suất, Phó Thống đốc cho rằng, hiện nay một số khoản vay của doanh nghiệp vẫn phải chịu lãi suất cao (chủ yếu là những khoản vay cũ). Tuy quyền quyết định lãi suất cho vay ở mức nào là của ngân hàng thương mại, song lãnh đạo NHNN nhắc nhở, các ngân hàng phải điều hành lãi suất phù hợp với mặt bằng chung.

Ông Tú cũng khẳng định doanh nghiệp và ngân hàng có mối quan hệ cộng sinh, khi mà không có doanh nghiệp thì ngân hàng cũng không thể sống tốt, do đó nên bằng mọi cách phải tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Theo Phó thống đốc Đào Minh Tú, điều hành lãi suất thời gian tới sẽ theo hướng ổn định, hạ thêm nữa khi có điều kiện, kể cả lãi suất điều hành cũng có thể giảm thêm nếu điều kiện phù hợp.

Tỷ giá tăng sẽ làm tăng nghĩa vụ nợ (đặc biệt là đối với khu vực tư nhân). Điều này cũng làm tăng giá nguyên liệu đầu vào cho sản xuất và hàng tiêu dùng nhập khẩu, từ đó gia tăng áp lực lên lạm phát trong nước. Vì vậy, khi áp lực từ tỷ giá càng lớn thì càng ít dư địa cho NHNN tiếp tục giảm lãi suất điều hành. VNDirect nhận định NHNN sẽ tạm dừng hạ lãi suất điều hành ít nhất cho đến nửa đầu năm 2024, vì NHNN cần cân bằng mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và tăng trưởng trong bối cảnh áp lực tỷ giá và lạm phát gia tăng. Trước áp lực tỷ giá, NHNN đã phát hành tín phiếu để hút bớt dư thừa thanh khoản của hệ thống ngân hàng nhằm hạn chế đầu cơ tỷ giá.