Loại bỏ lĩnh vực năng lượng và mức tăng dự kiến về thu nhập trong S&P 500 năm nay giảm từ 8% xuống chỉ còn hơn 1%, theo dữ liệu từ IBES của Refinitiv. Loại bỏ lĩnh vực khai thác mỏ và những loại hàng hoá khác, thu nhập của phần còn lại của thị trường hiện dự kiến cũng sẽ giảm trong năm nay.

Tương tự đối với việc định giá: S&P 500 được định giá bằng 18 lần thu nhập dự kiến của năm nay — hầu như không phải là một món hời nhưng ít nhất là rẻ hơn so với mức 22 lần phổ biến vào đầu năm. Tuy nhiên, hãy loại bỏ các cổ phiếu năng lượng và hàng hóa và định giá tăng trở lại tới 20 lần EPS (earnings per share) của năm nay, theo dữ liệu của Citigroup - cho thấy ít hy vọng hơn đối với những người tìm kiếm cổ phiếu giá rẻ trên thị trường chứng khoán Mỹ.

Điều đáng ngạc nhiên là một lĩnh vực chiếm tỉ lệ nhỏ như vậy - năng lượng chỉ chiếm 2,7% S&P theo giá trị vào đầu năm và các cổ phiếu hàng tiêu dùng khác thậm chí còn ít hơn - lại có tác động lớn như vậy.

Có hai lý do. Đầu tiên là giá dầu tăng cao đã đẩy ngành năng lượng lên 4,8% S&P theo giá trị, khiến nó trở nên quan trọng hơn. Thứ hai là sự hấp dẫn hơn và đi vào trọng tâm của vấn đề về cách sử dụng định giá cổ phiếu: cho đến nay, cổ phiếu dầu mỏ là phần rẻ nhất trên thị trường nếu tính theo tỷ lệ giá trên thu nhập. Điều đó có nghĩa là thu nhập từ lĩnh vực năng lượng chiếm tỷ trọng lớn hơn nhiều trong lợi nhuận của S&P 500 — hơn một phần mười — so với tỷ trọng thị trường  đề xuất.

Ngành năng lượng chỉ giao dịch gấp 8 lần so với thu nhập dự kiến trong 12 tháng tới và Marathon Oil chỉ gấp 6 lần. Đây là những định giá thường liên quan đến các công ty sắp ‘chết’, không phải các công ty tạo ra lợi nhuận kỷ lục.

Ngược lại, Amazon đang ở mức 80 lần và Tesla là 56 lần, loại định giá siêu cao này chỉ có thể được chứng minh bằng triển vọng tăng trưởng tuyệt vời.

Tuy nhiên, việc định giá dầu có ý nghĩa hoàn hảo, bởi vì lĩnh vực này gần như là nghịch đảo của Amazon và Tesla: Lợi nhuận đang ở mức cao nhất từ trước đến nay nhưng dự kiến sẽ giảm trong những năm tới khi giá dầu tăng cao giảm xuống. Giá hợp đồng dầu kỳ hạn West Tẽas Intermediate chuẩn càng giảm khi đáo hạn, từ 86 đô la cho hợp đồng gần nhất cho đến khi ổn định ở mức 57 đô la vào năm 2030.

Lợi nhuận từ dầu mỏ ‘chào đón’ các cổ đông, nhưng vì ít người tin rằng lợi nhuận sẽ ở mức cao, các nhà đầu tư chỉ áp dụng một bội số thấp cho chúng.

Những điều kỳ quặc như vậy là một lời nhắc nhở cho các nhà đầu tư rằng các công cụ định giá chỉ đơn thuần là công cụ, không phải là một hướng dẫn hoàn hảo cho lợi nhuận trong tương lai. Các cổ phiếu dầu mỏ có thể trông rẻ về tỷ lệ PE, nhưng chỉ vì tỷ lệ này có vẻ chỉ một năm tới với mức thu nhập gần như chắc chắn là tạm thời cao — xa hơn, tỷ lệ PE sẽ kém hấp dẫn hơn. Đó là nghịch lý của những gì đã xảy ra vào năm 2020, khi giá dầu suy giảm (trong thời gian ngắn là tiêu cực!) Có nghĩa là lĩnh vực này giao dịch với bội số rất cao của thu nhập sau đó rất thấp, không cho thấy cổ phiếu dầu mỏ là đắt. 

Hiện tại, lĩnh vực dầu mỏ đang kiếm được nhiều tiền đến mức có thể thay đổi đáng kể định giá của toàn bộ S&P. Sự sụt giảm trong ước tính thu nhập không ổn định của năm nay cho thấy một số thực tế đã đến trong suy nghĩ của các nhà phân tích vào mùa hè khi các dự báo bị cắt giảm, nhưng kỳ vọng thu nhập của năm tới vẫn tăng. 

Dự báo thu nhập của năm nay bị cắt giảm thực sự vào tháng Năm. Kể từ đó, dự đoán tỷ lệ tăng trưởng trừ nhómnăng lượng đã giảm từ 5% xuống 1%. Nhưng các nhà phân tích tiếp tục hy vọng rằng năm tới sẽ ổn, ghi nhận mức tăng trưởng 10%, không xa so với mức tăng trưởng năm 2023 dự kiến vào đầu năm nay.

Nếu có một cú ‘hạ cánh mềm’ trong nền kinh tế, thì lạm phát giảm nhanh và Cục Dự trữ Liên bang bắt đầu cắt giảm lãi suất, một giai đoạn mới của việc mở rộng nền kinh tế có thể bắt đầu vào năm tới và thu nhập tăng trưởng mạnh mẽ. Nhiều khả năng là nền kinh tế ít nhất cũng phải trải qua suy thoái và thu nhập chênh lệch, với khả nănglợi nhuận bị ảnh hưởng bởi một cuộc suy thoái kinh tế thích hợp.