Liên quan đến vấn đề giá, Dự thảo Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu có 3 vấn đề chính: chi phí tạo nguồn, chi phí kinh doanh và lợi nhuận định mức.

Theo ông Phan Văn Chinh, Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương), trước đây Bộ Tài chính và Bộ Công Thương tính toán giá cơ sở sau đó công bố giá để điều chỉnh.

Dự thảo Nghị định mới đề xuất phương án cho doanh nghiệp được quyền công bố giá của mình, trên cơ sở tiêu chí quy định tại nghị định.

Góp ý cho vấn đề này, ông Trần Ngọc Năm, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết dự thảo đưa ra 2 phương án. Phương án 1 dựa theo những con số tuyệt đối. Phương án 2 đưa ra tỷ lệ chi phí kinh doanh, lợi nhuận định mức theo sự biến động của giá xăng dầu thế giới.

Vị này kiến nghị Bộ Công thương theo phương án 1 vì sẽ hợp lý về giá và phù hợp với tình hình trong thời gian tới. Bởi trong công thức về giá, Bộ Công Thương công bố giá xăng dầu thế giới bình quân 5 hay 7 ngày, lúc đó theo quyết định cuối cùng chu kỳ điều hành giá và ban hành.

Liên quan đến chi phí kinh doanh và lợi nhuận định mức. Hiện tại chi phí kinh doanh đang bao gồm cả chi phí tạo nguồn, đại diện Petrolimex đề nghị dự thảo phải tách riêng thành tố liên quan đến chi phí tạo nguồn, nghĩa là đưa xăng dầu từ nước ngoài hoặc từ các nhà máy lọc dầu về các cảng. Bởi chi phí này không chỉ có chi phí vận chuyển, mà có cả chi phí Premium (phụ phí thị trường). Trong khi đó, chi phí Premium dựa vào sự biến động thị trường xăng dầu thế giới, doanh nghiệp không quyết định được.

“Chi phí Premium phụ thuộc vào nhiều yếu tố: cung cầu, địa chính trị, nguồn hàng... Chi phí vận tải cũng phụ thuộc vào giá cả tàu bè thế giới vì không phải mọi thương nhân đầu mối ở Việt Nam đều có phương tiện vận tải. Chúng tôi đồng ý theo nguyên tắc tính giá của từng đầu mối và căn cứ số liệu của một quý, thay vì 6 tháng như trước, nhằm đảm bảo có đủ các yếu tố thông tin giúp thương nhân đầu mối có căn cứ quyết định về giá…”, ông Năm nói.

Với phương án 2 tính theo tỷ lệ %, Petrolimex cho biết không đủ luận cứ để đưa ra tỷ lệ dựa theo sự biến động. Nếu có đưa ra tỷ lệ thì doanh nghiệp cũng phải quy về tuyệt đối để quyết định giá bán. Trong khi đó, giá xăng dầu thế giới dựa trên tỷ giá USD nên khi quy trở về còn tác động tới tỷ giá. Vì vậy, đại diện này kiến nghị nên để các thương nhân đầu mối cân nhắc thực tiễn và quyết định giá bán.

Đồng tình với quan điểm cần tách bạch các chi phí trong cơ cấu giá xăng dầu, ông Nguyễn Cao Sơn, Phụ trách Ban kinh doanh Tổng công ty Dầu PV Oil, kiến nghị trong công thức giá tối đa của Nghị định, cần làm rõ 2 chi phí: chi phí tạo nguồn và chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh, lợi nhuận định mức của doanh nghiệp. Bởi chi phí kinh doanh của doanh nghiệp có tỷ lệ biến động thấp, nhưng chi phí tạo nguồn biến động rất lớn.

“Chi phí tạo nguồn phụ thuộc vào phụ phí thị trường, chi phí vận tải. Các chi phí này có thể giao động từ 1 - 10 USD hoặc âm, khoảng biến động rất lớn. Đối với chi phí tạo nguồn có thể biến đổi theo giá của thế giới chẳng hạn như là 5% hay 10% theo quy định của Bộ Công Thương”, ông này kiến nghị.

Liên quan đến quy định thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối xăng dầu thực hiện điều chỉnh giá bán xăng dầu theo kỳ 15 ngày một lần, ông Trần Phú Bình - Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Xăng dầu quân đội đề xuất giữ nguyên kỳ điều hành giá 7 ngày (vào thứ 5 hàng tuần) như hiện nay.

Bởi sau khi trải qua nhiều chu kỳ điều hành giá từ 30 ngày đến 15 ngày, 10 ngày rồi 7 ngày, cho thấy kỳ điều hành càng kéo dài thì giá và lượng hàng tồn kho càng sát, nhưng không theo kịp diễn biến của thị trường. Việc điều hành 7 ngày phù hợp với sự biến động của giá xăng dầu thế giới, tránh trường hợp khi giá xăng dầu thế giới biến động mạnh sẽ gây ra đứt gãy nguồn cung tại các cửa hàng bán lẻ xăng dầu trong nước.

Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước cho biết sẽ ghi nhận, tiếp thu, tổng hợp các ý kiến đóng góp để xây dựng Nghị định mới phù hợp với thực tiễn kinh doanh, đảm bảo hài hòa lợi ích của cả Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.