Người dùng còn thờ ơ với xe hybrid

 Anh Hoàng Tùng Anh (Hà Nội) đang sở hữu chiếc Toyota Camry Hybrid. Về mức tiêu hao nhiên liệu, xe hybrid giảm đến khoảng một nửa so với xe xăng thông thường, trong khi đó trải nghiệm lái êm ái hơn.

Tuy nhiên, anh Tùng Anh cho biết, các loại xe hybrid vẫn chưa phổ biến tại Việt Nam. “Nhìn trên đường nếu 10 chiếc xe Camry mới chỉ thấy 2 chiếc phiên bản hybrid", anh nói trong tọa đàm "Xu thế phát triển xe hybrid tại Việt Nam", hôm 12/3. 

Xe hybrid còn được gọi là HEV (Hybrid Electric Vehicle). Mặc dù chủ yếu vẫn phụ thuộc vào năng lượng từ xăng, nhưng HEV kết hợp với một động cơ điện và một bộ pin nhỏ để bổ sung cho động cơ, nhằm cải thiện hiệu suất và hiệu quả, dẫn đến tiết kiệm nhiên liệu tốt hơn.

Xe hybrid cũng có mặt trên thị trường đủ lâu (khoảng hơn 30 năm). Việt Nam bắt đầu có xe hybrid từ khoảng 2008 - 2009. Giá xe hybrid dù còn cao hơn xe xăng nhưng hiện đã nằm trong khoảng giá phổ thông. Chỉ cần 700 - 800 triệu đồng là có thể sở hữu một mẫu xe hybrid với rất nhiều ưu điểm so với xe động cơ đốt trong.

Theo khảo sát của Cốc Cốc và Deloitt, mức độ quan tâm đến xe hybrid có tăng lên do mức độ quan tâm đến môi trường và hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, theo PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Bộ môn Ô tô và Xe chuyên dùng, Đại học Bách khoa Hà Nội, xe hybrid vẫn chưa ghi nhận sự bùng nổ về doanh số.

Ông Phúc cho rằng, người tiêu dùng đang thiếu thông tin. Theo khảo sát, hiện xe hybrid có giá bán cao hơn khoảng 100 triệu đồng so với xe động cơ đốt trong. Người tiêu dùng băn khoăn về giá xe hybrid so với hiệu quả tiết kiệm nhiên liệu, hay các thông tin về độ an toàn, chi phí bảo trì, bảo dưỡng… Họ cần có thông tin đúng và đủ để đưa ra quyết định.

Một nghiên cứu riêng của PGS.TS Đàm Hoàng Phúc và cộng sự năm 2023 cho thấy, Hà Nội có 1,125 triệu xe ô tô cá nhân, nếu chuyển toàn bộ xe xăng sang hybrid sẽ tiết kiệm 3 triệu lít xăng mỗi năm.

"Một chiếc xe hybrid sử dụng quãng đường khoảng 150.000km trong 7 năm thì sẽ tiết kiệm khoảng 10.125 lít xăng, tương đương 232 triệu đồng nếu nhân với giá xăng hiện tại khoảng 23.000 đồng/lít. So với giá bán xe hybrid cao hơn xe động cơ đốt trong khoảng 100 triệu đồng, người tiêu dùng vẫn có lãi", ông Phúc cho biết. 

Về pin xe hybrid, ông Đặng Minh Tuân, Trưởng ban Kế hoạch sản phẩm, Truyền thông và thương hiệu Công ty Toyota Việt Nam, cho biết không cần bảo dưỡng định kỳ vì cấu tạo giống hệt xe thuần điện. Ngoài ra, nhiều thống kê của người dùng trên thế giới cho thấy pin xe hybrid tương đương tuổi thọ xe. Duy nhất bộ phận lọc gió cần bảo dưỡng định kỳ 10.000 kilomet một lần, chi phí rất rẻ, chỉ vài trăm nghìn đồng.

Cần chính sách ưu đãi cho người dùng xe hybrid

Theo PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, mỗi người dùng xe hybrid cũng đang đóng góp vào mục tiêu giảm phát thải, bảo vệ môi trường. Vì vậy cần có chính sách ưu đãi để khuyến khích người tiêu dùng sử dụng loại xe này. “Khi có các chính sách ưu đãi, chắc chắn, người tiêu dùng sẽ lựa chọn xe hybrid nhiều hơn”, ông Phúc nói.

Ông Phan Lê Hoàng Linh, Trưởng phòng Công nghiệp chế tạo, Cục Công nghiệp, Bộ Công thương, cho biết chiến lược điện hóa ngành công nghiệp ô tô ở mỗi thị trường là khác nhau, nhưng ít nhất trong khoảng hơn 10 năm nữa, hầu hết các thị trường lớn trên thế giới vẫn có kế hoạch phát triển các dòng xe hybrid.

Ở Việt Nam, Bộ Công thương đang xây dựng chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô trong thời kỳ mới. Một trong những trọng tâm là thiết kế lộ trình và chính sách phù hợp cho xe điện hóa. Chiến lược này cần phù hợp với các yếu tố hạ tầng, thói quen của người tiêu dùng, chiến lược của các hãng xe và lộ trình chuyển đổi năng lượng quốc gia. 

Ông Linh cho biết, thời gian qua Bộ Công thương cũng nhận được đề xuất của các nhà sản xuất về chính sách hỗ trợ xe hybrid. Tuy vậy, trong các đề xuất đó chưa có con số cụ thể, bằng chứng khoa học về mức độ giảm phát thải của xe hybrid đối với môi trường.

Thực tế vẫn còn những quan điểm trái chiều về xe hybrid, ví dụ chính sách phát triển xe điện hiện tại không bao gồm xe hybrid. Cần những công trình khoa học tương tự như nghiên cứu của PGS.TS Đàm Hoàng Phúc vừa nêu để cơ quan quản lý Nhà nước thiết kế chính sách cho phù hợp.

Cũng theo vị này, hiện chưa có chính sách ưu đãi nào cho xe hybrid. Có quan điểm cho rằng việc trợ giá xe hybrid chưa phù hợp do liên quan đến cân đối ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, bản thân người dùng xe hybrid cũng đang đóng góp vào việc giảm phát thải, vì vậy nên có sự hỗ trợ từ nhà nước.

“Nhiều doanh nghiệp, hiệp hội kiến nghị sửa chính sách ưu đãi cho xe điện hóa dựa trên tiêu chí mức phát thải CO2. Thực tế nhiều nước cũng đang áp dụng phương pháp này, theo đó xe hybrid cũng sẽ có ưu đãi vì cũng giảm thải. Bộ Công thương sẽ nghiên cứu các đề xuất với số liệu, nghiên cứu cụ thể để khi trình lên các cấp cao hơn sẽ có những chính sách thiết thực hơn với xe điện hóa nói chung và hybrid nói riêng", ông Linh nói.