Thị trường đang trong giai đoạn điều chỉnh từ tháng 4 đến nay. Kết phiên giao dịch ngày 18/7, Vn-Index giảm hơn 2 điểm, còn 1.176 điểm, thanh khoản tiếp tục teo tóp trên cả ba sàn (trên HoSE chỉ còn hơn 11 ngàn tỷ đồng thanh khoản). 

Điểm cộng của thị trường ở thời điểm hiện tại là định giá P/E đang ở mức 12,8x; P/B trung bình toàn trong khoảng 1,4, mức định giá nằm ở mức thấp so với trung bình nhiều năm qua. Trước đó, cuối tháng 5, VN-Index giao dịch ở mức P/E 12 tháng ở mức 13,1 lần. 

Nhìn ngược lại trong quá khứ, thị trường cũng đã trải qua ba giai đoạn được định giá hấp dẫn: trước năm 2012; cuối 2015 đầu 2016, thời điểm Fed có động thái tăng lãi suất và đầu năm 2020, thời điểm bắt đầu bị ảnh hưởng Covid-19. Mỗi giai đoạn đều là cơ hội để thị trường đón nhận dòng tiền, qua đó hồi phục các chỉ số. Tuy nhiên, để đánh giá được thị trường đắt hay rẻ, nhà đầu tư chứng khoán không nên chỉ nhìn vào chỉ số P/E.

"Bức tranh bên ngoài đang rất phức tạp"

"Những giai đoạn thị trường được định giá rẻ như vậy hoàn toàn ít và để nhận định P/E thực sự rẻ chưa thì cần nhìn nhận các yếu tố vĩ mô", ông Trần Đức Anh, Giám đốc nghiên cứu vĩ mô và chiến lược đầu tư, Chứng khoán KB Việt Nam, cho biết trong một buổi hội thảo về đầu tư gần đây.

Nhìn về thị trường hiện tại, theo ông, các yếu tố vĩ mô và vi mô đều tích cực. GDP quý 2 tăng 7,72%, cao nhất trong thập kỷ qua, cùng đó là các chỉ số về bán lẻ, sản xuất công nghiệp, xuất khẩu… tăng trưởng tốt. Trong khi đó, các doanh nghiệp niêm yết quý 1 có lợi nhuận tăng khoảng 31% so với cùng kỳ năm ngoái, qúy 2 được dự đoán tăng  20-30% so với cùng kỳ 2021, xét cả năm EPS dự đoán khoảng trên khoảng 20%.

"Với nền tảng tốt như vậy, trong khi mặt bằng cổ phiếu thấp thì thị trường đang rất rẻ nhưng vấn đề đặt ra là thị trường có thể tiếp tục duy trì trong năm 2023, 2024 mới là điều đáng nói", ông Đức Anh nhận định.

Theo Bloomberg, 12 tháng tới, có tới 38% khả năng sẽ xảy ra suy thoái kinh tế tại Mỹ, mức này tương đối nhẹ, có thể tác động đến chứng khoán trong nước không lớn. Tuy nhiên nhà đầu tư không nên chủ quan khi những ảnh hưởng từ bên ngoài.

"Lạm phát Mỹ công bố 9,1%, cao nhất trong 40 năm qua, cùng đó là nỗi lo về suy thoái kinh tế Mỹ, áp lực từ chiến tranh Nga-Ukraina, do đó vẫn có nhiều yếu tố phức tạp tác động đến thị trường", ông Đức Anh nhấn mạnh.

Nhà đầu tư cần bao quát hơn về triển vọng của nền kinh tế cả Việt Nam và thế giới, cùng với đó là triển vọng của các doanh nghiệp trước khi đưa ra quyết định của mình.

"Nếu nhà đầu tư muốn an toàn có thể chờ đợi các dấu hiệu lạm phát đạt đỉnh, Fed chậm lại trong tăng lãi suất, rủi ro kinh tế không ở mức cao thì có thể rải ngân, tuy nhiên sẽ không có vùng giá tốt như hiện tại", ông khuyến nghị.

Đừng chờ đợi

 Nhanh chóng tận dụng thời cơ trước mắt lại là quan điểm của bà Nguyễn Thị Hằng Nga, Phó Tổng giám đốc Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank. 

Theo bà, trong 10 năm qua, thị trường đã 3 lần được định giá thấp nhưng thời gian rất ngắn. Trong khi đó, kinh tế của Việt Nam có nhiều nét đặc thù so với thế giới, nên nhà đầu tư có thể lạc quan về triển vọng kinh tế dài hạn trong nước.

"Chúng ta đừng chờ đợi thị trường giảm thêm nữa mới bắt đầu đầu tư. Đầu tư đúng đáy rất là khó", bà nhấn mạnh và cho biết: "Hãy nhìn lại và phân bổ lại tài sản xem có thể tăng cho cổ phiếu thêm bao nhiêu. Cổ phiếu có thể rẻ nữa nhưng chúng ta không thể chờ đến đáy được đâu. Và khi nó vượt qua đáy, lên rồi thì có khi đã đạt đỉnh".

Báo cáo về thị trường 6 tháng cuối năm, các chuyên gia VNDirect cho biết, họ đặt kỳ vọng lợi nhuận ròng của các doanh nghiệp trên sàn tăng trưởng lần lượt 23% và 19% so với cùng kỳ trong năm 2022 và 2023. Do đó, P/E dự phóng cho năm 2022 là 11,9 và P/E dự báo cho 2023 là 10,1 lần,  những con số thấp hơn nhiều so với P/E trung bình 5 năm gần đây là 16,5 lần.

"Chúng tôi cho rằng mức định giá thị trường là rất hấp dẫn đối với các nhà đầu tư dài hạn, những người tìm kiếm các doanh nghiệp được quản trị tốt với mức tăng trưởng lợi nhuận cao", VNDirect nhận định.