Mở cửa từ đầu tháng 10, tăng trưởng GDP 2021 có thể đạt 2,1%

Chia sẻ trong hội thảo Bức tranh Kinh tế Việt Nam và Đồng bằng sông Cửu Long: Dự báo kinh tế quý IV và triển vọng năm 2022, sáng 1/10, TS Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), Ủy viên Ủy ban Kinh tế Quốc hội, dẫn số liệu từ Tổng Cục thống kê cho biết, 94% doanh nghiệp trên cả nước đang gặp khó khăn trong dịch bệnh, 98% doanh nghiệp tại các tỉnh thành phía Nam thiệt hại nặng nề, phần lớn doanh nghiệp nói rằng không thể trụ thêm 3-6 tháng mới nếu tình hình không được cải thiện.

Trong quý 3, số lao động làm việc trong nền kinh tế giảm 2,4 triệu người so với quý trước, đằng sau 2,4 triệu người thất nghiệp là sinh kế của hàng triệu gia đình, rung lên hồi chuông báo động cho an sinh của xã hội.

Đặc biệt, lần đầu tiên kể từ khi Việt Nam tính và công bố GDP quý từ năm 2000 đến nay, GDP giảm sâu kỷ lục, âm 6,17% trong quý 3/2021.

Theo ông Lộc, rất khó để đạt được mục tiêu tăng trưởng 3,5-4% như dự báo của Bộ Kế hoạch Đầu tư và Chính phủ, nhưng vẫn có khả năng tăng trưởng dương vào Quý 4 và trong năm 2022, đà tăng trưởng sẽ hồi phục trở lại.

Hiện hàng loạt các tổ chức đa phương và ngân hàng quốc tế đều đã và đang hạ dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2021 (ADB hạ dự báo chỉ còn 3,8%, ICAEW dự báo 5,4%; Standard Chartered dự báo 4,7%).

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Xuân Thành, Trường Chính sách Công và Quản lý Fulbright, Trường Đại học Fulbright Việt Nam, các mức dự báo trên vẫn là khá lạc quan. Để có tăng trưởng trong năm 2021, cần phục hồi trong quý 4, trong đó phải mở cửa kinh tế từ đầu tháng 10 và sự mở cửa phải bền vững, tức không thể quay lại giãn cách theo diện rộng như thời gian qua.

Cụ thể, theo kịch bản của Fulbright, nếu Việt Nam bắt đầu mở cửa từ đầu tháng 10 năm nay, đến giữa tháng 10, doanh nghiệp có thể quay trở lại sản xuất, tăng trưởng quý IV có thể đạt 3,5% và cả năm 2021 có thể đạt 2,1%.

Tăng trưởng kinh tế năm 2022 có thể đạt 7,5% với động lực tiêu dùng cuối cùng và đầu tư, đặc biệt là đầu tư công, với lộ trình 70% dân số tiêm đủ 2 mũi vaccine đến thời điểm Tết Nguyên đán 2022 để có thể mở cửa sau Tết.

“Nếu không thể mở cửa từ đầu tháng 10 thì tăng trưởng 2,1% cũng rất khó để đạt được. Hoặc nếu mở rồi lại đóng thì không những không có phục hồi kinh tế mà còn dẫn đến đổ vỡ kinh tế trong năm 2022”, ông Thành nói.

Tăng trưởng kinh tế thời gian tới cần những động lực gì?

Cũng theo ông Nguyễn Xuân Thành, các gói hỗ trợ hiện có triển khai cũng đã quá muộn để có tác dụng trong năm 2021. Kinh tế quý 4 phục hồi chỉ còn nhờ vào lộ trình mở cửa từng bước: Doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trở lại hoạt động; kiểm soát dịch và quản lý rủi ro bằng cách tuân thủ và giám sát thay vì yêu cầu doanh nghiệp phải xin cấp phép; thông thoáng hoạt động vận tải, logistics; khởi động lại các dự án đầu tư công…

Sự phục hồi trong năm 2022 vẫn cần sự hỗ trợ song hành từ hai chính sách là tiền tệ và tài khóa, không thể ngưng hỗ trợ ở bất kì phía chính sách nào, để đảm bảo cân bằng. Trong đó, chính sách tiền tệ tiếp tục ở trạng thái hỗ trợ kinh tế, đảm bảo thanh khoản dồi dào. Chính sách tài khóa cần kích cầu tăng trưởng, cần chấp nhận mức bội chi ngân sách cao bằng trái phiếu Chính phủ.

Đặc biệt cần một chương trình đầu tư công trung hạn (2022-2025) để phát triển hệ thống cao tốc, cơ sở hạ tầng cảng, sân bay, cơ sở hạ tầng Đồng bằng sông Cửu Long, cơ sở hạ tầng đô thị (Hà Nội, TP.HCM), năng lượng…

Còn theo ông Vũ Tiến Lộc, hiện bức tranh phát triển kinh tế Việt Nam với thế giới đang ngược chiều. Dự kiến năm 2021, nền kinh tế thế giới sẽ tăng khoảng 5,6%. Đây là mức phục hồi lớn nhất trong vòng 80 năm qua và xu hướng này đang tiếp tục được giữ vững.

Hiện các nền kinh tế lớn, cũng là những thị trường xuất khẩu hàng đầu của Việt Nam đang trong quá trình khôi phục kinh tế, các đối thủ cạnh tranh của Việt Nam cũng đang mở cửa lại kinh tế và tham gia quá trình tái cấu trúc. Trong bối cảnh đó, Việt Nam có nguy cơ lỡ nhịp trong tiến trình nối lại chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cũng theo vị chủ tịch VIAC, 3 tháng cuối năm 2021 là thời gian vàng để lấy lại mức tăng trưởng kinh tế nhưng cũng là thách thức lớn với nền kinh tế Việt Nam. Vì vậy mở cửa là việc cấp bách và cần thiết phải khẩn trương ban hành “Cẩm nang sống chung với Covid- 19” và kịch bản của Trung ương để tái khởi động nền kinh tế, trong đó xây dựng các kịch bản ứng phó với dịch bệnh và có hướng dẫn chi tiết cho địa phương, doanh nghiệp, người dân; đặc biệt các quy định phải được thống nhất từ trung ương xuống tận địa bàn phường, xã.

“Mỗi địa phương, mỗi doanh nghiệp cần chuẩn bị kịch bản để sống chung và phục hồi nền kinh tế gắn với điều kiện của từng địa phương, doanh nghiệp và đề nghị Trung ương ủng hộ các địa phương xây dựng kịch bản mở cửa trong điều kiện mới bởi không ai hiểu tình hình địa phương bằng chính những người sống tại đây”, ông Lộc kiến nghị.