Công nghệ số đang dần thay đổi cơ bản hình thức cung ứng các dịch vụ tài chính - ngân hàng. Sự xâm nhập của các "gã khổng lồ" về IT và bưu chính viễn thông vào cung ứng dịch vụ tài chính làm thay đổi căn bản bộ mặt ngành dịch cụ tài chính, phá đi tính độc tôn của ngân hàng trong lĩnh vực này.

Trao đổi tại diễn đàn, các ý kiến được đưa ra thẳng thắn, đa chiều về chính sách, thông tin, các tính năng, lợi ích của ngân hàng số mang lại cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, diễn đàn nêu ra các giải pháp hỗ trợ mở rộng tín dụng có hiệu quả, chú trọng vào các lĩnh vực sản xuất, lĩnh vực ưu tiên, các sản phẩm công nghệ tài chính, đảm bảo lợi ích của các ngân hàng.

Ông Phạm Xuân Hòe, Nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho biết, công nghệ số đang dần thay đổi cơ bản hình thức cung ứng các dịch vụ tài chính - ngân hàng.

Số hóa giúp các ngân hàng tiết kiệm từ 60-70% chi phí và một khi đã tiếp cận với số hóa, các ngân hàng có xu hướng tiếp cận ngày càng sâu hơn với dịch vụ ngân hàng số, tích hợp đa chiều trong cung ứng dịch vụ tài chính trọn gói. Ngoài ra một nhân tố nữa góp phần tạo nên cách mạng trong ngành tài chính số, đó là sự tham gia sâu rộng của các công ty công nghệ trong lĩnh vực tài chính (fintech). 

"Ngành công nghiệp ngân hàng đang ứng dụng nhiều hơn các công nghệ tiên tiến trong cung cấp các sản phẩm dịch vụ tài chính sáng tạo như: internet kết nối vạn vật, trí tuệ thông minh nhân tạo, học máy, phân tích dữ liệu nâng cao, công nghệ sổ cái phân tán, điện toán đám mây và các giao diện lập trình ứng dụng..., ông Hòe nhận định.

Tuy nhiên, ông Hòe cũng cho rằng, sự phát triển và ứng dụng công nghệ số trong ngành ngân hàng cũng đi kèm không ít thách thức đòi hỏi thay đổi về thể chế, vốn đầu tư lớn, về nguồn nhân lực ngân hàng có đầy đủ kiến thức và năng lực để nắm bắt các công nghệ mới và các kỹ năng mới trong hoạt động ngân hàng - tài chính thời kỳ số hóa, về năng lực kiểm soát, xử lý được những rủi ro mới một cách hiệu quả, cũng như cả vấn đề bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng tài chính.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thùy Dương, Phó Tổng giám đốc EY Việt Nam, Phó chủ nhiệm Câu lạc bộ Fintech, Hiệp hội Ngân hàng cho hay, đến năm 2025, dự kiến có khoảng 1/3 doanh thu ngân hàng truyền thống sẽ được quản lý bởi các mô hình kinh doanh mới. Trong đó, có 42% đang xây dựng chiến lược chuyển đổi số, 28% đã và đang thực hiện triển khai chiến lược chuyển đổi số tích hợp với chiến lược kinh doanh, 11% đã phê duyệt và triển khai chiến lược chuyển đổi số riêng.

Về một số vướng mắc mà các ngân hàng tại Việt Nam gặp phải khi thực hiện số, bà Dương cho rằng, phần lớn các ngân hàng không xác định rõ tầm nhìn về số hóa ngân hàng và mối liên hệ với chiến lược kinh doanh của ngân hàng. Bên cạnh đó, chưa có khung pháp lý với các ý tưởng về các sản phẩm số hóa hoàn toàn mới, dẫn đến các ngân hàng dè dặt trong việc ra mắt các sản phẩm mới. Ngoài ra, phương thức làm việc tại nhiều ngân hàng vẫn còn theo lối cũ. Hầu hết các ngân hàng gặp thách thức với các hệ thống hiện tại và vấn để này cần được giải quyết ở chiến lược công nghệ thông tin.

“Chuyển đổi số là một hành trình và trong thời đại công nghệ số, mọi tổ chức cần phải suy nghĩ như một nhà chiến lược, đổi mới như một công ty khởi nghiệp, thiết kế như một tập đoàn công nghệ, quy mô như một nhà đầu tư mạo hiểm”, bà Dương nói.

Đặc biệt, đối với Việt Nam, cuộc cách mạng công nghệ không chỉ là vấn đề số hóa mà còn là sự thay đổi hệ thống thể chế chính sách. Ông Phạm Xuân Hùng, Trưởng ban, Nghiên cứu & Điều phối chính sách giám sát, Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia khẳng định chiến lược đầu tư hạ tầng công nghệ nền tảng tài chính chậm và chưa đồng bộ còn nhiều bất cập.

Theo ông Hùng cơ quan quản lý cần sớm hoàn thiện khung khổ pháp lý về định danh khách hàng trực tuyến có giới hạn. Hệ thống đại lý ủy thác của ngân hàng về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, dịch vụ ngân hàng số. Chính sách về an toàn, bảo mật thông tin trong giao dịch điện tử để bảo vệ lợi ích hợp pháp cho khách hàng, quy trình nghiệp vụ giao dịch điện tử qua ngân hàng, giám sát hoạt động ngân hàng số.

“Cho đến giờ phút này, chúng ta chưa thể thực hiện kinh doanh ngân hàng số. Cần sớm ban hành khung pháp lý kinh tế số, bởi các quy định hiện nay là chưa đủ, đồng thời các nghị định và thông tư cũng phải sửa đổi cho phù hợp hơn”. 

Kết thúc hội nghị, ông Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh nhấn mạnh sự đổi mới số hóa trong ngân hàng không còn là kế hoạch, chiến lược đề xuất ở cuộc họp hay các báo cáo nghiên cứu mà trở thành một chương trình hành động thực sự, có tính nhất quán từ thể chế chính sách đến hệ thống ngân hàng và người tiêu dùng tài chính.

"Đây là xu hướng bắt buộc, là tương lai để đi cùng thế giới, không còn cách nào khác, chuyển đổi số là chương trình hành động cụ thể, phải bắt tay vào làm ngay", ông Thành khẳng định.