Với khổ sách bỏ túi nhỏ gọn, “Hạnh phúc tuổi trẻ” (Happy is the one who is nothing) là tuyển tập những bài viết ngắn, cô đọng và súc tích của Krishnamurti dành cho những bạn đọc trẻ. Trong đó, Krishnamurti không ngừng đặt ra những câu hỏi khiến người đọc tự vấn và ngẫm nghĩ về cuộc đời mình. Những câu hỏi, đôi khi bộc trực và trần trụi, chính là tấm gương chân thực để ta soi mình, nhìn vào những khoảng trống bên trong tâm hồn và gột rửa những suy nghĩ sai lầm, từ đó đạt đến sự tự do và hạnh phúc tự thân.

Phần đầu của cuốn sách là những lá thư Krishnamurti gửi cho một bạn trẻ đến với ông trong tình trạng bị tổn thương cả về thể xác lẫn tinh thần. Những lá thư được viết trong khoảng thời gian từ tháng 6/1948 đến tháng 3/1960, thể hiện một sự trắc ẩn và sáng suốt hiếm có của Krishnamurti. Tuy được gửi cho một cá nhân nhưng khi đọc những bức thư ấy, ta có thể dễ dàng bắt gặp chính mình trong từng câu chữ – một người đã hoặc đang lạc lối, hoang mang, không ngừng tìm kiếm giá trị bên ngoài để khẳng định mình.

Phần thứ hai của “Hạnh phúc tuổi trẻ” là những lời chỉ dẫn của Krishnamurti cho các em nhỏ về nhiều vấn đề trong cuộc sống như tình yêu, sự quan tâm, nỗi sợ hãi, trí tưởng tượng,… Krishnamurti là người dành sự quan tâm sâu sắc đến trẻ em. Ông thường nói rằng các em sẽ học được nhiều điều khi quan sát cuộc sống quanh mình hơn là học từ sách vở. Ông muốn các em đặt câu hỏi về mọi thứ, trực tiếp tìm hiểu và tự mình học hỏi chứ không phụ thuộc vào người khác. Bằng cách này, các em có thể tìm hiểu về cảm xúc, nỗi sợ hãi và lo lắng, hy vọng và niềm vui, cũng như về tất cả những gì diễn ra bên trong các em.

Như tác giả nhìn nhận: “Sự viên mãn bên trong quan trọng hơn nhiều so với bên ngoài. Người ta có thể bị cướp mất cái bên ngoài; những sự kiện bên ngoài làm tiêu tan những gì đã được cẩn thận xây nên. Nhưng sự giàu có bên trong thì không thể hư hỏng, không gì có thể chạm vào chúng vì chúng không phải do tâm trí xếp đặt nên”.

Theo Krishnamurti, sự tự do mới là khởi đầu của sáng tạo và “người hạnh phúc là người không là gì cả”. Không là gì – theo định nghĩa của Krishnamurti – không có nghĩa là buông bỏ hết tất cả vật chất hay sống khổ hạnh, mà là sống trọn vẹn trong khoảnh khắc hiện tại, không nặng gánh ngày mai, không mang vác quá khứ. Chính trong trạng thái không chiếm hữu đó, sự tự do được hiển hiện.

Khi ấy, chúng ta không cần “thành công” để cảm thấy đủ đầy, không cần “giỏi giang” để biết mình giá trị, không cần “xinh đẹp” để được yêu thương. Và niềm hạnh phúc không đến từ bên ngoài mà được xây dựng từ bên trong. Vì thế, nó không có giới hạn hay mất đi.

Một trong những điểm nổi bật của “Hạnh phúc tuổi trẻ” là giọng điệu nhân từ, dịu dàng nhưng không thiếu phần trí tuệ và sắc sảo của Krishnamurti. Mỗi đoạn viết – dù là một bức thư, một lời nhắn hay một dòng suy tưởng – luôn ẩn chứa sự chiêm nghiệm sâu sắc về đời sống. Không chỉ vậy, ta còn dễ dàng thấy được tâm hồn nhạy cảm và yêu cái đẹp của Krishnamurti qua những đoạn mô tả cảnh vật thiên nhiên: một cơn mưa lớn, một buổi sáng trong veo, hay một dòng sông lặng trôi… Đan cài trong đó là những suy tư lớn lao về tình yêu, tự do, cô đơn, cái chết, ý nghĩa của giáo dục…

Như đoạn ông viết: “Dòng sông tiếp nhận mọi thứ nhưng vẫn là chính nó, không quan tâm và cũng không phân biệt cái tinh khiết và cái không tinh khiết. Những ao hồ, những vũng nước nhỏ chẳng mấy chốc sẽ bị ô nhiễm, bởi vì chúng không sống động, không trôi chảy giống như những dòng sông rộng lớn, thơm lành đang chảy trôi kia. Tâm trí chúng ta là những vũng nước nhỏ, sớm muộn gì cũng bị uế tạp. Chính cái ao nhỏ được gọi là tâm trí ấy sẽ phán xét, cân nhắc và phân tích”.

Hoặc có đôi khi, sự tinh tế ấy được ẩn vào những câu hỏi tưởng chừng nhẹ tênh: “Mọi chuyện thế nào rồi? Ngày tháng của bạn có trôi nhanh hơn thoi đưa? Bạn có sống một ngày dài bằng ngàn năm?”

Trong một thế giới bị bội thực bởi thông tin và sự hào nhoáng giả tạo, “Hạnh phúc tuổi trẻ” giống như một ánh sáng rọi thẳng vào tâm hồn. Nó không lấp đầy người đọc bằng những triết lý giáo điều, mà dọn sạch tâm trí hỗn mang của ta, để ta nhìn thấy vẻ đẹp của cuộc sống và của chính mình.

Jiddu Krishnamurti (1895 – 1986) là một triết gia và nhà diễn thuyết nổi tiếng về các vấn đề triết học và tinh thần, các chủ đề ông thường bàn luận bao gồm: mục đích của thiền, mối quan hệ giữa con người và phương cách để tạo nên sự thay đổi tích cực cho xã hội.

Sinh ra trong một gia đình thuộc tầng lớp Brahmin tại Ấn Độ, nhưng Krishnamurti lại khẳng định rằng mình không thuộc bất cứ quốc tịch, tầng lớp, tôn giáo hay trường phái triết học nào. Ông dành phần lớn cuộc đời để đi nói chuyện khắp thế giới như một nhà diễn thuyết độc lập.