Nêu ý kiến chất vấn Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái tại phiên họp ngày 8/6, đại biểu Hà Sỹ Đồng cho biết, nhiều đại biểu Quốc hội đồng tình với đánh giá của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng, tình trạng sở hữu chéo, thao túng lợi ích nhóm trong lĩnh vực ngân hàng vẫn rất đáng lo ngại, bất chấp ngành ngân hàng đã trải qua nhiều giai đoạn thực hiện tái cơ cấu. Vì vậy, đại biểu Hà Sỹ Đồng đề nghị Phó Thủ tướng cho ý kiến về vấn đề này.

Trả lời chất vấn, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái cho biết, các ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng là một định chế đặc biệt, vừa huy động vốn vừa cho vay, không phải sử dụng vốn của mình mà sử dụng huy động, là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. 

Do đó, việc kiểm soát, giám sát, quản lý các tổ chức tín dụng này theo tiêu chuẩn hết sức nghiêm ngặt, trong đó việc sở hữu chéo tác động đến những hành vi thao túng đến hoạt động của ngân hàng, đặc biệt là các hoạt động tín dụng.

Theo quy định, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có hai chức năng là đảm bảo an toàn của hệ thống các ngân hàng thương mại và điều hành chính sách tiền tệ. Với vấn đề sở hữu chéo, trong thời gian vừa qua, NHNN và Chính phủ đặc biệt quan tâm, chỉ đạo sát sao, tổ chức thanh tra, kiểm tra và xử lý, tuy nhiên, vẫn còn những khó khăn.

Phó Thủ tướng cho biết, với vấn đề cổ phần, vốn điều lệ, do được công khai nên được xử lý ngay và đến nay không còn trường hợp sở hữu chéo trong hồ sơ, sổ sách.

"Nhưng trên thực tế còn nhiều điều phức tạp, có trường hợp nhờ người đứng tên hộ nên trong quá trình kiểm tra, đánh giá, nhận định vấn đề này đòi hỏi sự phối hợp của các ngành, các cấp, đặc biệt là cơ quan bảo vệ pháp luật", Phó Thủ tướng Lê Minh Khái nói.

Cái khó thứ hai, theo Phó Thủ tướng là trong sở hữu chéo không chỉ sở hữu về vốn mà sở hữu về các hoạt động của ngân hàng như đầu tư, tín dụng..., ví dụ như dành món tín dụng cho những nhóm lợi ích có sở hữu chéo ngầm thì cũng rất nguy hiểm, sẽ làm méo mó các hoạt động kinh tế, không công khai, minh bạch và sẽ làm ảnh hưởng tới môi trường chung.

Phó Thủ tướng nêu 4 giải pháp cần làm ngay trong thời gian tới. Thứ nhất, hoàn thiện về cơ chế, chính sách; thứ hai, tăng cường cơ quan thanh tra, kiểm tra, giám sát; thứ ba, hệ thống kiểm toán nội bộ phải tự phát hiện việc cho vay lệch chuẩn, xử lý kịp thời trong nội bộ của ngân hàng. Đồng thời, NHNN cần xem các cơ quan kiểm tra, kiểm soát nội bộ là cánh tay nối dài của thanh tra NHNN để xử lý.

Một giải pháp nữa là cần phải công khai, minh bạch và nếu phát hiện là xử lý nghiêm, công khai, để các nhà đầu tư, kể cả trong và ngoài nước và nhân dân có những thông tin để kiểm tra, giám sát.