Xu hướng giới trẻ

Ngành F&B hiện trở mình mạnh mẽ sau nhiều ngày tháng im ắng vì Covid-19. Thanh toán không dùng tiền mặt được đánh giá đóng vai trò “cộng sinh”, thậm chí được xem “có công” kéo ngành này đi lên. Quan điểm “tiền mặt là vua” bắt đầu lỗi thời, âu cũng là sự vận động tất yếu trong xu hướng chi tiêu của người Việt nói riêng và trên toàn thế giới.

Báo cáo từ Công ty Tư vấn và quản lý toàn cầu (McKinsey) năm 2021 cho biết, 97% Gen Z (những người được sinh từ năm 1997-2012) và Gen Y (những người được sinh từ năm 1981-1996) cho biết sẽ tiếp tục lựa chọn mua sắm trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt dù có dịch bệnh hay không. 

Theo tìm hiểu của Doanh Nhân Trẻ, tại một chuỗi hàng ăn ở TP.HCM, với mức giá bán ra thị trường dao động từ 250.000-500.000đ/thực khách, trước khi dịch bệnh xảy ra, thanh toán không dùng tiền mặt đạt 38% doanh thu của chuỗi. Tuy nhiên trong giai đoạn vừa qua, con số này đã tăng lên khá nhiều, thậm chí có tháng lên tới 50-60%. 

Thống kê trên mạng lưới đối tác F&B của riêng ví điện tử Payoo, nửa đầu tháng 4 năm nay, thanh toán không tiếp xúc chiếm gần 44% tổng khối lượng giao dịch của mạng lưới này, chiếm gần 40% giá trị giao dịch; cùng thời điểm này năm ngoái, tỷ lệ trên mới chỉ chiếm lần lượt 27% và 28%.

Nhiều chương trình khuyến mại được tung ra từ các ví điện tử, các ngân hàng với mức triết khấu lên tới 10% thu hút sự quan tâm của khách hàng, nhất là giới trẻ, lực lượng được đánh giá có nhu cầu ăn uống bên ngoài, sử dụng các dịch vụ và sản phẩm trong ngành F&B cao nhất hiện nay.

“Ưu đãi lên đến 10% cho mỗi hóa đơn là một con số đáng kể”, ông Đỗ Duy Thanh - Founder & CEO FNB Director cho biết, đặc biệt tại quán ăn tầm trung và tầm cao, tỷ lệ khách hàng không dùng tiền mặt cao hơn rất nhiều. “Giới trẻ khá ưa thích bởi sự tiện lợi của phương thức này”, ông Thanh nói.

Khách “khoái” nhưng chủ không chuộng

Tuy nhiên, không phải lúc nào phương thức thanh toán không dùng tiền mặt cũng được ưa chuộng.

Đại diện một chuỗi Nem nướng Nha Trang có tới 6 chi nhánh tại TP.HCM cho biết, tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt rất thấp, chỉ tầm 10-20 bill/tháng, chiếm khoảng 5% doanh thu tổng hoạt động cà thẻ và ví điện tử. Tương tự, tại một chuỗi bún bò có tới 4 nhà hàng, nếu trước dịch, thanh toán không dùng tiền mặt chiếm 1% doanh thu của nhà hàng, thì sau dịch, con số này tăng lên 5%. 

Nhiều chủ nhà hàng chưa có chiến lược phi tiền mặt hay có cũng được không có cũng không sao. Xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt tăng lên phần lớn do sự chủ động của khách hàng và đơn vị tài chính như ví điện tử và ngân hàng.

Ngành F&B hiện tại vẫn được coi là ngành kiếm tiền mặt cùng với bán lẻ”, ông Đỗ Duy Thanh - Founder & CEO FNB Director nhận định

Tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt trong doanh thu nhà hàng mặc dù tăng nhưng không đáng kể. Thực tế khi số tiền nhỏ thường khiến khách hàng không chuộng phương thức này. Bản thân các nhà hàng nhỏ lẻ cũng không “mặn mà” dẫn đến không có nhiều hình thức khuyến khích như voucher, giảm giá, hay đầu tư máy cà thẻ…

Nói về điểm “nghẽn” này, ông Thanh cho biết: “Với mô hình nhỏ, chủ cơ sở kinh doanh kiểu hộ gia đình chưa quen việc đối chiếu thanh toán cả tiền mặt và phi tiền mặt. Đặc biệt, khoản chi phí 1-1,5% với ví điện tử và cà thẻ ngân hàng cũng là mối quan tâm lớn khi tính toán đến lợi nhuận hàng ngày của chủ cửa hàng.

Nhìn sang Trung Quốc, thanh toán điện tử đã trở thành công cụ phổ biến, ngày càng được người dân ưa chuộng. Tính đến tháng 3/2020, đất nước hơn 1,4 tỷ dân đã có 776,8 triệu người, hơn một nửa dân số, sử dụng thanh toán di động. Tuy nhiên để có kết quả này, Trung Quốc đã cần tới 7, 8 năm để chuẩn bị. 

Việt Nam đang thực hiện đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2021-2025, với mục tiêu đến năm 2025 tốc độ tăng trưởng bình quân về số lượng, giá trị giao dịch không dùng tiền mặt đạt 20-25%/năm; đến cuối năm 2025, 80% người từ 15 tuổi trở lên có tài khoản ngân hàng… Điều này không quá khó trong bối cảnh hiện nay bởi đây là xu thế tất yếu, nhưng cần sự chung tay của cả xã hội.

Nhất là với ngành F&B, cần bắt nhịp nhanh xu thế như: công nghệ sinh trắc - được xác định là phương pháp giao dịch an toàn và phổ biến trong tương lai khi smartphone phủ sóng trên toàn thế giới, bán hàng đa kênh (Omnichannel) cung cấp các trải nghiệm mới cho khách hàng, cá nhân hóa các đối tượng khách hàng,  ứng dụng công nghệ trong phương thức vận chuyển và tiếp cận khách hàng ...