Đề nghị giải quyết vấn đề "tắc" nhất là vốn dài hạn và ngắn hạn 

Ngoài vấn đề pháp lý, thì lãi suất vẫn là chủ đề chính được doanh nghiệp bất động sản nêu ra trong Hội nghị tín dụng đối với bất động sản và phát triển nhà ở xã hội, sáng 13/11. 

Cụ thể, đại diện Tập đoàn Vingroup là ông Phạm Thiếu Hoa, Chủ tịch HĐQT Vinhomes chỉ ra một số khó khăn về lãi suất. Theo đó, doanh nghiệp chưa tiếp cận được vốn vay lãi suất thấp, lãi vẫn cao, một số ngân hàng bị hạn chế room tín dụng, biên độ lãi suất cao. "Lãi suất chưa đạt kỳ vọng", ông Hoa nói.  

Ông Hoa cũng đề cập đến cập đến câu chuyện dự án bất động sản vướng mắc trong quy trình, nhiều ngân hàng chỉ giải ngân cho khoản vay có tài sản đảm bảo. "Cổ phiếu niêm yết, máy móc phát sinh cũng không được gọi là tài sản đảm bảo", ông Hoa chỉ rõ.   

Do khó khăn về tài chính, nhiều dự án "đứng hình" nên theo ông Lê Trọng Khương, Tổng giám đốc Công ty Hưng Thịnh Land, doanh nghiệp đang gánh chịu nhiều rủi ro từ việc khách hàng khiếu nại, đòi thanh lý hợp đồng, ảnh hưởng đến uy tín mà doanh nghiệp cũng không thu được số tiền còn lại.  

"Chúng tôi hy vọng ngân hàng giải ngân cho các dự án đang xây dựng dở dang. Khi đó ngân hàng kiểm soát cho vay giải ngân đến thầu phụ, theo quy trình khép kín làm sao số tiền cho vay sử dụng đúng mục đích vào việc xây dựng, doanh nghiệp không được lấy ra dùng vào việc khác. Ngân hàng cho vay 100 đồng có thể giúp nguồn vốn xoay vòng, giá trị gấp đôi, giúp dự án hồi sinh, giao được nhà cho khách hàng", ông Khương phân tích.

Bên cạnh đó, khách hàng cá nhân muốn vay thì dự án phải đủ điều kiện bán hàng và chủ đầu tư phải được ngân hàng bảo lãnh. Nhưng hai vấn đề này hiện khó khăn vô cùng và cần được điều chỉnh cho phù hợp. "Nên nới lỏng điều kiện, cho doanh nghiệp thế chấp tài sản là quyền sử dụng đất. Ngân hàng có thể cho vay thấp 30 - 40% giá trị của tài sản. Đến khi có giấy phép xây dựng thì được vay 70% giá trị dự án. Bởi nếu có giấy phép mới được cho vay thì dự án đắp chiếu rất lâu", CEO Hưng Thịnh Land chia sẻ.

Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc GP.Invest, cho rằng, việc quy trình cấp tín dụng của các ngân hàng khá lâu, từ 2-3 tháng. Ngân hàng thận trọng nhưng cố gắng rút dưới một tháng hỗ trợ doanh nghiệp. "Đề nghị giải quyết vấn đề "tắc" nhất là vốn dài hạn và ngắn hạn. Với dòng vốn dài hạn, phải sớm đưa kênh trái phiếu doanh nghiệp trở lại. Bên cạnh đó, phát triển các kênh vốn mới như mua chung bất động sản, các quỹ đầu tư, quỹ tín thác…Trong khi đó, thị trường vốn ngắn hạn thực tế doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận bởi thanh khoản không có". 

Đồng quan điểm, ông Dennis Ng Teck Yow, Tổng giám đốc Tập đoàn Novaland cho rằng, dòng vốn không quay vòng được thì lãi suất cao hay thấp không quan trọng mà doanh nghiệp hiện nay "chết" vì dòng tiền đang "tắc" nên cần được bơm vốn gấp. Theo đó, điều doanh nghiệp cần lúc này là được hỗ trợ trong việc cơ cấu khoản vay và giảm lãi suất cho những dự án sẽ triển khai trong 2 năm tới (năm 2024 và 2025) để giãn dòng thanh toán cho doanh nghiệp.  

"NHNN có thể sử dụng tối đa 34% nguồn vốn huy động ngắn hạn để cho vay trung hạn, dài hạn như hiện giờ, thay vì 30%. Đồng thời, xem xét gia hạn nợ tối đa 24 tháng theo Thông tư 02, thay vì tối đa 12 tháng như hiện tại, áp dụng chung cho khách hàng doanh nghiệp và cá nhân nhằm đáp ứng được yêu cầu cơ cấu nợ toàn diện, gỡ khó cho nền kinh tế", CEO Novaland đề xuất.   

Doanh nghiệp bất động sản "ôm" dự án làm ngân hàng sợ  

Sau khi lắng nghe ý kiến của các doanh nghiệp bất động sản, đại diện các "ông lớn" ngân hàng có dư nợ cho vay bất động sản mạnh tay nhất cũng có những kiến nghị, đề xuất. 

Cụ thể, ông Nguyễn Thanh Tùng, Tổng Giám đốc Vietcombank cho biết, hiện này nhiều khách hàng có tâm lý đợi giá giảm nên chưa xuống tiền mua nhà. Tại Vietcombank, thời gian qua tiền gửi ngân hàng vẫn tăng mạnh. Theo đó, ông Tùng cho biết, lĩnh vực bất động sản đóng góp tín dụng trọng yếu của Vietcombank với gần 300.000 tỉ đồng, chiếm 24,6% tổng dư nợ tín dụng của ngân hàng. 

"Đối với định hướng tăng trưởng tín dụng, Vietcombank quan tâm bất động sản khu công nghiệp, chế xuất. Đối với bất động sản lưu trú, Vietcombank đang tiếp cận các khu du lịch trọng điểm. Về bất động sản nhà ở, định hướng tín dụng với người mua nhà thật, không cấp tín dụng cho các nhà ở có giá trị lớn không hướng đến nhu cầu ở của người dân", ông Tùng chia sẻ.   

Theo đó, ông Tùng đề xuất nhằm hạn chế rủi ro pháp lý đảm bảo đồng bộ văn bản luật, bao gồm luật đất đai, nhà ở, bổ sung chính sách quy định, về phía chủ đầu tư, cần nâng cao năng lực tài chính, tập trung phân khúc người mua nhà thực. 

 Ông Lê Ngọc Lâm, Tổng Giám đốc BIDV cho rằng, vấn đề pháp lý vẫn là vấn đề khiến BIDV gặp khó khăn rất nhiều, không chỉ trong việc cho vay đối với các dự án bất động sản, mà các dự án khác được phê duyệt nhưng gặp nhiều vướng mắc trong việc thủ tục để giải ngân. 

Về vấn đề giảm lãi suất, các ngân hàng đều cam kết đã giảm đáng kể lãi suất cho vay ngắn, trung và dài hạn so với giai đoạn trước. Đơn cử như BIDV 2-3 tháng điều chỉnh lãi suất cho vay 1 lần. Lãi suất cho vay ngắn hạn chỉ xoay quanh 6-6,5%/năm, cho vay trung hạn duy trì ở mức từ 8-9%/năm, giảm so với giai đoạn trước.  

Đối với các thủ tục, thẩm định cho vay, ông Lâm nói đây là giai đoạn bắt buộc phải thẩm định kỹ bởi doanh nghiệp bất động sản đang rất khó khăn. "Doanh nghiệp cần phối hợp với ngân hàng để cung cấp đầy đủ hồ sơ, không được giấu diếm". 

Đặc biệt nhấn mạnh, theo ông Nguyễn Đức Vinh, Tổng giám đốc VPBank: "Không có ngành nào được Thủ tướng quan tâm như bất động sản". Hiện, 70-80% khó khăn của thị trường này không nằm ở lãi suất ngân hàng mà là các quy định, chính sách của Nhà nước như pháp lý, quá trình thực thi. Theo đó, giải quyết vấn đề bất động sản chủ yếu phải ở cơ quan Nhà nước. 

Ông Vinh dẫn chứng, gói hỗ trợ lãi suất 2% "không chạy"dù đã cố gắng. Nên chuyển gói này hỗ trợ cho người mua nhà. Còn với doanh nghiệp bất động sản, "phải thay đổi, xem lại mình", đặc biệt ở việc minh bạch trong sử dụng vốn, không thể tham lam "ôm" tất cả dự án. "Chúng tôi cũng là đơn vị cho vay bất động sản nhiều nhưng giờ cũng sợ luôn", ông Vinh nói.

"Kiến nghị Bộ Tài chính thúc đẩy tính thanh khoản thị trường trái phiếu để hỗ trợ kênh dẫn vốn, không chỉ phụ thuộc tín dụng. Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cân nhắc giảm hệ số rủi ro cho ngân hàng và xem xét giãn tỷ lệ cho vay bất động sản trên tổng dư nợ để xếp hạng tín nhiệm...", lãnh đạo VPBank đề nghị. 

Về phía NHNN, Phó Thống đốc Đào Minh Tú, chia sẻ, những kiến nghị "nóng" của doanh nghiệp về thời hạn cho vay, đây là vấn đề bị “vướng” trong suốt thời gian dài. Bản chất tín dụng ngân hàng là tín dụng ngắn hạn. Thế nhưng, hiện nay, ngành ngân hàng đang cho vay trung, dài hạn. Điều này trái với nguyên lý, nhưng ngành ngân hàng vẫn đang triển khai một cách rất tích cực. 

"Ngoài ra, để hỗ trợ doanh nghiệp, NHNN sẽ tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng triển khai chính sách cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng khó khăn theo Thông tư 02", Phó Thống đốc nhấn mạnh.