Cụ thể, tính đến tháng 7, tiền gửi của dân cư đạt 6,838 triệu tỉ đồng, tăng 305.672 tỷ, tương ứng với 4,68% so với thời điểm cuối năm 2023. Ngược lại, tiền gửi của các doanh nghiệp và tổ chức vào ngân hàng đạt hơn 6,768 triệu tỷ đồng, có giảm nhẹ 1,07% so với cuối năm ngoái.

So với cùng kỳ năm trước, lượng tiền gửi của dân cư vào ngân hàng tăng thêm 448.820 tỷ đồng. Trong tháng 9, các nhà băng tăng lãi suất, bao gồm: Dong A Bank, OceanBank, VietBank, GPBank, Agribank, Bac A Bank, NCB, OCB, BVBank, PGBank, Nam A Bank... với xu hướng tăng chủ yếu tại các kỳ hạn ngắn. Trước đó, tháng 7 có khoảng 20 ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất huy động, sang tháng 8 thị trường có 15 ngân hàng tăng lãi suất.

So với đầu năm nay, lãi suất huy động các kỳ hạn tại nhiều ngân hàng đã tăng 0,5%-1%/năm. Lãi suất kỳ hạn dài tăng vượt ngưỡng 6,0%/năm tại nhiều ngân hàng.

Thị trường hiện có 9 ngân hàng niêm yết lãi suất từ 6%/năm mà không yêu cầu điều kiện tiền gửi như: NCB dẫn đầu thị trường với mức lãi suất 6,15%/năm, kỳ hạn 18-36 tháng. Tại kỳ hạn 18 tháng, Dong A Bank, HDBank, OceanBank hiện đồng giữ mức lãi suất cao "sát đỉnh" là 6,1%/năm (kỳ hạn 18 tháng). Tiếp sau là Bac A Bank với lãi suất 6,05%/năm (kỳ hạn 18 tháng). Cuối cùng là Saigonbank và BaovietBank với lãi suất 6,0%/năm (kỳ hạn 18 tháng).

Tại kỳ hạn 36 tháng, NCB vẫn tiếp tục dẫn đầu với lãi suất 6,15%/năm. OceanBank, Saigonbank, SHB, Dong A Bank đồng giữ mức lãi suất 6,1%/năm. Trong khi Bac A Bank trả lãi suất 6,05%/năm cho kỳ hạn 36 tháng.

Trong khi đó, các ngân hàng có vốn nhà nước vẫn duy trì ổn định lãi suất nhiều tháng qua. Mới nhất, ngày 2/10, lãi suất tiền gửi tại VietinBank cao nhất là 4,8%/năm được áp dụng cho các kỳ hạn từ 24 tháng trở lên. Còn các kỳ hạn từ 6 đến dưới 12 tháng, VietinBank vẫn giữ mức 3%/năm trong nhiều tháng nay. Đối với các kỳ hạn từ 12 tháng đến dưới 24 tháng, mức lãi suất tiết kiệm là 4,7%/năm.

Tương tự, biểu lãi suất tại Vietcombank áp dụng đầu tháng 10 cũng được giữ nguyên như vài tháng trước đó. Đơn cử kỳ hạn 6 và 9 tháng là 2,9%/năm; gửi 12 tháng có lãi suất 4,6%/năm; 24 tháng trở lên được niêm yết lãi suất là 4,7%/năm.

Tìm 'mỏ neo' khi lãi suất vào đà tăng mạnh

Hơn 300 nghìn tỷ đồng người dân gửi thêm vào ngân hàng chỉ trong 7 tháng - con số cao nhất từ trước đến nay, phản ánh xu hướng người dân tìm kiếm sự an toàn trong việc gửi tiền vào ngân hàng trong bối cảnh các yếu tố kinh tế không ổn định. 

“Trong giai đoạn có nhiều yếu tố bất định như hiện nay, dòng tiền thông minh lựa chọn quay trở về ngân hàng để chờ đợi, đây là lý do khiến tiền gửi tiết kiệm lập đỉnh. Nhiều ý kiến cho rằng, lãi suất cho vay thấp sẽ kích thích dòng tiền chảy vào bất động sản, song thực tế không phải vậy. Giá nhà quá cao trong khi thanh khoản thị trường bất động sản thấp khiến tiền không chảy vào bất động sản. Trong khi đó, chứng khoán không vượt qua được mốc 1.300 điểm cũng làm nản lòng nhà đầu tư. Tại AFA, chúng tôi cũng khuyến nghị nhà đầu tư nên tăng tỷ trọng gửi tiền vào ngân hàng”, ông Phan Lê Thành Long, CEO AFA Group, đồng sáng lập Cộng đồng Cố vấn Tài chính Việt Nam (VWA) cho hay. 

Giới chuyên gia cũng cho rằng, xu hướng tăng lãi suất sẽ tiếp diễn để phù hợp hơn với diễn biến của thị trường. Các chuyên gia của UOB Việt Nam dự báo, trong nửa cuối năm, lãi suất có thể tăng thêm 0,25-0,75 điểm % để tạo ra đường cong lãi suất hài hòa cho các kỳ hạn 1-12 tháng ở mức 3-6%/năm.

Còn các nhà phân tích của MBS Research nhận định lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng thương mại lớn sẽ có thể nhích thêm 50 điểm cơ bản, quay về mức 5,2-5,5%/năm vào cuối năm 2024. Nhưng lãi suất đầu ra sẽ vẫn duy trì ở mặt bằng hiện tại trong bối cảnh các cơ quan quản lý và các ngân hàng thương mại đang nỗ lực hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn.

PSG.TS Nguyễn Hữu Huân, Trường Đại học Kinh tế TP.HCM, nhìn nhận dòng tiền tuy có dấu hiệu chuyển hướng sang kênh đầu tư phù hợp nhưng chưa rõ ràng hình thành nên xu hướng tiết kiệm hay đầu tư. Dòng tiền vẫn nằm trong ngân hàng chờ cơ hội đầu tư sang những kênh khác và điều này sẽ tiếp tục tạo ra việc tăng tiết kiệm và tăng CASA, giúp ngân hàng tiết kiệm được chi phí, duy trì biên lãi ròng (NIM) tăng.

Trong khi đó, TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính cho rằng, một trong những yếu tố thúc đẩy lãi suất gửi tiết kiệm đi lên là do tín dụng đang tăng nhanh gấp 3 lần so với tốc độ huy động vốn, buộc phải tăng lãi suất để giữ chân khách hàng gửi tiết kiệm, hay nói cách khác ngân hàng cần chuẩn bị nguồn vốn để thúc đẩy tăng trưởng tín dụng vào thời điểm cuối năm.