Khi 'pháo đài' Fed lung lay: Liệu kỷ nguyên độc tôn của đồng USD có đang khép lại?
(DNTO) - Trong hàng thập kỷ, sự thống trị của đồng USD không chỉ dựa trên sức mạnh kinh tế của nước Mỹ mà còn dựa trên niềm tin tuyệt đối vào sự độc lập của Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Tuy nhiên, những diễn biến chính trị mới nhất tại Washington đang tạo ra một cơn chấn động, đặt dấu hỏi lớn về tương lai của "đồng bạc xanh" trong trật tự tài chính toàn cầu.
Chủ tịch Fed, Jerome Powell, tại trụ sở Fed ở Washington DC, ngày 13/1/2026, Ảnh: Reuters
Những biến động chính trị đang bủa vây Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào đầu năm 2026 đang tạo ra một cơn chấn động tâm lý trên thị trường tài chính toàn cầu. Việc chính quyền Tổng thống Trump tiến hành điều tra hình sự nhắm vào Chủ tịch Jerome Powell không chỉ đơn thuần là một cuộc đối đầu cá nhân, mà còn được coi là nỗ lực nhằm phá vỡ tính độc lập của ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới.
Khi "pháo đài" vốn được coi là biểu tượng của sự ổn định bị chính trị hóa, niềm tin của các quốc gia và nhà đầu tư vào đồng USD bắt đầu xuất hiện những vết nứt nghiêm trọng.
Sự lo ngại này hoàn toàn có cơ sở, bởi giá trị của đồng USD không chỉ dựa trên sức mạnh kinh tế mà còn dựa trên sự tin cậy vào hệ thống thể chế Mỹ. Việc kiểm soát chính trị đối với ngân hàng trung ương thường dẫn đến rủi ro lạm phát cao, điều đã từng xảy ra tại các nền kinh tế như Thổ Nhĩ Kỳ.
Nếu các quyết định về lãi suất không còn dựa trên dữ liệu kinh tế mà phụ thuộc vào ý chí chính trị, vai trò của nợ chính phủ Mỹ sẽ bị suy giảm, khiến việc nắm giữ USD và trái phiếu kho bạc trở nên rủi ro hơn bao giờ hết. Điều này giải thích tại sao dòng tiền đang đổ mạnh vào vàng và bạc như một cách để tự bảo vệ trước sự bất ổn của hệ thống tài chính Mỹ.
Dự án cải tạo trụ sở với chi phí 2,5 tỷ USD của Fed bị chính quyền Tổng thống Trump chỉ trích. Ảnh: Reuters
Trong khi đó, Trung Quốc đang tận dụng triệt để thời cơ này để đẩy nhanh tham vọng toàn cầu hóa đồng Nhân dân tệ. Thay vì cố gắng thay thế hoàn toàn đồng USD ngay lập tức, Bắc Kinh đang âm thầm xây dựng một trật tự tài chính đa cực bằng cách mở rộng mạng lưới thanh toán CIPS và khuyến khích các quốc gia đang phát triển vay nợ bằng đồng nội tệ của họ.
Những bước đi dần dần này đang trực tiếp thách thức sự thống trị của hệ thống SWIFT do Mỹ dẫn đầu, tạo ra một lối thoát cho các quốc gia muốn giảm bớt sự phụ thuộc vào đồng bạc xanh.
Mặc dù khoảng cách về tỷ trọng sử dụng giữa đồng USD và Nhân dân tệ trên thế giới vẫn còn rất lớn, nhưng xu thế dịch chuyển là điều không thể phủ nhận. Chính Tổng thống Trump cũng từng thừa nhận rằng việc mất đi vị thế đồng tiền tiêu chuẩn toàn cầu sẽ là một thất bại nặng nề tương đương với việc thua một cuộc chiến.
Tuy nhiên, nếu Washington tiếp tục làm suy yếu các thiết chế tài chính từ bên trong, họ có thể đang tự đẩy mình vào thế yếu trong cuộc đua quyền lực tiền tệ này. Tương lai của đồng USD giờ đây không chỉ nằm ở các chỉ số kinh tế, mà nằm ở chính khả năng duy trì sự ổn định thể chế của nước Mỹ trước những sóng gió chính trị.